Monday, January 18, 2021
Home बिचार प्राथमिकतामा नपरेको पोस्ट कोभिड सिन्ड्रोम

प्राथमिकतामा नपरेको पोस्ट कोभिड सिन्ड्रोम

नेपालमा कारोना निको भएको अर्थात् रिर्पाेट नेगेटिभ आएको निमोनिया भएको भए चार साता र नभएको भए तीन सातासम्ममा सामान्य बन्न सक्ने चिकित्सकहरूले भन्दै गरेका भए पनि महिनांै थकान, कमजोरी र सासमा समस्या भएका बिरामीहरू आज पनि टेकु अस्पतालमा देखाउन फलोअपमा आइरहेका छन् । रोग तथा भाइरस नयाँ भएकाले कसैले यस्तै, यति दिनमा भनेर भन्न सक्ने अवस्था पनि छैन ।

दीर्घ कोभिड : कोरोना संक्रमण कतिपयलाई पाचदेखि सात दिनमै निको हुन्छ भने कतिलाई अलि लामो समय लाग्ने गरेको छ । कतिपय निको अर्थात् कोरोनाको पीसीआर रिर्पाेट नेगेटिभ आएर पनि महिनौसम्म संक्रमणकै बेलामा जस्तो लक्षण र असरबाट पीडित भइरहन्छन्, जसलाई खोजकर्ताहरू लङ कोभिड अर्थात् दीर्घ कोभिड भन्दछन् ।

लन्डनस्थित किंग्स कलेजले प्रकाशित एक अध्ययन प्रतिवेदनमा निको भएका संक्रमितहरूमा कोरोना संक्रमण भएको पहिलो सातामा पाँच वटाभन्दा बढी लक्षण देखिएमा दीर्घ कोभिड लाग्ने खतरा हुने उल्लेख छ । संक्रमणको पहिलो साता बिरामीलाई यदि थकाई महसुस, टाउको दुख्ने, श्वास लिन कठिन÷गाह्रो, आवाज गह्रौं, मांसपेसी तथा शरीर दुख्नेजस्ता लक्षण देखिए उसलाई दीर्घ कोभिड हुने संकेत मान्न सकिन्छ । संक्रमण भएको चारदेखि आठ सातासम्म पनि पूर्ण रूपमा निको भएन भने उसलाई दीर्घ कोभिड हुने जोखिम बढ्छ । पीसीआर रिर्पाेट नेगेटिभ आइसक्दा पनि रुघा, खोकी, सास लिन गाह्रो, मांसपेसी दुख्ने र धेरै थकाइ लाग्नेजस्ता समस्या भइरह्यो भने ती दीर्घ कोभिडका लक्षण हुन सक्छन् । बेलायत र स्विडेनका गरी ४० हजार संक्रमितलाई सहभागी गराएर भएको खोजमा २० प्रतिशत व्यक्तिले एक महिनासम्म पनि पूरा निको नभएको अनुभव सुनाएका थिए । १ सय ९० जनाले आठदेखि १० सातासम्म लगातार संक्रमणका लक्षण देखापरेको र १ सय जनाले दस सातासम्म पनि बिरामी महसुस भएको जानकारी दिएका थिए ।

लामो समयसम्म थकान महसुस हुने, मांसपेसी र शरीर दुख्ने, ध्यान केन्द्रित गर्न गाह्रो हुनेजस्ता लक्षणलाई पोस्ट कोभिड सिन्ड्रोम भनिन्छ

दीर्घ कोभिड हुदाँका चार भिन्न समस्या : नेसनल इन्स्टिच्युट अफ हेल्थ रिसर्चको विवरणमा संक्रमणको दीर्घ प्रभावका कारण मानिसहरू चार भिन्न समस्या पारिरहेको छ । निरन्तर लक्षण देखिइरहेकालाई थप सहयोग र उपचार गर्नेमा जानकारीको जरुरी रहेको बताएको छ । जीवन बदल्ने अनुभव अधिकांश मानिसमा सामान्य संक्रमण भएको दुई सातामा ठीक हुने र अलि गम्भीर संक्रमण भएकामा तीन सातामा ठीक भएको देखिन्छ । तथापि, रिर्पाेटमा हजारौं निरन्तरको कोभिडबाट ग्रस्त भएका छन् र बेलायतमा संक्रमित वृद्धि हँुदै जाँदा दीर्घ कोभिड व्यहोर्नेको संख्या पनि बढ्ने देखिन्छ । निरन्तरको लक्षणले श्वासप्रश्वासमा कठिनाइदेखि लिएर मस्तिष्क, मुटु तथा कार्डियोभ्यास्कुलर प्रणाली, आन्द्रा, कलेजो, मिर्गाैला र छालासम्म प्रभाव पारिरहेका छन् । जसमा सामान्य लक्षण भई पीसीआर पनि नगरेकादेखि लामो समय अस्पतालमा बिताएका हुन्छन् । कतिपय मानिसमा जसलाई कोभिड भएको पत्ता नै छैन, तिनमा दीर्घ प्रभाव हप्तांैसम्म भेन्टिलेटरको सहारामा बाँचेकामा भन्दा पनि ज्यादा देखिएका छन् ।

पोस्ट कोभिड : खोजहरूमा कोभिडमुक्त भइसकेकामा श्वासप्रश्वाससम्बन्धी समस्या, जोर्नीको दुखाइ, मांसपेसीको दुखाइ, रिगंटा लाग्ने, भ्रम, आँखाको दृष्टिमा परिवर्तन, तनाव र डिप्रेसनजस्ता समस्याहरू देखिने गरेका छन् । लामो समयसम्म थकान महसुुस, मांसपेसी र शरीर दुख्ने, ध्यान केन्द्रित गर्न गाह्रोजस्ता लक्षण भने लामो समयसम्म रहेका छन् । जसलाई पोस्ट कोभिड सिन्ड्रोम भनिएको छ ।

अक्सफोर्ड विश्वविद्यालयको खोजमा संक्रमण भएको दुईदेखि तीन महिनासम्म पनि असर देखिइरहेको छ । संक्रमणबाट मुक्त भइसकेका ६४ प्रतिशत व्यक्तिलाई निकै समयसम्म कोरोनाको असर । वास्ना लिन गाह्रो, थकान, बेचैनी र डिप्रेसनजस्ता लक्षण भइरहेको देखाएको छ । ५५ प्रतिशतमा थकानको समस्या छ ।

संक्रमणमुक्त भए पनि संक्रमणको समयमा प्रतिरोधी क्षमता कमजोर हुने, शरीर सुन्निने, मस्तिष्क वा मेरुदण्डमा प्रत्यक्ष असर हुने भएको पछिसम्म प्रतिकुल असर देखिन सक्छ । जसले थकान महसुस भइरहन सक्छ । पोस्ट ट्रम्याटिक असरका रूपमा पनि रहिरहन सक्छ । दीर्घ रोगीहरू मधुमेह, मोटोपना आदि समस्या भएकामा संक्रमण निको भइसकेपश्चात् पनि अन्य समस्या देखिन सक्छ । कति असर पारेको हो । त्यसअनुसार सिन्ड्रोम देखिन पनि सक्छ ।

निको भएकामा पल्मोनरी फाइब्रोसिसको जोखिम

हुन त फोक्सोलाई संक्रमण गर्ने भाइरस हो । कोभिड संक्रमणबाट निको भएकामा पल्मोनरी फाईब्रोसिससँगै फोक्सोसम्बन्धी अन्य समस्याहरू देखिन थालेका रिर्पाेटहरू सार्वजनिक भइरहेका छन् । संक्रमणअघि फोक्सोसम्बन्धी कुनै समस्या नभएकामा यस्तो देखिन थालेपछि सक्रमणका बेला भएको निमोनियाको असर लामोसमय रहने गर्दछ कि भन्ने त्रास उत्पन्न भएको छ ।

फोक्सोमा भएका कोषिकामा दाग पैदा भई हावा थैलीहरू बाक्लो र कडा हुन्छन् । फोक्सोबाट रक्त प्रवाहमा अक्सिजनको मात्रा कम गर्ने हुदाँ हिँडदा, व्यायाम गर्दा सास फेर्न कठिनाइ हुने अवस्था पल्मोनरी फाइब्रोसिस हो । मधुमेह, रक्तचापलगायतका दीर्घरोग जस्तै : पल्मोनरी फाइब्रोसिसको पनि पूर्ण उपचार गर्न सकिँदैन । यसका लक्षणअनुसार उपचार र जीवनशैली परिवर्तनका माध्यमबाट सुधार ल्याउन सकिन्छ । अध्ययनमा कोभिडका कारण जटिल स्वास्थ्य अवस्था भएका ४० प्रतिशत बढीमा फोक्सो सुन्निने र तीव्र श्वासप्रश्वासको समस्या देखिएको छ । संक्रमित वयस्कहरू यसबाट बढी प्रभावित छन् । यसलाई दीर्घकालीन असरका रूपमा हेरिँदै छ । कोभिडबाहेक अत्यधिक धुम्रपान, कडा निमोनियाको उपचार, एन्टिइन्फलामेटरी मेडिकेसन, अटोइम्युन रोग, रेडिएसन र विभिन्न अन्य संक्रमणका कारणले पल्मोनरी फाइब्रोसिस हुने गर्छ । व्यक्तिको स्वास्थ्य अवस्थाअनुसार लक्षण फरकफरक भए पनि कोभिडबाट निको भएकामा एउटै लक्षणहरू श्वासप्रश्वासमा समस्या, सुक्खा खोकी, थकान, आंैलाको छालामा समस्या देखिने गरेको अध्ययनमा छ ।

श्रवणशक्ति नष्ट र मानसिक समस्या

बेलायतको युनिभर्सिटी कलेज अफ लन्डनको अध्ययनमा कोभिड–१९ को संक्रमणले सुन्ने क्षमतालाई कम वा पूर्ण रूपमा समाप्त पारिदिन सक्ने बताएको छ । संक्रमणपश्चात् स्टेरोइड औषधि दिइँदा बहिरोपनाको रूपमा देखिन्छ । सुन्ने क्षमता घट्नु र टिनिटस अर्थात् कानमा आवाज गुञ्जिनुको लक्षण पनि कोरोना र फ्लुका बिरामीमा देखिन सक्छ । त्यस्तै बेलायतको एक खोजमा कोभिड संक्रमणबाट निको भएका २० प्रतिशतमा मानसिक समस्या देखिने गरेको छ । एन्जाइटी, डिप्रेसन र अनिद्रा अत्यधिकमा देखिने गरेको खोजले बताएको छ ।

सम्भाव्य कारणहरू
यावत् लक्षणहरू १. फोक्सो र मुटुमा भएका स्थायी क्षति २. सघन उपचारपश्चात् उत्पन्न हुने समस्या ३. भाइरल संक्रमणपश्चात् हुने थकाइको समस्या ४. निरन्तर कोभिड–१९ का लक्षणहरूका समस्या र ५. भिन्न समस्याका कारण भएको हुन सक्छ ।

अन्त्यमा, रिर्पाेट नेगेटिभ आउनेबित्तिकै अर्थात् संक्रमण पुष्टि भएको दुई साता सकिने बित्तिकै पहिलेजस्तै दैनिक कार्यमा सक्रिय भइहाल्न हँुदैन किनभने त्यसले थकान उत्पन्न गराउने र त्यो पछि गएर झन् जटिल बन्ने बताइन्छ । उक्त अवधिमा पोषिलो खानेकुरा सेवन गर्दे योगासन गर्ने, स्वास्थ्य बलियो बनाउनतिर लाग्नुपर्छ । नियमित खाने गरेका औषधि छुटाउनहँुदैन ।

(Visited 263 times, 1 visits today)
Loading comments...

आजको समाचार

निर्माण कार्यलाई प्रभावकारी बनाउन मन्त्री प्रभु साहको यस्तो निर्देशन

काठमाडौं । शहरी विकास मन्त्री प्रभु साहले रुग्ण तथा निर्माणाधीन आयोजनाहरुको निर्माण कार्यलाई प्रभावकारी बनाउन निर्देशन दिएका छन् । मन्त्री साहले एक परिपत्र जारी गर्दै...

ओलीलाई प्रचण्डको जवाफ : संविधानको हत्या भएको बेला हामी हाँस्न सक्दैनौं

काठमाडौं । नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) दाहाल–नेपाल समूहका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले संविधानको हत्या हुँदा हाँस्न नसक्ने बताएका छन् । काठमाडौंको बुद्धनगरमा आयोजित राष्ट्रिय युवा...

कोरोना परीक्षणमा खटिएका कर्मचारी पारिश्रमिकबिहिन

गुल्मी । कोरोना परीक्षण प्रयोगशाला तम्घासमा कार्यरत कर्मचारी ३ महिनादेखि पारिश्रमिकविहीन भएका छन् । स्थानीय तहले समयमै रकम नदिएका कारण स्वास्थ्यकर्मीले तलब पाउन नसकेका...

आगोले नै निभायो आगो

मनाङ । जिल्लाका जङ्गलमा लागेको डढेलो अझै पूर्ण नियन्त्रणमा आउन सकेको छैन । नासो गाउँपालिकास्थित दानाक्यु पारी रुखका ठुटामा आगो बलिरहेको देखिन्छ । स्थानीयवासी...

थप २६६ जनामा कोरोना संक्रमण पुष्टि, ५ जनाको मृत्यु

काठमाडौँ । देशभर पछिल्लो २४ घण्टामा थप २६६ जनामा कोरोना संक्रमण पुष्टि भएको छ । स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयका अनुसार पछिल्लो समय ३ हजार...

साताका लोकप्रिय समाचार

विप्लव समुहका दाेस्राे नेता बास्ताेल पक्राउ

काठमाडाैं ।  प्रतिबन्धित नेत्रविक्रम चन्द (विप्लव) नेतृत्वको नेकपाका प्रमुख नेता धर्मेन्द्र बास्तोला पक्राउ परेका छन् । विप्लव समूहको दोस्रो नेता मानिने बास्तोलालाई मकवानपुरको बागमती गाउँपालिकाबाट...

सुजाताकाे प्रश्न : देउवा किन ओलीको पछि लाग्नु भाे ?

काठमाडौं । नेपाली काँग्रेसकी केन्द्रीय सदस्य सुजाता कोइरालाले संसद पुनःस्थापना विना चुनाव गर्न खोजे रक्तपात हुने बताएकी छिन् । रिपोर्टर्स क्लब नेपालमा बोल्दै उनले...

ठेलमठेल गर्दै मनाइयो पृथ्वीजयन्ती (फोटोफिचर)

काठमाडौं । २९९ औं पृथ्वी जयन्ती तथा राष्टिय एकता दिवस विभिन्न कार्यक्रम गरि मनाइएको छ । सिंहदरबार पश्चिम गेट अगाडी रहेको पृथ्वीनाराण साहको शालिकमा विभिन्न...

माघे संक्रान्तिलाई स्वदेशकै तरुल

काठमाडौँ । माघे संक्रान्ति पनि नेपालीहरुको एक खालको पर्व नै हो । माघे संक्रान्तिमा तरुल र विभिन्न कन्दमुल उसिनेर खाने परम्परा छ । विगतमा...

गाली गलौजको राजनीति

माओवादी द्वन्द्वका बेलामा राजा ज्ञानेन्द्रकै शासानकालमा माओवादीले युद्ध विराम ग¥यो । ऊ अर्धभूमिगत भयो । मुख्य मुख्य सहरमा आमसभा ग-यो । पोखराको अमरसिंहमा आयोजित...

ट्रेन्डिङ

साना जलविद्युत् आयोजनामा पेनाल्टी नलगाउन आयोगको निर्देशन

काठमाडौं । विद्युत् नियमन आयोगले १० मेगावाटभन्दा साना जलविद्युत् आयोजनालाई हाइड्रोलोजी पेनाल्टी नलगाउन निर्देशन दिएको छ ।आयोगले विद्युत् खरिद बिक्री तथा अनुमति प्राप्त कम्पनीले...

३९ वर्षमा महसुस् भयो ‘म पुरुष हैन महिला हुँ’

मुम्बई । बलिउडका प्रसिद्ध फेशन डिजाइनर स्वप्निल सिन्दे अब सायशा सिन्दे बनेकी छिन् । उनले केबल आफ्नो नाम मात्रै बदलिनन् । लिंग नै परिवर्तन्...

संक्रमण थप बढ्दो, तयारी फितलो

काठमाडौं । कोरोना भाइरस संक्रमण दर बढ्दै जाँदा परीक्षणका लागि अत्यावश्यक मानिएको पीसीआर कीट सरकारसँग अत्यन्त न्यून रहेको पाइएको छ । स्वास्थ्य सेवा विभागका...

कोरोनाले आधा नै घट्यो तीज म्युजिक भिडियो

सुर्खेतकी दीपासा विसी अहिलेकी उम्दा मोडल हुन् । दिनमा तीन वटासम्म तीज भिडियोमा उनले मोडलिङ गरेको अनुभव छ । कोरोना संक्रमणका कारण यसपटक आफूहरूलाई...

जेलबाट छुटाइदिन्छु भन्दै साँढे छ लाख लिएपछि…

इलाम । इलामका एक व्याक्तिले मानब बेचबिख अभियोगमा जेल परेकालाई जेलबाट छुटाइदिन्छु भन्दै साढे छ लाख रुपैयाँ ठगेका छन् । अनेरास्वबीयूका केन्द्रिय सदस्य समेत...

आलम प्रकरण: उच्च अदालतद्वारा जिल्लाकै निर्णय सदर

वीरगन्ज । जिउँदै मानिसलाई इँटाभट्टामा हाली कर्तव्य ज्यान गरेको मुद्दामा पुर्पक्षका लागि थुनामा रहेका रौतहटका कांग्रेस नेता मोहमद अफताव आलमको मुद्दामा...

यसकारण हट्दैनन् प्रधानमन्त्री ओली

काठमाडौं । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीलाई आफ्नै पार्टीबाट राजीनामाको दबाब आए पनि उनी प्रधानमन्त्री र अध्यक्ष दुवै पदबाट बाहिरिने सम्भावना छैन । उनले राजनीतिक...

धौलीगंगा बाँध फेरि खोलिँदै, तटीय क्षेत्रमा सतर्क रहन आग्रह

बैतडी । भारतको उत्तराखण्ड प्रदेशको पिथौरागढ जिल्लामा रहेको धौलीगंगा जलविद्युत परियोजनाको बाँध पुनः खोलिने भएको छ । एनएचपीसी लिमिटेड र धौलीगंगा पावरस्टेसनले दिएको जानकारी...

RAJDHANIDAILY VIDEO

हाम्रो पात्रो

प्रमुख

प्रदेश १ मा सत्तारोहणको बाटोमा काँग्रेस

मोरङ । प्रदेश १ मा अबको सत्ता समिकरणका लागि नेपाली कांग्रेस निर्णायक भएको छ । दुई तिहाई सहितको सरकार सञ्चालन गरिरहेको नेकपा नै दुई...

थप २६६ जनामा कोरोना संक्रमण पुष्टि, ५ जनाको मृत्यु

काठमाडौँ । देशभर पछिल्लो २४ घण्टामा थप २६६ जनामा कोरोना संक्रमण पुष्टि भएको छ । स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयका अनुसार पछिल्लो समय ३ हजार...

एचआइभी/एड्सबाट बाबुआमा गुमाएकी १६ वर्षिय किशोरीको एचआइभीबाटै मृत्यु

सप्तरी, राजविराज । ९ वर्षअघि एचआइभी÷एड्सबाट बाबुआमा गुमाएकी १६ वर्षिय किशोरीको एचआइभी/संक्रमणकै कारण निधन भएको छ । राजविराज १ चनौरा निवासी १६ वर्षिया अमैया...

‘संविधानमा प्रतिनिधिसभा विघटन गर्ने अधिकारबारे कहीँकतै उल्लेख गरिएको छैन’

काठमाडौँ । प्रतिनिधिसभा विघटनविरुद्ध परेको रिट निवेदनबमोजिम आज संवैधानिक इजलासमा भएको सुनुवाइमा रिट निवेदकका तर्फबाट अधिवक्ता सन्तोष भण्डारीले प्रतिनिधिसभाको कार्यकाल पाँच वर्षका लागि भएकाले...

भर्खरै

निर्माण कार्यलाई प्रभावकारी बनाउन मन्त्री प्रभु साहको यस्तो निर्देशन

काठमाडौं । शहरी विकास मन्त्री प्रभु साहले रुग्ण तथा निर्माणाधीन आयोजनाहरुको निर्माण कार्यलाई प्रभावकारी बनाउन निर्देशन दिएका छन् । मन्त्री साहले एक परिपत्र जारी गर्दै...

केपी ओली शरीरमा निस्केको गलगाँड जस्तै भए : माधव नेपाल

बर्दिया । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी ‘नेकपा’ का अध्यक्ष माधव कुमार नेपालले प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको सपना चकनाचुर पारेर छोड्ने बताएका छन् । उनले आफुहरु...

आगोले नै निभायो आगो

मनाङ । जिल्लाका जङ्गलमा लागेको डढेलो अझै पूर्ण नियन्त्रणमा आउन सकेको छैन । नासो गाउँपालिकास्थित दानाक्यु पारी रुखका ठुटामा आगो बलिरहेको देखिन्छ । स्थानीयवासी...

प्रदेश १ मा सत्तारोहणको बाटोमा काँग्रेस

मोरङ । प्रदेश १ मा अबको सत्ता समिकरणका लागि नेपाली कांग्रेस निर्णायक भएको छ । दुई तिहाई सहितको सरकार सञ्चालन गरिरहेको नेकपा नै दुई...

धेरै पढिएका

थारु बस्तीमा छायो माघीको रौनक

बर्दिया । थारु समुदायमा यतीखेर माघीको रौनक छाएको छ । मकर संक्रान्ती पर्वलाई थारु समुदायले माघी पर्वको रुपमा मनाउँछन् । माघी थारु समुदायको दसैँपछिको...

नेपाल–चीन युद्ध भएको ठाउँ दुगुनागढीको सरसफाई (फोटोफिचर)

सिन्धुपाल्चोक । नेपाली सेनाले ऐतिहासिक पदमार्ग,कोट,गढी तथा किल्लाहरुको पहिचान तथा त्यसको संरक्षणका लागि सुरु गरेको अभियान अन्र्तगत एकता दिवसको अवसरमा ऐतिहासिक दुगुनागढी क्षेत्रको सरसफाई...

रोगको चपेटामा इलामका सुन्तला बगान

इलाम । इलाम नगरपालिका आठ महभिरका किसान उमेश महत आम्दानीको मुख्य स्रोत रहेको सुन्तलामा रोगले आक्रमण गरेपछि आउँदा वर्षमा वैकल्पिक खेती गर्ने कि भन्ने...

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पलाई दोस्रो पटक महाभियोग

एजेन्सी । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पलाई अमेरिकी संसदको तल्लो सदन हाउस अफ रेप्रिजेन्टेटिभ्स्ले दोस्रो पटक महाभियोग प्रस्ताव पारित गरेको छ । अमेरिकी इतिहासमा दुई...

ई-पेपर

छुटाउनुभयो कि?

(Visited 101 times, 1 visits today)