Saturday, January 23, 2021
Home Editor-Picks १४ वर्ष बित्यो द्धन्दपीडितले न्याय पाएनन्

१४ वर्ष बित्यो द्धन्दपीडितले न्याय पाएनन्

उधारो प्रतिबद्धता, न्याय त टाढैको कुरा

काठमाडौं । विस्तृत शान्ति–सम्झौता भएको १४ वर्ष बितिसक्दा राज्य र तत्कालीन विद्रोहीबाट पीडित   पक्ष न्याय खोजीमा अझै पनि भौतारिरहेका छन्् । आफन्त गुमाएका र तिनका परिवारको पीडा अझ दर्दनाक छ । उनीहरू अझै न्यायको खोजीमा छन्् । तर, राजनीतिक इच्छाशक्तिका कारण न्याय पाउनबाट बञ्चित छन् ।

न्याय खोजीमा सिंहदरबार धाएको लामो समय बित्यो तर अझै विश्वस्त हुने अवस्था नभएको द्वन्दपीडित साझा चौतारी पूर्वअध्यक्ष सुमन अधिकारी बताउँछन् । ‘हामीले सधैं उधारो प्रतिबद्धतामात्रै पायौं,’ उनी भन्छन् ।

चौतारीले २० मंसिर २०७५ मा औपचारिक रूपमा कानुन, न्याय तथा संसदीय मामिलामन्त्री भानुभक्त ढकाललाई २३ बुँदे  द्वन्द्वपीडित बडापत्र तयार गरेर बुझायो । ढकालले ‘छिटो न्याय दिलाउने’ आश्वासन दिए । तर, तिनै ढकाल कानुनबाट स्वास्थ्य मन्त्रालयको जिम्मेवारीमा पुगे । ढकालले संक्रमणकालीन न्याय मुद्दा फाइल बनाएर थन्क्याए ।

ढकालपछि कानुनमन्त्रीको जिम्मेवारीमा आएका उपेन्द्र यादवसँग पनि संक्रमणकालीन न्यायका लागि  द्वन्द पीडित साझा चौतारीले ध्यानाकर्षण गरायो । यादवले पनि प्रतिबद्धता जनाए तर कार्यान्वयनअघि नै राजीनामा दिए ।

यादवपछि हाल कानुनमन्त्री बनेकी डा.शिवमाया तुम्हाङफेलाई  चौतारीले १३ मंसिरमा ६ बुँदे माग पेस गरेको छ । सिंहदरबारमा उधारो प्रतिबद्धता बुझाएर पीडित फर्किए तर पूरा हुनेमा अझै शंका घेरामा छ । द्वन्द्वको घाउमा मलम लाग्ने आशामा गएका उनीहरू यसअघि भएका प्रतिबद्धता कार्यान्वयनमा आउन नसकेकाले पनि निराश छन् ।

चौतारीले सरकार अनि सिफारिस समितिलाई सर्वोच्च अदालतको फैसला र सरोकारवालाको परामर्शमा ऐन संशोधन गरेरमात्र सार्वजनिक छनोट र स्पष्ट मापदण्डका आधारमा आयोग गठन गर्न पटकपटक ज्ञापनपत्र बुझायो ।

सशस्त्र द्वन्द्वमा दुबै पक्षद्वारा बेपत्ता पारिएका नागरिकको स्थिति ६० दिनभित्र सार्वजनिक गर्ने एवं ६ महिनाभित्र सत्यनिरुपण तथा मेलमिलाप आयोग र बेपत्ता पारिएका व्यक्तिको छानबिन आयोग गठन गरी द्वन्द्वकालमा भएका गम्भीर मानवअधिकार उल्लंघन घटना सत्य–तथ्य सार्वजनिक गर्ने, पीडितलाई न्याय र परिपूरण प्रदान गर्ने, जघन्य मानवअधिकार उल्लंघनमा संलग्न पीडकलाई दण्डित गर्ने एवं पुनः नदोहोरिने सुनिश्चित गर्ने गरी विस्तृत शान्ति सम्झौतामा गरिएका प्रतिबद्धता १४ वर्षसम्म अलपत्र अवस्थामा रहेको भन्दै उनीहरूले ध्यानाकर्षण गराएका छन् ।

यो पनि पढ्नुहोस   सडक र पुलमा ६० प्रतिशतमात्रै प्रगति

शान्ति सम्झौता भएको ९ वर्षपछि आयोग गठन गरिएकाले नै सुरुको दुई वर्षे कार्यकालमा थपिएको दुईगरी चार वर्षसम्म बहाल रहँदासमेत एक पीडितले पनि न्याय पाउन सकेनन् । विस्तृत शान्ति सम्झौताको १४ वर्ष एवं आयोग प्रक्रियाको ६ वर्षसम्म पनि एकजना पीडितले पनि आफू र आफन्तजनमाथि द्वन्द्वकालमा भएको मानवअधिकारको गम्भीर उल्लंघनबारे सत्यतथ्य, न्याय, परिपूरण नपाएको, बेपत्ता पारिएका प्रिजयन सास वा लाश अन्यौलमा पिल्सिरहेको, बेपत्ता पारिएका व्यक्तिको नाममा रहेको सम्पत्ति फिर्ता हुन नसकेको पीडितको गुनासो छ ।

पीडितलगायत सरोकारवालाको अर्थपूर्ण सहभागिता र अपनत्वमा समग्र संक्रमणकालीन न्याय प्रक्रियाका सम्बन्धमा परामर्श गर्नुपर्दछ । परामर्श केबल ऐनमाथि मात्र नभएर समग्र संक्रमणकालीन न्याय प्रक्रिया विषयमा हुनुपर्ने पीडितको माग छ ।

परामर्शबाट प्राप्त सुझाव, मानवअधिकारसम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय दायित्व, अन्तरिम संविधान, शान्ति सम्झौता तथा स्थापित मान्यताका आधारमा ऐन संशोधन गर्न एवं आवश्यक कानुन निर्माण गर्नका लागि १८ पुस २०७० मा सर्वोच्च अदालतले जारी गरेको परमादेश बमोजिम ‘पीडित, मानवअधिकार सुमदाय एवं विषयविज्ञसम्मिलित मस्यौदा कार्यदल’ गठन गर्नुपर्ने उनीहरूको माग छ ।

कार्यदलबाट संशोधन गर्नुपर्ने र नयाँ निर्माण गर्नुपर्ने कानुन मस्यौदा तयार पार्नुपर्ने पीडितको भनाइ छ । पीडितको सत्य, न्याय, परिपूरण, फेरि त्यस्तो ज्यादती नदोहोरिने सुनिश्चितता, दण्डहीनता अन्त्य सुनिश्चित गर्नेगरी ऐन संशोधन गर्नुपर्ने उनीहरू बताउँछन् ।

(Visited 291 times, 1 visits today)
Loading comments...

आजको समाचार

मकवानपुरकाे फाखेलमा सवारीसाधनमा आगजनी,मनहरी खोलामा ‘बम’

हेटौँडा । मकवानपुरको फाखेलमा अज्ञात समूहले पिकअप भ्यानमा आगजनी गरेको छ। कुलेखानी–फाखेल सडकखण्ड अन्तर्गत इन्द्रेसरोबर गाँउपालिका –४ मा हेटौँडाबाट काठमाडौं तर्फ जाँदै गरेको बा...

सडक र पुलमा ६० प्रतिशतमात्रै प्रगति

काठमाडौं । भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालय अन्तर्गत सडक विभागले आर्थिक वर्ष ०७६÷७७ मा करिब ६० प्रतिशतमात्र उपलब्धि हासिल गरेको पाइएको छ । केन्द्र...

राष्ट्रिय एकता र सुरक्षामा उल्लेख्य प्रगति गरेको सरकारको वार्षिक प्रतिवेदन

काठमाडौं । सरकारले एक वर्षको अवधिमा राष्ट्रिय एकता र सुरक्षाको सवालमा उल्लेख्य काम भएको स्पष्ट पारेको छ । प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद् कार्यालयले नेपालको संविधानको...

साताका लोकप्रिय समाचार

महिलालाई अश्लिल भिडियो पठाएर हैरान बनाउने युवा पक्राउ

काठमाडौं । सामाजिक संजालमा एक महिलालाई अश्लिल भिडियो, फोटो तथा सन्देश पठाई यौन उत्पीडन तथा हैरानी दिएको अभियोगमा सल्यान कुमख गाउँपालिका–४ सरोडाडा बस्ने रमेश...

पेट्रोलियम पदार्थको आयात ११ प्रतिशतले घट्यो

काठमाडौँ । पेट्रोलियम पदार्थको आयात घटेको छ । अघिल्लो वर्षको तुलनामा यसवर्ष पेट्रोलियम पदार्थको आयात ११ प्रतिशतले घटेको हो । विश्वभरी महामारीका रुपमा फैलिएको...

स्थानीय सरकार र नागरिक सम्बन्ध

विगत २०५४ सालमा स्थानीय निर्वाचन भई कार्यकाल २०५९ सालमा सकिएपछि अहिले १५ वर्षमा चुनाव हुँदै गर्दा पहिलो चरणको चुनाव सम्पन्न भएको र दोस्रो चरणको...

बर्डफ्लु प्रकोप फैलनसक्छ सचेतना जरुरी

भारतका उत्तरप्रदेश, केरला, राजस्थान, मध्यप्रदेश, हिमाञ्चल, हरियाना, गुजरातलगायत विभिन्न नौभन्दा बढी राज्यमा एच फाइभ एच वान या एभियन इन्फ्लुएन्जा अर्थात् बर्डफ्लु फैलिएको छ ।...

वरुण / नताशाको विवाहमा जम्मा ५० जनालाई निम्ता

मुम्बई । कोरोनाका कारण सामाजिक दुरी कायम गर्दै विवाहमा ५० जना भन्दा बढी व्यक्तिहरु सामिल हुन नपाउने भएपछि बलिउड अभिनेता वरुण धवन अहिले दुःखी...

ट्रेन्डिङ

कोरोनाबाट विदेशमा थप ११ जनाको निधन

काठमाडैँ । कोभिड– १९ को सङ्क्रमणबाट विदेशमा थप ११ नेपालीको मृत्यु भएको छ । गैरआवासीय नेपाली सङ्घ (एनआरएनए) का अनुसार विगत दुई सातामा युएईमा...

सैनिकलाई दशैं बिदा : आफ्नै जहाज र बसमा घरसम्मै पुर्याइने

काठमाडौं । कोरोना महामारी सुरु भएपछि सैनिकलाई बिदा रोक लगाएको नेपाली सेनाले सकेसम्म कम जनशक्तिलाई आवश्यकता हेरेर दशैंमा आफ्नै जहाज, हेलिकप्टर र बस मार्फत...

कालिकोटमा एकै गाउँका १० जनामा ज्वरो

कालिकोट । कालिकोट जिल्लाको नर्हरिनाथ गाउँपालिका १ कोटबाडा निलाखा गाउँका १० जनामा ज्वरो देखिएको छ । भारत र नेपालको पुर्व झापा जिल्लाबाट आएका एकै...

कोरोना भाइरसबाट विश्वमा ३ लाख ७७ हजार भन्दा बढीको मृत्यु, करिब ६४ लाख संक्रमित

जेनेभा । कोरोना भाइरस (कोभिड १९) बाट विश्वभर मृत्यु हुने व्यक्तिको संख्या ३ लाख ७७ हजार ७८९ पुगेको छ भने, संक्रमितको संख्या ६३ लाख...

करेन्ट लागेर सप्तरीमा तीन जनाको मृत्यु

लहान । सप्तरी जिल्लाको बोदे बरसाइन नगरपालिकामा करेन्ट लागेर विहिबार एक जनाको ज्यान गएको छ । होल्डरमा बत्ती लगाउने क्रममा वडा नम्बर ९ की...

चीनबाट ल्याइएका १७५ नेपाली कोरोनामुक्त, आज घर पठाउने तयारी

काठमाडौं । चीनको वुहानबाट उद्दार गरेर खरिपाटीको क्वारेन्टाइनमा राखिएका १७५ जना नेपालीमा कोरोना संक्रमण नभएको पुष्टि भएको छ ।
यो पनि पढ्नुहोस   कर्णाली जाग्दा देश नै जाग्छ : माधव नेपाल
सोमबार आएको कोरोना परीक्षणको नतिजामा कसैमा...

निजी क्षेत्रको भूमिका किन कमजोर ?

काठमाडौं । विश्वभर फैलँदो क्रममा रहेको कोरोना भाइरसको संक्रमणबाट बच्न सरकारले अनेक सुरक्षा अपनाए पनि मुलुकको महत्वपूर्ण मानिएको निजी क्षेत्रका विभिन्न संघसंस्थाले...

रनबहादुर विक, छिमेकीलाई विषालु साग खुवाए र आत्महत्या गरे

गलकोट । बागलुङको काठेखोला गाउँपालिका–५ बिहुँ रिजाल चोकको एक परिवारलाई जरिङ्गो नामको विषालु साग दिने व्यक्तिले आत्महत्या गरेका छन् । छिमेकीलाई दिएको जरिङ्गोको साग खाएर...

RAJDHANIDAILY VIDEO

हाम्रो पात्रो

प्रमुख

लखेटी–लेखटी चौधरीको हत्या गर्ने ३ जना पक्राउ

तुलसीपुर । दाङमा एक जनाको हत्या गरेको आरोपमा तीन जनालाई प्रहरीले पक्राउ गरेको छ । बिहिबार दिउँसो राप्ती गाउँपालिका ६ बस्ने बर्ष ४० को...

तस्विरमा प्रतिनिधिसभा विघटन विरुद्ध प्रर्दशन

काठमाडौं । प्रतिनिधिसभा विघटनको विरोधमा नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) दाहाल–नेपाल समुहले शुक्रवार काठमाडौंमा शक्ति प्रर्दशन गरेको छ । काठमाडौंको विभिन्न स्थानहरुबाट निस्किएको जुलुस रत्नपार्कमा...

थप ३०२ जनामा कोरोना पुष्टि, ७ जनाको मृत्यु

काठमाडौँ । देशभर पछिल्लो २४ घण्टामा थप ३०२ जनामा कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) को सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ । स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयका अनुसार पछिल्लो...

ओलीलाई तह लगाउन नसकेकोमा प्रचण्डद्धारा आत्मालोचना

काठमाडौं । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी दाहाल नेपाल समुहका पक्षका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले केपी ओलीलाई तह लगाउन नसकेको बताएका छन् । शुक्रवार राजधानीमा आयोजित प्रदर्शनपछिको...

भर्खरै

सडक र पुलमा ६० प्रतिशतमात्रै प्रगति

काठमाडौं । भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालय अन्तर्गत सडक विभागले आर्थिक वर्ष ०७६÷७७ मा करिब ६० प्रतिशतमात्र उपलब्धि हासिल गरेको पाइएको छ । केन्द्र...

मकवानपुरकाे फाखेलमा सवारीसाधनमा आगजनी,मनहरी खोलामा ‘बम’

हेटौँडा । मकवानपुरको फाखेलमा अज्ञात समूहले पिकअप भ्यानमा आगजनी गरेको छ। कुलेखानी–फाखेल सडकखण्ड अन्तर्गत इन्द्रेसरोबर गाँउपालिका –४ मा हेटौँडाबाट काठमाडौं तर्फ जाँदै गरेको बा...

प्रधानमन्त्रीलाई गालीको वर्षा, सडकबाटै हटाउने चेतावनी

काठमाडौं । नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) दाहाल–नेपाल समूहले प्रतिनिधिसभा विघटनको विरोधमा शुक्रबार काठमाडौंमा शक्ति प्रदर्शन गरेको छ । सो प्रदर्शनमा देशभरबाट मानिस सहभागी गराइएको...

राष्ट्रिय एकता र सुरक्षामा उल्लेख्य प्रगति गरेको सरकारको वार्षिक प्रतिवेदन

काठमाडौं । सरकारले एक वर्षको अवधिमा राष्ट्रिय एकता र सुरक्षाको सवालमा उल्लेख्य काम भएको स्पष्ट पारेको छ । प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद् कार्यालयले नेपालको संविधानको...

धेरै पढिएका

१ लाख म्यादी प्रहरीको भर्ना खोलिँदै

काठमाडौं । प्रतिनिधिसभा विघटनपछि घोषित मध्यावधि निर्वाचनका लागि नेपाल प्रहरीले म्यादी प्रहरीमा भर्ना खोल्ने तयारी गरेको छ । सरकारले आगामी १७ र २७ वैशाखका...

वर्षामानको प्रश्नः ओलीले अदालतमा सेटिङ मिलाएको छु भनेका छन्, कुरा के हो ?

रोल्पा । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) दाहाल नेपाल समुहका नेता वर्षमान पुन अनन्तले संसद विघटनविरुद्ध विचाराधीन मुद्दाको फैसला गर्ने क्रममा सर्वोच्च अदालत प्रधानमन्त्री केपी...

इग्लिस प्रिमियर लिगः लेस्टर सिटी शीर्षस्थानमा

लन्डन । इग्लिस प्रिमियर लिगको शीर्ष स्थानमा लेस्टर सिटी पुगेको छ । बुधबार बिहान सम्पन्न खेलमा लेस्टरले चेल्सीलाई पराजित गर्दै शीर्ष स्थानमा पुग्न सफल...

भ्रष्टाचारमुक्त सुशासनका लागि नागरिक एप

असल शासनलाई सुशासन भनिन्छ । यसका लागि कानूनी शासनलाई नै सुशासनको आधार मानिन्छ । यर्थाथमा राम्रो, असल र व्यवस्थित शासन नै सुशासन हो ।...

ई-पेपर

छुटाउनुभयो कि?

(Visited 102 times, 1 visits today)