सोमवार ६ जेठ, २०७६ (Monday, 20th May 2019)
६ जेठ, २०७६ (20 May 2019)

के पृथ्वीजस्तै छ त मंगल ग्रह ?

एजेन्सी
2 months ago
15/03/2019

हामी सौर्य परिवारमा रहेका छौं । सौर्य परिवारमा रहेका नौवटा ग्रहहरुमध्ये पृथ्वीमा मात्र जीवन र वनस्पति रहेको छ । हालसम्मको अध्ययनमा अन्य ग्रहमा जीव र वनस्पति पाइएको तथ्य फेला परेको छैन । तर पृथ्वी पछिको जीव तथा वनस्पति हुनसक्ने आशंका गरिएको ग्रह भनेको मंगलग्रह हो ।

यो ग्रह पृथ्वीपछि सूर्यको नजिक रहेको ग्रह पनि हो । हेर्दा रातोरातो रङमा देखा पर्ने या ग्रहलाई रातो ग्रह पनि भनिन्छ । यो आकारमा पनि पृथ्वी जस्तै देखा पर्दछ । त्यसैले यो ग्रह जिज्ञासु मानिसहरु तथा वैज्ञानिकहरुका लागि चासो र आशंकाको ग्रह पनि बन्न पुगेको छ ।

पृथ्वीबाट गरिएका अन्वेषणहरुमा सबैभन्दा बढी यसै ग्रहका बारेमा गरिएको बताइन्छ । यो बाक्लो अन्वेषणको कारण मात्र एउटै हो– जीव तथा वनस्पतिको खोजी । खोजीका क्रममा हालसम्म पाइएका तथ्यहरुले पनि मंगल ग्रहलाई खोजीको ग्रह नै बनाएका छन् ।

मंगल ग्रहमा पहिले पानी थियो । तर हाल पाइएको भने छैन । यो ग्रहको सबै भागमा अन्वेषकहरुले अध्ययन गर्न पाएका छैनन् । देखिएका र अन्वेषणका यन्त्रहरु अवतरण गरेका स्थानहरुको बारेमा मात्र केही सीमित अध्ययन भएको छ । अध्ययनमा विगतमा त्यहाँ पानी रहेको स्पष्ट संकेतहरु पाइन्छन् । हालैका अध्ययनमा सुकेका समुद्रका पिंध, ताल तलैया तथा पोखरीका पिंधहरु रहेका संकेतहरु फेला परेका छन् ।

अध्ययन गर्न र यन्त्रहरु पुग्न बाँकी रहेका स्थानहरुमा त्यहाँ अझै पनि जमेको पानी पाइनसक्ने संभावनाहरुलाई वैज्ञानिकहरुले अझै पनि आशा मारिसकेका छैनन् । यदि पानी भएको तथ्य फेला परेमा त्यहाँ केही न केही प्रजातिका जीव तथा वनस्पति रहन सक्ने संभावनालाई पनि नकार्न सकिदैन । पछिल्लो चरणमा मंगलग्रहमा देखापरेको विसाल सेतो भाग वैज्ञानिकहरुले पानी जमेको भाग हुनसक्ने आशंका गरेका छन् । तथापि यो पुष्टि हुन भने बाँकी नै छ ।

मंगल ग्रहमा पहिले निकै बाक्लो हावाको तह रहेको तथ्य फेला पारिएको बताइएको छ । वैज्ञानिकहरुका अनुसार पछिल्लो अवधिमा त्यो ग्रहमा केही विपद आई व्यापक परिवर्तन हुन गई पहिलेको वायुको तह र प्रकार नष्ट भएको हुनुपर्छ । स्वयम् प्राकृतिक असन्तुलनका कारणले जीव तथा वनस्पतिमैत्री वातावरण नष्ट भएको हुन पनि सक्ने संभावनातर्फ पनि औल्याइएको छ ।

भौगोलिक बनावट हेर्दा पनि मंगल ग्रहको सतह पृथ्वीको जस्तो देखिन्छ । यसमा पनि पहाड, खोंच, तराइ, ज्वालामुखी क्रेटरका ठूला र डरलाग्दा खण्डहरु तथा उच्चसमस्थलीहरु देखिने गरेका छन् । उपत्यकाहरु पनि निकै संख्यामा साना र ठूलासम्म देखा पर्ने गरेका छन् ।

मंगल ग्रहका दुईवटा चन्द्रमाहरु रहने गरेका छन् । मंगलग्रहका बारेमा निकै रोचक कथाहरु र परिकल्पनाहरु पनि यस पृथ्वीमा पाइन्छन् । भनिन्थ्यो कि मंगल ग्रहमा जो पनि अन्तरीक्ष यात्री पुग्दथ्यो, उसलाई त्यहाँ गायब पारिन्थ्यो । शायद यो त्यहाँको चीसो वातावरणको कारणले पनि होला । त्यहाँ माइनस ४५ डिग्रीसेन्टिग्रेड तापक्रम रहने गरेको पाइएको छ । हावामा अक्सिजनको मात्रा भेटिएको पुष्टि भएको छैन । त्यसैले बरफ जमेको हुनसक्ने आशंका आशंकामा नै सिमित हुन पुगेको पनि छ ।

पहिले पहिले मंगलग्रहलाई पृथ्वीको अर्को चन्द्रमा भनेर पनि विश्वास गरिन्थ्यो । तर पछि अध्ययन र अन्वेषणसँगै त्यो सोंच र खोज गलत भएको प्रमाणित भयो । मंगलग्रहमा मिथेन ग्यास केही बढी भएको अनुसन्धानबाट खुलेको छ ।
अहिलेसम्म अमेरिकी वैज्ञानिक खोज तथा अनुसन्धान संस्थान नासा मात्र यसमा बढी संलग्न भएकाले बाहिर ल्याइएका धेरै कुरा गफ र बढाएचढाइ मात्र पनि हन सक्छन् । यसको अन्य खोजबाट पुष्टि हुन पनि उत्तिकै जरुरी छ ।

(Visited 630 times, 1 visits today)
Loading comments...