Saturday, April 17, 2021
Home बिचार विपद्मा सरकार फाल्ने कि देखाउने ?

विपद्मा सरकार फाल्ने कि देखाउने ?

,

यतिबेला कोरोना कहर यो शताब्दीकै सबैभन्दा ठूलो महामारीका रूपमा देखापरेको छ । दैव लाग्दा कस्तो हुन्छ भन्ने कुरा संसारका सानाठूला सबै मुलुक र धनी, गरिब सबै मानवले राम्रोसँग अनुुभव गर्न पाएका छन् । बुुझ्नेलाई इसारा काफी, कोरोना कहरबाट थोरैमा धेरै पाठ सिक्नुपर्ने हो, कसले कति सिक्यो आगतको व्यवहारले प्रस्टयाउला नै । अझै पनि कसैले आफूलाई अजम्बरी ठानेको छ भने त्यो मूर्खता शिवाय अरू केही होइन भन्ने शाश्वत सत्य यी घटनाले देखाएका छन् ।
अहिले बालीनाशक कीरा सलहको प्रवेशले नेपालका मुख्य क्षेत्रको खेतीबाली सखाप पारेको छ । वर्ष दिन खाने किसानको अन्नबाली सखाप पार्ने यो कीरा धेरै वर्षपछि नेपालमा पसेको विज्ञको ठहर छ । नियन्त्रणभन्दा बाहिर रहेकोले उसलाई अनुकूल हुने स्थान र समयसम्म नेपालमा बसेर लाखांै हेक्टरको अन्न तहसनहस पारेर बाहिरिएको छ । नेपालीले कोरोनासँगै यो अर्को आपत्ति सहन परेको छ ।

अघिल्लो सातादेखि आएको अविरल वर्षाका कारण नेपालका पूर्वी भागदेखि तराई र पहाडी भागसम्म वितण्डता मच्चाएको छ । अहिले हुने हार दैव नटारको स्थिति छ । तराई डुुबानमा छ । पहाडमा बाढीपहिरोले जनधनको अपूरणीय क्षति भएको छ । १६ सयभन्दा बढी विस्थापित छन् । सयौं जना बेपत्ता छन् । घरबारविहीनको लेखाजोखा नै छैन । दर्जनांै पहिरोले पुरिएर र बाढीले बगाएर ज्यान गुमाइसकेका छन् । दैवी प्रकोपबाट जोगाउन र जोगिन आवश्यक छ । राज्यशक्ति यतिबेला यसैका लागि परिचालन हुन आवश्यक भइसकेको छ । वक्तव्य र भ्रमणले भन्दा उद्धार र राहतले मात्र जनतामा आशा पल्लवित हुन सक्छ ।

राजनीतिक दल खिचडी पकाउँदै
यतिबेला मुलुक एक भएर दैवी तथा प्राकृतिक आपत्तिविरुद्ध सडकमा देखिने समय हो । राहत, उद्धार र प्रकोप न्यूनीकरणका सम्भाव्य उपायको पहिचान गरी कार्यान्वयन गर्ने बेला यही हो । तर, विगत १५ दिनदेखि राजनीतिक दल र खासगरी सत्तारूढ दल सरकारको नेतृत्वको विषयलाई लिएर बिलखबन्दमा परेको छ । कहिले उत्तर त कहिले दक्षिणको हवाला दिएर अनावश्यक चर्चा–परिचर्चा चलेका छन् । छिमेकी मिडियाहरू अत्यन्त निकृष्ट रूपमा हाम्रो सर्वोच्च धरोहरको खिलाफमा धावा बकिरहेका छन् । यो हामी सबैका लागि दुुर्भाग्य हो । हामी सबै एक भएर यी नीच प्रवृत्तिविरुद्ध प्रतिकार गर्न जरुरी छ । अहिलेको समयको माग यही हो । माउ खानेले पाडो राख्दैन भन्ने कुरा सबैले मनन गर्न जरुरी छ । सरकार त, आखिर यो वा त्यो जसले नेतृत्व गरेपनि हाम्रै नेताले नै गर्ने हुन । यसमा छिमेककिो अनावश्यक चासो र हस्तक्षेप त्याज्य बनाउनैपर्ने हुन्छ ।

अहिलेको विपद्का लागि कर्मचारीले राजनीतिक नेतृत्वलाई सहयोग गर्नु आवश्यक छ

सडकमा देखिनुपर्ने सरकार यतिबेला विभिन्न बाहनामा बालुवाटार कोठामा बन्दक देखिन्छ । सरकारको नेतृत्व परिवर्तनका लागि सत्तापक्ष नै आत्तुर देखिन्छ । अर्कोतर्फ सरकारको प्रतिरक्षाका लागि सडकमा युवाहरू उत्रेका छन् । सरकार फाल्ने र राख्ने वैधानिक उपाय र राष्ट्रिय आवश्यकता एकातिर छ । अर्कोतिर कसैलाई प्रधानमन्त्रीको कुर्चीमा बस्न हतार छ त कसैलाई टाँसिइरहन मन छ । यी रहर पूरा गर्ने वैधानिक थलो जहाँ छ, त्यहाँ गएर अभ्यास गरे हुन्छ । जनतासामु नांगो देखिन जरुरी छैन । आमजनतामा निराशा पैदा हुने गरी छताछुल्ल नपार्दा हुन्छ । तर, हाम्रा राजनीतिक दलहरूमा यो सद्बुद्धि कहिले आउला ? कहिले उत्तर र कहिले दक्षिणको फेरो समातेर प्रधानमन्त्रीको कुर्चीको सपनामा मुख रसाउने आदत कहिलेसम्म पाल्ने हो ? सरकारपक्षीय दल यस मामिलामा बढी सच्चिन जरुरी छ । विपक्षीको त धर्मै हो, सरकार गए मात्र आफू लोकप्रिय हुन सकिन्छ ।

जनताले यतिबेला सरकारको परिवर्तनभन्दा पनि कोरोना कहरबाट मुक्ति चाहेका छन् । लकडाउन हटोस् भन्ने चाहेका छन् । बच्चाहरू विद्यालय गएर पठनपाठनमा सरिक हुन चाहेका छन् । जनताले यतिबेला सलहलाई भगाउने उपाय खोजेका छन् । जनताले यतिबेला बाढी, पहिरोबाट मृत्यु हुने, बेपत्ता हुने र प्रभावित हुनेहरूको लागत र राहत खोजेका छन् । बेपत्ता परिवारको शीघ्र खोज र उद्धार चाहेका छन् । सरकार यसको होस् वा उसको उनीहरूलाई मतलब छैन । तर, सरकार आफ्नै दलका सदस्यहरूबाट घेराबन्दीमा छ ।

प्रतिपक्ष यसै पनि सरकारको विकल्प खोज्ने दल भइहाल्यो । यसकारण अहिले सरकार जसरी जनतासामु देखिनुपर्दथ्यो, त्यसरी देखिन सकेको छैन । अहिले सरकार परिवर्तन वा अर्को निहुँभन्दा पहिला जनताको पीरमर्का र खासगरी दैवी आपत्तीविरुद्ध रक्षात्मक रूपमा अघि बढनुपर्ने बेला आएको छ । सत्तारुढ, प्रतिपक्ष र सरकार एक भएर विपत्तिविरुद्ध सहकार्य र समन्वय गर्न जरुरी छ । राज्यका सबै संयन्त्र उपयोग गरी प्रभाव कम गर्न सरकार पनि चुक्न हुँदैन । तर, व्यवहारमा यो देखिएको छैन । यसर्थ, सरकार बालुवाटारको बन्द कोठामा भन्दा सडकमा, बाढी पहिरोमा र तराईको डुुबानमा देखिन जरुरी छ । जनताले त्यहाँ सरकार खोजिरहेका छन् ।

कर्मचारी मौन : अहिलेको विपद्का लागि कर्मचारीवर्गले राजनीतिक नेतृत्वलाई सहयोग गर्न आवश्यक छ । राजनीति र कर्मचारीतन्त्र एकअर्काका पूरक संगठन हुन् । तर, हामीकहाँ नीति राजनीतिले बनाए पनि कार्यान्वयन कर्मचारीतन्त्रले गर्ने हुँदा सरकार सधंै कर्मचारीतन्त्रको ढिलासुस्ती, लापर्बाही र अटेरीपनाका कारण आलोच्य हुन पुुगेको छ । न नाइ भन्न सक्ने, न सरकारको नीति खुला दिलले कार्यान्वयन गरेरै अघि बढन सक्ने । यसो गर्दा यो वर्ग जहिले पनि तटस्थतामा रमाएको देखियो । चालू आर्थिक वर्षमा विकास बजेटतर्फ जम्मा ४० प्रतिशत मात्र खर्च भएको तथ्यांक बाहिरिएको छ ।

यसबाट आगामी दिनमा सरकारको लोकप्रियता बढछ कि घटछ ? निश्चय नै घट्छ । बजेट विनियोजन राजनीतिक नेतृत्वले गरे पनि कार्यान्वयन प्रशासनिक नेतृत्वले गर्दछ । किन साधारण बजेट खर्च हुँदा विकास बजेट खर्च हुन सक्दैन ? सरकारले विनियोजन गरेको रकम विकास, निर्माणमा लगाउन नसक्नु भनेको सरकारलाई असफल गराउनु नै हो । विकास बजेटको यो न्यूनतम खर्च कतै सरकारलाई असफल पार्ने प्रशासनिक तिकडमबाजी त होइन ? सोच्नैपर्ने बेला आएको छ ।

सरकार र कर्मचारी, सरकार र अन्य निकायबीचको परिपूरक सम्बन्धको अभाव आजको अर्को तीतो यथार्थता हो

परिपूरक सम्बन्ध खै ? : यतिबेला इतिहासकै सर्वाधिक बहुमतप्राप्त राजनीतिक दलको सरकार हामीसँग छ । सरकारलाई काम गर्न वैधानिक कठिनाइ कहीं, कतै देखिँदैन । तर, पनि किन सरकारले गति लिन सकेको छैन ? सत्तारूढ दलले सोच्नैपर्ने भएको छ । कतै बहुमतीय सरकार ढालेर विगतमा गिरिजाप्रसाद कोइरालाकाझैं मध्यावधिमार्फत अल्पमतमा बस्ने रहर पलाएको त हैन ? एकपटक सोचांै । डा. बाबुराम भट्टराईका शब्दमा भुइँको टिप्न खोज्दा कतै पोल्टाको पोखिने त होइन ? गम्भीर हुन जरुरी छ ।

राजनीतिक नेतृत्वसँग शक्ति हुन्छ भने कर्मचारीतन्त्रसँग विज्ञता । पहिलोमा शक्तिको घमण्ड र दोस्रोमा विज्ञताको दम्भ रहँदासम्म राज्यले गति लिन सक्दैन । संस्थागत सम्झनाको माध्यम नै कर्मचारीतन्त्र हो । यसैले, यसलाई सधंै अध्यावधिक राख्नुपर्छ भन्ने मान्यता पुरानै हो । दैनिक सूचना, सल्लाह, जानकारी लुकाएर जनादेशप्राप्त सरकारलाई असहयोग गर्ने संवैधानिक शक्ति र व्यावहारिक छुट कर्मचारीतन्त्रले कुनै पनि मानेमा पाउन हुँदैन ।

तर, सरकार कैयौं कुरामा कर्मचारीतन्त्रकै कारण अलोकप्रिय बनेको पनि देखिन्छ । नयाँ संस्करणका रूपमा हालै प्रस्तावित निजामती विधेयकलाई यसैको निरन्तर कडीका रूपमा लिन सकिन्छ । अग्रगामी नारा बोकेको सरकारका लागि पश्चगामी कानुनहरू किन प्रस्ताव गरिन्छन् ? सरकारको लोकप्रियतालाई यी व्यवहारले कदापि उजिल्याउँदैनन् । सरकार र कर्मचारी, सरकार र अन्य निकायबीचको परिपूरक सम्बन्धको अभाव आजको अर्को तीतो यथार्थता हो ।

(Visited 85 times, 1 visits today)
Loading comments...

आजको समाचार

प्रधानमन्त्रीले बोलाए सर्वदलीय बैठक

काठमाडौं । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले मुलुकमा देखापरेका विभिन्न समस्यालाई सामूहिक रूपमा समाधान गर्ने उद्देश्यले सर्वदलीय बैठक आह्वान गरेका छन् । प्रधानमन्त्री ओलीले आज...

आइतबारसम्म असिनापानी सम्भावना

काठमाडौं । स्थानीय वायुको असरले शुक्रबार दिउँसोदेखि काठमाडौं उपत्यका आसपासमा असिनापानी परेको छ । ‘प्रि–मनसुन’ समय एक्कासि वर्षा हुने भएकाले शुक्रबार बिहान घाम लागे...

प्रधानमन्त्रीको आह्वानमा ११ बजेदेखी सर्वदलिय बैठक

काठमाडौं । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको आह्वानमा आज सर्वदलीय बैठक बस्ने भएको छ । आज ११ बजेदेखि सरकारी निवास बालुवाटारमा सर्वदलिय बैठक बस्दैछ । बैठकमा...

राजस्व छलीमा भन्सार प्रतिनिधि नै

काठमाडौं । सरकारले राजस्व छलीविरुद्ध आक्रामक रूपमा अघि बढेको दाबी गरिरहे पनि भन्सार प्रतिनिधिको मिलिमतोमा १ करोड १३ लाख रुपैयाँभन्दा बढी राजस्वमा ठगी गरेको...

साताका लोकप्रिय समाचार

कोरोना महामारीबाट मुक्ति र शान्तिका लागि कलश यात्रा

सप्तरी, राजविराज । कोरोना महामारीबाट मुक्ति, विश्व शान्ति र मानव कल्याणको प्रार्थना गर्दै यहाँका एक धार्मिक संस्थाले कलश यात्रासहित शक्तिपीठहरुमा पूजापाठ गरेका छन् । राजविराजस्थित...

सातवटै प्रदेशमा चार्जिङ स्टेसन निर्माण गरिँदै

काठमाडौं । विद्युतीय सवारीसाधन विस्तारका लागि चार्जिङ स्टेसन निर्माणको ठेक्का सम्झौता सम्पन्न भएको छ । नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले देशका ५० वटा स्थानमा विद्युतीय सवारीसाधनका...

भारतमा एकै दिनमा कोभिड–१९ सङक्रमित संख्या दुई लाख सत्र हजार

 एजेन्सी ।  भारतमा गत २४ घण्टामा थप २ लाख १७ हजार भन्दा बढी व्यक्तिमा कोरोना भाइरसको सङ्क्रमण देखिएपछि कूल सङ्क्रमितको संख्या एक करोड ४२...

जनमतबाट दर्जनौं स्रष्टा सम्मानित

लमजुङ । राजधानीकर्मी नवराज पहाडीसहित साहित्यिक स्रष्टालाई जनमत सम्मानद्वारा सम्मानित गरिएको छ । जनमत वाङ्मय प्रतिष्ठानले आयोजना गरेको ३७औं वार्षिकोत्सवको अवसरमा उक्त सम्मान प्रदान...

निजामतीका झिंगा !

कुनै संगठन या पदाधिकारीले कुनै उपलब्धि देखाउन सकेन भने, ‘झिंगा मार्न नसकेको’ आरोप लगाउने चलन छ । हिन्दी ‘मुहाबरा’ भने यसको ठीक उल्टो छ...

ट्रेन्डिङ

टुकुचा मिचेर बनाइएका संरचना भत्काउने सरकारको तयारी, दायाँ बाँया हरियाली सडक बन्ने

काठमाडाैं । सरकारले काठमाडौंको मध्य सहरबाट बग्ने टुकुचा खोलाको संरक्षण र हरियाली प्रवर्द्धन शुरु गर्ने भएको छ । सोमबार बागबजारस्थित टुकुचा खोलाको स्थलगत अवलोकन...

संयमता नअपनाउँदा कलाकार विवादमा

काठमाडौं । लकडाउनका बेला संयमता अपनाउनुको साटो भेला भएर सँगै खानपिन गर्दा कलाकारहरू यतिबेला विवादमा तानिएका छन् । यही सोमबार लकडाउनकै समयमा कलाकार अनुराग...

सिनेकर्मीलाई गाली गरे मुद्दा हालिने

काठमाडौं । चलचित्रसम्बन्धी सातवटा संस्थाले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै कलाकारहरूलाई सामाजिक सञ्जालमा गाली नगर्न दर्शकलाई आग्रह गरेका छन् । एउटा मिडियामा राजेश हमाललाई अभिनेत्री...

तरकारीले बजार नपाएपछि सित्तैमा बाँड्दै किसान

बर्दिया । लकडाउनका कारण लामो समयदेखि बजार बन्द छ । होटेल व्यवसाय, हाटबजार सबै बन्द छन् । यस्तो बेलामा किसानका बारीमा यतीखेर तरकारी भरिभराउ...

बढ्दै विपद्को जोखिम : वैशाखयता ९२२ घटना, १५३ को मृत्यु

काठमाडौं । गत वैशाखयता भएका प्राकृतिक विपद्का ९ सय २२ घटनामा परी १ सय ५३ जनाको मृत्यु भएको छ । गृह मन्त्रालयअन्तर्गतको राष्ट्रिय आपतकालीन...

बिचल्लीमा परेकाको सहारा बन्दै यादव

सप्तरी, राजविराज । कोरोना प्रकोप नियन्त्रणका लागि सरकारले गरेको खर्चमा भ्रष्टाचार भएको आरोप लागिरहँदा सप्तरीका एक समाजसेवी भने आफ्नै लगानीमा विभिन्न प्रकोपबाट पीडितहरुका लागि...

चैत २७ देखि सुरू हुने अन्तर्राष्ट्रिय गणित सम्मेलनमा २५० जना सहभागी हुने

काठमाडौं । आगामी चैत २७ देखि २९ सम्म अन्तर्राष्ट्रिय गणित सम्मेलन हुने भएको छ । नेपाल गणित समाजको आयोजनामा पहिलो पटक अन्तर्राष्ट्रिय गणित सम्मेलन...

भागरथी बलत्कार–हत्या अभियुक्त दिनेशलाई बाल सुधार गृह पठाइयो

बैतडी । बैतडीको दोगडाकेदार ७ चडेपानिकी भागरथी भट्टको बलात्कारपछि हत्या अभियोगमा पक्राउ परेका दिनेश भट्टलाई बाल सुधारगृह दिपायल पठाइएको छ । घटनामा आफ्नो संलग्नता...

पेस्तोलसहित विप्लवका कार्यकर्ता पक्राउ

बैतडी । बैतडीमा बिप्लब नेतृत्वको प्रतिबन्धीत नेकपाका युवा संगठन जिल्ला इन्चार्ज लोकेन्द्र धामी पक्राउ परेका छन् । आइतबार दिउँसो दोगडाकेदार गाँउपालिका वडा न. ७...

थप ५३८ जनामा कोरोना पुष्टि, संक्रमितको संख्या १० हजार नाघ्यो

काठमाडौँ । कोरोना भाइरस (कोभिड– १९) को सङ्क्रमण आज ५३८ जनामा देखिएको छ । स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले गरेको नियमित पत्रकार सम्मेलनमा मन्त्रालयका प्रवक्ता...

प्रधानमन्त्री ओलीविरुद्ध सर्वोच्चमा मानहानीको मुद्दा दर्ता

काठमाडौं । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीविरुद्ध मंगलबार सर्वोच्च अदालतमा मानहानीको मुद्दा दर्ता भएको छ । अधिवक्ताद्वय कञ्चन कृष्ण न्यौपाने र डा. कुमार शर्मा आचार्यले...

स्याङ्जामा एक जना संक्रमित थपिए, संक्रमितको संख्या १३ पुग्यो

स्याङ्जा । स्याङ्जामा एक जना कोरोना संक्रमितको थपिएका छन् । स्याङ्जाको कालीगण्डकी गाउँपालिका घर भई पालिकाकै क्वारेटिनमा बस्दै आएका १८ बर्षका पुरुषमा कोरोना पुष्टि...

ई-पेपर

RAJDHANIDAILY VIDEO

हाम्रो पात्रो

प्रमुख

भर्खरै

छुटाउनुभयो कि?

(Visited 137 times, 1 visits today)