Friday, March 5, 2021
Home प्रदेश मानव अधिकार उल‌ंघन गर्ने २ सय ८६ जनाको नाम सार्वजनिक

मानव अधिकार उल‌ंघन गर्ने २ सय ८६ जनाको नाम सार्वजनिक

गम्भीर मानवअधिकार हनन गर्नेमा पूर्वसेनापतिदेखि पूर्वप्रहरी प्रमुखसम्म

काठमाडौं । राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगले २० वर्षको अबधिमा गम्भीर मानवअधिकार हननको घटनामा जोडिएकाहरुको नाम सार्वजनिक गरेको छ । आयोगले बीस वर्षको अबधिमा १ हजार १ सय ९५ वटा सिफारिस गरेको थियो ।

आयोगले दाषी किटान गरि कारबाहीको सिफारिस भएकाहरुको संख्या ८ सय ४३ वटा रहेको छ । दोषीको नाम किटान गरी कारबाहीका लागि १ सय ४६ वटा सिफारिस भएका छन् । नाम किटान भएका व्यक्ति तथा पदाधिकारीहरुको संख्या २ सय ८६ जनाको नाम सिफारिस भएको आयोगले जानकारी दिएको छ । अपहरणपछि हत्या, हत्या, यातना, अत्याधिक बल प्रयोग, वेपत्तापछि हत्या, हिरासतमा हत्या जस्ता गैरकानूनी काममा संलग्न रहेकालाई कारबाहीको सिफारिस गरेको आयोगले जनाएको छ ।

यसअघि नै मानवअधिकार हननका दोषीको नाम सार्वजनिक गर्ने र कालोसूचीमा नाम सार्वजनिक गर्ने भनिएपनि मानवअधिकार आयोगका पदाधिकारीहरुबिच मतभेदका कारण रोकिएको थियो । पछिल्लो केही समयअघि मात्रै आयोगका पदाधिकारीहरुबीच नाम सहमति भएपछि नाम सार्वजनिक भएका हुन् । आयोगका पदाधिकारीहरुको ६ वर्षे पदावधि आगामी दुई दिनपछि पुरा हुदैछ ।

बीस वर्षको अवधिमा भएका १ हजार १ सय ९५ वटा सिफारिस मध्ये सबैभन्दा बढी जीवनको अधिकार विषयमा हत्यामा ६ सय ६० वटा वटा रहेको छ । त्यस्तै सबैभन्दा कममा शरणार्थी, सूचनाको अधिकार र स्वच्छ वातावरणको अधिकार र धम्की सम्बन्धि दुई-दुई वटा सिफारिस रहेका छन् । आयोगका अनुसार पीडितहरूको संख्या २ हजार ४ सय ३५ जना रहेको छ ।

आयोगले हालसम्म कारबाहीका लागि गरेको सिफारिस मध्ये ५ सय ८७ वटा सिफारिस सरकारले कार्यान्वयन नगरेको जनाएको छ । गम्भीर मानवअधिकार हनन गर्नेलाई कारबाहीको सिफारिस गरेका मध्ये निजामति कर्मचारीतर्फ १६ जना छन् । त्यस्तै नेपाल प्रहरीतर्फ ९८ जना, नेपाली सेनाबाट २९ जना, शसस्त्र प्रहरीका ८ जना, तत्कालीन नेकपा माओवादीका ६५ जना, शिक्षक ४ जना, चिकित्सक २ जना, मानवअधिकारकर्मी १ जना र अन्य समूहबाट ९ जना रहेका छन् ।

यि हुन् मानवअधिकार हननका दोषी

मानवअधिकार उल्लंघन गर्नेमा तत्कालीन प्रधानसेनापति प्यारजंग थापा, पूर्वसचिव नारायण गोपाल मलेगो र पूर्व प्रहरी महानिरिक्षक कुबेरसिंह रानासम्म छन् । तत्कालीन प्रधानसेनापति थापालाई भैरवनाथ गणमा भएको यातनालाई लिएर भएको सिफारिसमा घटनालाई लिएर कारबाहीको सिफारिस गरेको हो । भैरवनाथ गणबाट ४९ जना बन्दी बेपत्ता प्रकरणमा तत्कालीन सेनापति प्यारजंग थापासहित सेनाका ३३ जना जिम्मेवार अधिकारलाई कारबाहीका लागि सिफारिस भए पनि कार्यान्वयन भएको छैन ।

२१ असोज २०६० मा पूर्व प्रहरी महानिरिक्षक रानालाई धनुषाको प्रहरी प्रमुख (एसपी) रहँदा बलपूर्वक वेपत्ता पार्ने कार्यमा संलग्न रहेको भन्दै आयोगले मानवअधिकार उल्लंघनकर्ताको सूचीमा राखेको हो । तत्कालीन प्रमुख जिल्ला अधिकारी रेवतीरमण काफ्ले, नेपाली सेनाका मेजर अनुप अधिकारीसम्मको संलग्नता भएको भन्दै आयोगले कारबाहीको सिफारिस गरेको थियो ।

तत्कालीन नेपाली सेना ज्वालादल गणका उपसेनानी सुबोध कुँवरलाई सुर्खेतको हरिहरपुरमा चन्द्रकला विक, देवीसरा विक र अमृता विकलाई गोली हानी हत्या गरेको भन्दै नियमित अदालतबाट मुद्दा चलाउन आयोगले सिफारिस गरेको थियो । तर, सो सिफारिस अझै कार्यान्वयनमा आउन नसकेको जनाएको छ । नेपाली सेनाकै तत्कालीन मध्यपश्चिम पृतना हेडक्वाटरका प्रमुख यज्ञबहादुर रजौरलाई बाँकेका दयानिधि बर्माको पक्राउपछि हत्या अभियोगमा कारबाही गर्न सिफारिस गरेको थियो । तर सो सिफारिस अझै कार्यान्वयनमा नआएको आयोगले जनाएको छ ।

यो पनि पढ्नुहोस   काग्रेस अझै अनिर्णीत

आयोगले एउटै व्यक्तिलाई १० पटकसम्म कारबाहीको लागि सिफारिस भएपनि कार्यान्वयन नभएको जनाएको छ । नेपाली सेनाका तत्कालीन क्याप्टेन रमेश स्वाँरलाई १० पटकसम्म कारबाहीको सिफारिस भएको थियो । उनले बाँकेमा रहदाँ विभिन्न समयमा १५ जना भन्दा बढी व्यक्तिलाई वेपत्ता बनाएको भन्दै कारबाही सिफारिस भएको हो । त्यस्तै सेनाका मेजर अजित थापालाई ६ पटक सम्म आयोगले कारबाहीका लागि सिफारिस गरेको थियो तर, अझै कार्यान्वयन नभएको जनाएको छ । मेजर थापाले बर्दियामा रहदाँ ७ जना सर्वसाधरणलाई नियन्त्रणमा लिएर हत्या गरेको भन्दै कारबाही सिफारिस गरिएको हो ।
काभ्रेकी मैना सुनुवारको पक्राउ पछि हत्या गरेको भन्दै तत्कालीन नेपाली सेनाका मेजर निरञ्जन बस्नेतसहितका सुरक्षाकर्मीलाई कारबाहीको दायरामा ल्याउन भन्दै गरेको सिफारिस अझै कार्यान्वयनमा आएको छैन ।

त्यस्तै नेपाली सेनामा कार्यरत विनोदकुमार खड्कालाई अपहरणपछि हत्या गरेको भन्दै आयोगले दैलेखका तत्कालीन नेकपा माओवादीका कार्यकर्ता शंकर लामालाई फौजदारी अपराध अनुसार कारबाही गर्न भएको सिफारिस कार्यान्वयन नभएको आयोगले उल्लेख गरेको छ । रसुवाका तत्कालीन नेकपा माओवादी कार्यकर्ता प्रेम तामाङ, दमाइसिंह तामाङ, हिरा लामा, हर्के तामाङ, काले तामाङ र रेनुका मगरलाई कारबाही गर्न गरेको सिफारिस कार्यान्वयन नआएको आयोगले जनाएको छ ।

उनीहरुले २५ चैत २०६० मा रसुवा ठूलोभोर्लेका कमानसिंह तामाङको कुटपिट गरी हत्या गरेको भन्दै परेको उजुरीको आधारमा आयोगले ज्यान मुद्दा दर्ता गरेर कारबाही गर्न सिफारिस गरेको थियो । १ पुस २०५८ मा रसुवाको गोल्जुङ ४ का छिरिङ घलेको हत्या गरेको भन्दै तत्कालीन नेपाली सेना धुञ्चे ब्यारेका गणपति अर्जुन बस्नतेलाई कारबाही गर्न सिफारिस गरेको भएपनि कार्यान्वयनमा नआएको आयोगले उल्लेख गरेको छ । १४ पुस २०५८ मा रसुवा स्याफ्रुका बीरबहादुर मोक्तानलाई पक्राउ गरी हत्या गरेको भन्दै तत्कालीन रसुवाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी मोहनप्रसाद पोखरेल, र नेपाली सेनाका गणपति अर्जुनबहादुर बस्नेतलाई कारबाही सिफारिस गरेको थियो । सो सिफारिस कार्यान्वयनमा आउन सकेको छैन । कारबाहीको सिफारिस गरेका उनीहरुको बढुवा भयो ।

त्यस्तै द्धन्द्धकालको समयमा मानवअधिकार उल्लंघनको दोषी पाइएका तत्कालीन प्रमुख जिल्ला अधिकारी, तत्कालीन जिल्ला प्रहरी प्रमुख, तत्कालीन माओवादीका जिल्ला नेताहरुको नाम समेत सार्वजनिक गरेको छ ।

तत्कालीन प्रमुख जिल्ला अधिकारी श्यामप्रसाद मैनाली, एसपी अरुणकुमार सिंह कैदीमाथि गोली प्रहारको घटनामा दोषी ठहर भएका थिए । जनआन्दोलनमा दमन गर्ने सशस्त्रका एसएसपी माधवबहादुर थापा पनि सूचीमा परेका छन् ।

व्यक्तिलाई गैरकानूनी थुनामा राखेको आरोपमा ललितपुरमा प्रमुख जिल्ला अधिकारी हुँदा चुडामणि शर्मा कारबाहीको सूचीमा परेका छन् । त्यो सूचीमा तत्कालीन एसएसपी भोगबहादुर थापालगायत थिए । वरिष्ठ सहसचिव मध्येका शर्मा त्यसपछि दुईवटा भ्रष्टाचार मुद्दाका कारण हाल निलम्बित अवस्थामा छन् ।

मानव अधिकार आयोगले बिरामीको उपचारमा संवेदनशील नभएको आरोपमा डा. नवलकिशोर झालाई पनि कारबाहीको सिफारिस गरेको थियो । उनी जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय खोटाङमा हुँदा संवेदनहीन काम गरेको आरोप थियो । थरुहट आन्दोलनमा दमन गरेको आरोपमा कैलालीका प्रमुख जिल्ला अधिकारी राजकुमार श्रेष्ठ लगायत पनि सूचीमा परेका छन् ।

(Visited 118 times, 1 visits today)
Loading comments...

आजको समाचार

काग्रेस अझै अनिर्णीत

काठमाडौं । विकसित राजनीतिक घटनाक्रममा कसरी अघि बढ्ने भन्ने विषयमा कांग्रेस अझै अनिर्णित नै छ । बिहीबार सभापति शेरबहादुर देउवा निवास बूढानीलकण्ठमा बसेको पार्टीका पदाधिकारी...

नेकपामा आत्मघाती गोलमा रमाउनेका लागि

सरकारले हिंसात्मक आन्दोलन गर्दै आइरहेको विप्लव समूहसँग सहमति गरेर मुलुकमा शान्ति तथा सुव्यवस्था कायम गराउन महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेको छ । सरकारकै अग्रसरतामा विप्लव...

नेपालीको प्रतिव्यक्ति आय २५ डलरले घट्यो

काठमाडौं । नेपालीको प्रतिव्यक्ति आय २५ डलरले घटेको छ । केन्द्रीय तथ्यांक विभागका अनुसार चालू आर्थिक वर्षमा नेपालीको वार्षिक प्रतिव्यक्ति आय ११ सय ३४...

क्षम्य छैन आर्थिक अपराध

राजनीतिक संक्रमण र कलहको मौका पारी हरेक उपाय निकालेर राजस्व छल्नेहरूले बितेको ३३ महिनामा करिब साढे ४७ अर्ब रुपैयाँ राजस्व छलेर आर्थिक अपराध गरेको...

साताका लोकप्रिय समाचार

नेकपामा आत्मघाती गोलमा रमाउनेका लागि

सरकारले हिंसात्मक आन्दोलन गर्दै आइरहेको विप्लव समूहसँग सहमति गरेर मुलुकमा शान्ति तथा सुव्यवस्था कायम गराउन महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेको छ । सरकारकै अग्रसरतामा विप्लव...

कोरोना संक्रमण जोखिम कायमै

काठमाडौं । देशभर कोरोना भाइरस संक्रमणबाट मृत्यु हुनेको संख्या १ प्रतिशत नाघेको छ । यो तथ्यले कोरोना संक्रमणको जोखिम कायमै रहेको देखाएको छ ।...

ताप्लेजुङको दोभान बजारमा आगलागी, ४० बढी घर जले, नियन्त्रण प्रयास जारी

काठमाडौं । ताप्लेजुङको दोभान बजारमा आज आगलागी हुँदा कम्तीमा चालीस घर जलेका छन् । बिहान करिब ९ बजेदेखि सुरु भएको आगलागी नियन्त्रणका लागि प्रयास...

दर्जनाै फिल्म पाइरेसीको आरोपमा परियार पक्राउ

काठमाडौं । डिजिटल प्लेटफर्ममार्फत नेपाली चलचित्रलाई पाइरेसी गरेर विभिन्न समूह तथा व्यक्तिलाई प्रत्यक्ष बिक्री वितरण गरेको आरोपमा लमजुङ, बेंसीसहरका सुजन परियार पक्राउ परेका छन्...

३३ महिनामा साढे ४७ अर्बको आर्थिक अपराध

काठमाडौं । विभिन्न उपाय अपनाएर राजस्व छल्नेले बितेको ३३ महिनामा करिब साढे ४७ अर्ब रुपैयाँ राजस्व छलेर आर्थिक अपराध गरेको पाइएको छ । राजस्व...

ट्रेन्डिङ

संसदमा हिन्दी भाषा बोल्नुको कारणसहित लिखित जवाफ पेस गर्न सर्वोच्चको आदेश

काठमाडौँ । सर्वोच्च अदालतले सङ्घीय व्यवस्थापिकामा हिन्दी भाषा बोल्नुको कारणसहित १५ दिनभित्र लिखित जवाफ पेस गर्न प्रतिनिधिसभा र राष्ट्रियसभालाई आदेश जारी गरेको छ । न्यायाधीश...

कर्णालीका तीन जिल्लामा सङ्क्रमितको सङ्ख्या शून्य

कर्णाली । कर्णालीका तीन जिल्लामा कोरोना भाइरस सङ्क्रमितको सङ्ख्या शून्यमा झरेको छ । कालीकोट, रुकुमपश्चिम र मुगु जिल्लामा कोरोना सङ्क्रमितको सङ्ख्या शून्यमा रहेको सामाजिक...

धनकुटाका सांसद दम्पतीले जिते कोरोना

धनकुटा । धनकुटाका कोरोना संक्रमित प्रदेश सांसद कुसुम कुमारी श्रेष्ठ दम्पती आजबाट कोरोना मुक्त भएका छन् । सांसद श्रेष्ठसँगै उनका श्रीमान नयनले पनि २४...

राजपा एकीकरणप्रति झा र यादव असन्तुष्ट

जनकपुरधाम । बुधबार अबेर राति समाजवादी पार्टी र राष्ट्रिय जनता पार्टी (राजपा) नेपालबीच भएको एकीकरणलाई लिएर राजपामा असन्तुष्टि देखिएको छ । एकीकरणका...

‘साम्राज्ञीलाई खानापानमा विभेद गरेको छैन’

काठमाडौं । अभिनेता भुवन केसी निर्मित चलचित्र ड्रिम्सको छायांकनमा अभिनेत्री साम्राज्ञी राज्यलक्ष्मी शाहले समयमा खान नपाएको, आफूलाई सेटमा छाता र कुर्सी नदिएको जस्ता विभिन्न...

कोरोना नियन्त्रण सहकारी केन्द्र सुरु

काठमाडौं । राष्ट्रिय सहकारी महासंघको संयोजनमा काठमाडौंमा कोरोना नियन्त्रण सहकारी केन्द्र स्थापना भएको छ । कोरोना भाइरस (कोभिड १९) को रोकथाम र...

७७ वटै जिल्लाभित्र चल्ने पास खारेज

काठमाडौं । सरकारले देशका ७७ वटै जिल्लाबाट जारी भएका जिल्लाभित्र सवारी आवतजावतका लागि अनुमति प्राप्त पास खारेज गरेको छ । गृह मन्त्रालयले बिहीबार ७७...

कांग्रेसले संसद अवरोध नगर्ने

काठमाडौं । प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेपाली कांग्रेसले प्रतिनिधिसभा बैठक अवरोध नगर्ने भएको छ । सिंहदरबारस्थित कांग्रेस संसदीय दलको कार्यालयमा बसेको बैठकले आजदेखि...

ई-पेपर

RAJDHANIDAILY VIDEO

हाम्रो पात्रो

प्रमुख

पशुपतिमा विशेष पूजा फागुन २५ देखि

काठमाडौं । पशुपतिनाथ मन्दिरमा कोरोना महामारीका कारण एक वर्षअघि देखि रोकिएको विशेष पूजा फागुन २५ गतेदेखि शुरु हुने भएको छ । कोरोना जोखिम कायमै...

नख्खुमा जीपको ठक्करबाट क्याम्पस हिँडेकी १९ वर्षीया छात्राको मृत्यु

काठमाडौं । ललितपुरको नख्खुमा क्याम्पस जाँदै गरेकी एक छात्राको आज विहान जीपको ठक्करबाट मृत्यु भएको छ । बिहान पौने ६ बजे स १ ज...

प्रधानमन्त्रीको राजिनामा माग्नु अनैतिक : मन्त्री साह

काठमाडौ। नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीका नेता तथा शहरी विकास मन्त्री प्रभु साहले प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको राजिनामा माग्नु नै अनैतिक भएको बताएका छन् । एक टेलिभिजन...

ताप्लेजुङको दोभान बजारमा आगलागी, ४० बढी घर जले, नियन्त्रण प्रयास जारी

काठमाडौं । ताप्लेजुङको दोभान बजारमा आज आगलागी हुँदा कम्तीमा चालीस घर जलेका छन् । बिहान करिब ९ बजेदेखि सुरु भएको आगलागी नियन्त्रणका लागि प्रयास...

भर्खरै

नेकपामा आत्मघाती गोलमा रमाउनेका लागि

सरकारले हिंसात्मक आन्दोलन गर्दै आइरहेको विप्लव समूहसँग सहमति गरेर मुलुकमा शान्ति तथा सुव्यवस्था कायम गराउन महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेको छ । सरकारकै अग्रसरतामा विप्लव...

क्षम्य छैन आर्थिक अपराध

राजनीतिक संक्रमण र कलहको मौका पारी हरेक उपाय निकालेर राजस्व छल्नेहरूले बितेको ३३ महिनामा करिब साढे ४७ अर्ब रुपैयाँ राजस्व छलेर आर्थिक अपराध गरेको...

निजामती सेवामा नेतृत्व विकास

प्रशासनिक वातावरणमा हुने परिवर्तनसँगसँगै सिद्धान्त, प्रविधि, प्रक्रियामा निरन्तर परिवर्तनका सम्भावना हुन्छन् । समाजको विकासको स्तरले परिवर्तनलाई नियाल्ने र ग्रहण गर्ने गर्दछ । यस अवस्थामा...

नेपालीको प्रतिव्यक्ति आय २५ डलरले घट्यो

काठमाडौं । नेपालीको प्रतिव्यक्ति आय २५ डलरले घटेको छ । केन्द्रीय तथ्यांक विभागका अनुसार चालू आर्थिक वर्षमा नेपालीको वार्षिक प्रतिव्यक्ति आय ११ सय ३४...

धेरै पढिएका

प्रि–मनसुन शुरु, आजदेखि जाडोयाम समाप्त

काठमाडौं । आजदेखि यस वर्षको जाडोयाम समाप्त भई प्रि–मनसुन शुरु भएको छ । जल तथा मौसम विज्ञान विभागले आज एक बुलेटिन निकालेर मार्च १...

सुरक्षा ‘थ्रेट’प्रति सतर्कता जरुरी

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले सार्वजनिक रूपमै आफूमाथि ‘सुरक्षा थ्रेट’ आएको भन्ने अभिव्यक्ति दिएपछि सिंगो देशको सुरक्षा व्यवस्थाको विषयलाई लिएर चिन्ता छाएको छ । तर,...

सरकार र विप्लव समुहबीच आजै दोस्रो चरणको वार्ता सम्पन्न

काठमाडौँ । नेपाल सरकार र प्रतिबन्धित नेत्रविक्रम चन्द विप्लव समुहबीच दोस्रो चरणको वार्ता पनि बालुवाटार आजै सकिएको छ । आज बुधबार बिहान पहिलो चरणको...

म्यान्मारमा सैनिक शासन थप क्रुर बन्यो, एकै दिन ३८ प्रदर्शनकारीको मृत्यु

काठमाडौं । म्यानमारमा सुरक्षाकर्मीको गोलीबाट एकै दिन ३८ जनाको मृत्यु भएको छ । सैनिक शासकविरुद्ध प्रदर्शनमा उत्रिएकाहरुमाथि सुरक्षाकर्मीले गोली चलाउँदा बुधबार एकै दिन ३८...

छुटाउनुभयो कि?

(Visited 110 times, 1 visits today)