Wednesday, January 27, 2021
Home प्रमुख बेथितिको विकासले ‘जलचर संकटमा’

बेथितिको विकासले ‘जलचर संकटमा’

दैलेख । संघीय राज्यपछि स्थानीय सरकारसँगै जथाभाबी खनिएका सडकले नागरिकलाई सुविस्ताभन्दा सास्ती खेप्नुपरेको छ । वातावरणीय प्रभाव मूल्यांकन नगरी खनिएका सडकले वातावरणीय सन्तुलन बिग्रनुका साथै जलीय जीवजन्तुमा समेत असर परेको छ । ठाउँठाउँमा पहिरो गएर खेतीयोग्य जमिन बगरमा परिणत भएको छ । दैलेख जिल्लाका ११ ओटै स्थानीय तहमा अहिले यसको असर आम नागरिक मात्र होइनन् खोलाखोल्सामा रहेका जीवजन्तु समेत लोप हुँदै गएका छन् । विकासका नाममा विनाश भइरहेको छ । जैविक विविधता संरक्षण गर्नेमा स्थानीय सरकारको चासो छैन ।

‘सात–आठ वर्षअघिसम्म ठाटीकाँध गाउँपालिका र चामुण्डाविन्द्रासैनी नगरपालिकाको सिमाना रहेको रामाघाट खोलामा जाल खेल्ने जलेरु र माछा मार्ने मानिसको खोलामा ओइरो लाग्थ्यो । खोलामा दुवालो थुनेर भए पनि बेलुकापख घरमा माछा ल्याएर आउँथे । तर, पछिल्लो समय खोलामा जथाभावी करेन्ट लगाउने, विष हाल्ने, विस्फोट गराएर माछा मार्न थालेपछि रामाघाट खोलामा माछा पाइन छोडेको छ । स्थानीय सरकार गठनसँगै जथाभावी सडक निर्माणले पानी धमिलो हुने र खोलाबाट गिट्टी बालुवा उत्खनन गर्नाले जलचर लोप हँुदै गइरहेका छन् ।

जुम्लाको हिउँदे राजधानी दुल्लु हुँदा तत्कालीन दुल्लू दरबारका राजाले रामाघाट खोलाको माछा र आठविसको चिनेजिउला चामलको भात खाने गर्थे । तर, सडकसँगै बालुवा उत्खनन गर्दा रामाघाट खोलामा माछा पाइन छोडेको ठाटीकाँध गाउँपालिकाका–१ का ददी बिकले बताए । उनले भने, मैले माछा मार्न नगएको सात वर्ष जति भयो होला । खोलामा माछा छैन । विष हाल्ने, विष्फोटक पदार्थ पट्काउने, करेन्ट लगाउन थालेपछि कसरी खोलामा माछा होस् । माछाले सन्तान उत्पादन गर्न नै पाउँदैन । विषले गर्दा खोलामा पाइने माछा मात्र मर्दैनन् । अन्य जीवजन्तु पनि मर्छन् । सानाठूला माछा नै सत्यनाश हुन्छ विगतमा माछा मारेको दिन सम्झिँदै भने ।

यो पनि पढ्नुहोस   लोकतान्त्रिक आन्दोलनको घातक प्रवृत्तिविरुद्ध अझै लड्छौँ : प्रचण्ड

उनी मात्र होइनन्, चामुण्डाविन्द्रासैनी नगरपालिकाका–३ गणेश शाहीले रामाघाट खोलाका तीरमा पानीओत र जलेवा देखिन्थे,’ । ‘आजकल ती जलचर देख्न निकै मुस्किल हुने गर्छ ।’ रामाघाटखोलामा ७ प्रजातिका माछा पछिल्लो समय लोप हुँदै गइरहेको एक अध्ययनले देखाएको छ ।

रामाघाट खोलामा जलचरको संख्या घटिरहेका बेला संरक्षण गर्न चामुण्डाविन्द्रासैनी नगरपालिका र ठाटीकाँध गाउँपालिकाले जलचर एवं जलीय जैविक विविधता संरक्षण ऐन २०७५ कागजमा मात्र सीमित रहेको छ । पानी परियोजनाको सहयोगमा निर्माण गरिएको जलचर ऐन कार्यान्वयन नहुँदा जलीय जैविक विविधता लोप हँुदै गइरहेको नगरपालिकाका स्थानीय बासिन्दा बताउँछन् । जनप्रतिनिधीलाई ठेक्का पट्टा गरेर पैसा थुपार्न ठिक्कै छ । ऐन ल्याएर मात्र जलचर एवं जैविक विविधता बचाउन सकिँदैन । त्यसका लागि त नगरपालिकाले जनचेतनामूलक अभियान सञ्चालन गनुपर्छ ।

जलचर जैविक विविधतासम्बन्धी स्थानीयवासीलाई जानकारी दिई संरक्षण गर्न जनता लाग्छन्, ठाटीकाँध गाउँपालिकाका सुरतबहादुर शाहीले भने । गाउँपालिकाका अध्यक्ष धिरबहादुर शाहीले ऐन बनेको तर कार्यान्वयन नभएकाले समस्या रहेको बताए । त्यसैगरी चामुण्डाविन्द्रासैनी नगरपालिकाका नगर प्रमुख सुर्यबहादुर शाहीले जैविक विविधता ऐन जारी गरेदेखि रामघाट खोलामा करेन्ट लगाए माछा, मार्ने विषादी हाल्ने, जंगलमा छाडा गाईवस्तु छोड्ने काम नियन्त्रणमा आएको जानकारी दिए । ऐनलाई नगरपालिकाले सशक्त हिसाबले कार्यान्वयन गरिहेको जानकारी दिए ।

जलचर संरक्षणका लागि पानी परियोजनाले कर्णाली नदीको जितेगडाबाट तल्लोडुगेश्वरसम्म १० ओटा समूह बनाई संरक्षणमा नदी किनारका विपन्न मानिस लागि परेको कर्णाली रिभर वेसिन टिम लिडर भुपेन्द्रबहादर शाहीले जानकारी दिए । उनले भने, गठन गरिएका ती संस्थाले नदी सरसफाइ गर्ने, बम विस्फोटन गराएर माछा मार्नलाई बन्देज गराउने गरेका छन् शाहीले भने ।

(Visited 76 times, 1 visits today)
Loading comments...

आजको समाचार

कोभिड–१९ विरुद्धको खोपको आज प्रमबाट शुभारम्भ

आज कोरोना भाइरसविरुद्धको ‘कोभिशिल्ड’ खोपको शुभारम्भ गरिँदै छ । आज बिहान १० बजे प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारबाट भर्चुअल विधिबाट खोपको शुभारम्भ...

दक्षिणकालीमा ट्रक दुर्घटना, चालकसहित दुईको मृत्यु

काठमाडौं । काठमाडौंको दक्षिणकालीस्थित हनुमानेमा गएराति ट्रक दुर्घटना हुँदा दुई जनाको मृत्यु भएको छ । मृत्यु हुनेमा ट्रक चालक मकवानपुर घर भएका ३१ वर्षीय...

नेकपाका अध्यक्षद्वयलाई आयोगको पत्रः साविकको नेकपा नै आधिकारिक

काठमाडौं । निर्वाचन आयोगले नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीको आधिकारिकता र विवादका विषयमा दुवै समूहबाट भएका एक अर्कामाथिको कारबाहीसहितका गतिविधिलाई अवैध भन्दै सो कार्य आयोगका लागि...

गौतमको एकता अभियान सफल होला ?

काठमाडौं । प्रतिनिधिसभा विघटनसँगै दुई समूहमा विभाजित नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) को एकता जोगाउन ‘नेकपा एकता अभियान’ घोषणा हुँदै छ । नेकपा उपाध्यक्ष वामदेव...

कोभिडविरुद्धको खोपले ल्याएको खुसी

आज बुधबारदेखि देशभर कोभिडविरुद्ध कोभिसिल्ड खोप लगाइँदै गर्दा यसले सबैमा खुसी र आशाको सञ्चार गराएको छ । कोभिडविरुद्ध अग्र मोर्चामा खटेर सेवा दिइरहेका चिकित्सक,...

साताका लोकप्रिय समाचार

२३२ जना कोरोना संक्रमित थपिए, ८ जनाको मृत्यु

काठमाडौँ । देशभर पछिल्लो २४ घण्टामा थप २३२ जनामा कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) को सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ । स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयका अनुसार पछिल्लो...

मासिक तीन लाख कमाउछन् यी भिडियो सम्पादक

काठमाडौं । कोरोनाको कहरले नेपाली चलचित्रका प्राविधिक निकै मारमा परे । तर, पछिल्लो समय म्युजिक भिडियोको छायांकनको क्रम बढेपछि आफूहरूलाई राहत मिलेको उनीहरूको भनाई...

काँग्रेसद्वारा प्रतिनिधिसभा विघटनविरुद्ध थप आन्दोलनको घोषणा

काठमाडौं । नेपाली काँग्रेसले प्रतिनिधिसभा विघटनविरुद्ध थप आन्दोलनको कार्यक्रम घोषणा गरेको छ । मंगलबार बसेको केन्द्रीय कार्यसमिति बैठकले प्रतिनिधिसभा विघटनविरुद्ध थप आन्दोलनको कार्यक्रम सार्वजनिक गरेको...

तोडिनैपर्छ माफिया र बिचौलियाको जालो

संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको संस्थागत विकास हुनेक्रममा अहिले एकाएक राजनीतिले नयाँ मोड लिन पुगेको छ । सत्तारूढ दल नेकपामा देखिएको आन्तरिक झगडा र किचलोका कारण...

जो बाइडेनले लिए सपथ, ट्रम्पले बधाई समेत दिएनन्

वासिङटन । अमेरिकाको ४६औं राष्ट्रपतिमा निर्वाचित जो बाइडेनले क्यापिटोल हिलमा बुधबार आयोजित समारोहमा पद तथा गोपनीयताको सपथ लिएका छन् । उनलाई अमेरिकी सर्वोच्च अदालतका प्रधान...

ट्रेन्डिङ

ललितपुरमा कोरोनाबाट २ जनाको मृत्यु, ७ जनामा संक्रमण

ललितपुर । ललितपुरमा कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) को संक्रमण भएका थप १ जनाको मृत्यु भएको छ । योसँगै ललितपुरमा कोरोना संक्रमण भएका व्यक्तिको मृत्यु हुनेको...

रोजगारीका ठोस कार्यक्रम बनाऊ

कोरोनाको महामारी विश्वभर फैलिएसँगै यसले विकसित तथा विकासोन्मुख सबै देशमा आर्थिक संकटको अर्को विपत्ति निम्त्याउन थालेको छ । लगभग पूरै संसार कोरोना संक्रमणको अनुपातमा...

काभ्रेमा थप १ जनामा कोरोना संक्रमण पुष्टि

 काभ्रेपलाञ्चाेक । काभ्रेमा थप एक जनामा कोरोना भाइरस संक्रमण पुष्टि भएको छ । जिल्लाको बेथानचोक गाउँपालिका वडा न ४ का एक २३ बर्षीय युवामा कोरोना...

ठेकेदार कम्पनीको बदमासी, करोडौंको ठेक्का ओगट्दै काम अलपत्र छाड्दै

देशभरका पुलको काम पप्पु कन्सट्रक्सनको कब्जामा काठमाडौं । अधिकांश आयोजनाले समयमा काम...

मौलापुरको कोरोना नियन्त्रणको खर्च सार्वजनिक, अन्यभन्दा निकै कम

गौर । रौतहटको मौलापुर नगरपालिकाले कोरोना संक्रमण तथा नियन्त्रणका लागि गरेको खर्च विवरण सार्वजनिक गरेको छ । नगरपालिकाले एक सुचना मार्फÞत आर्थिक वर्ष २०७६÷७७ मा...

हेटौँडामा कोरोना संक्रमणबाट वृद्धको मृत्यु

वागमती । मकवानपुरको हेटौँडा उपमहानगरपालिकामा कोरोना भाइरसको सङ्क्रमणबाट एक व्यक्तिको मृत्यु भएको छ । गएराति हेटौँडा उपमहानगरपालिका–१ का ६१ वर्षीय वृद्धको मृत्यु भएको हेटौँडा–४...

फुटनजिक नेकपा

काठमाडौं । दुई ठूला तत्कालिन नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी एमाले र माओवादी केन्द्र मिलेर बनेको नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) फुटनजिक पुगेको छ । नेकपाको पहिलो...

बलात्कारविरुद्ध अध्यादेशको पर्खाइ !

हामीकहाँ २०७२ सालयता १७ जना महिलाहरू एसिड प्रहारबाट घाइते भए । आक्रमणकारीविरुद्ध कठोर कानुन ल्याउन नसकेकोमा सरकारको आलोचना भयो । अन्ततः सरकारले एसिड प्रहार गर्ने,...

ई-पेपर

RAJDHANIDAILY VIDEO

हाम्रो पात्रो

प्रमुख

कोभिड–१९ विरुद्धको खोपको आज प्रमबाट शुभारम्भ

आज कोरोना भाइरसविरुद्धको ‘कोभिशिल्ड’ खोपको शुभारम्भ गरिँदै छ । आज बिहान १० बजे प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारबाट भर्चुअल विधिबाट खोपको शुभारम्भ...

खुँडा प्रहार गरेर युवकको हत्या, एक पक्राउ

बझाङ । बझाङमा खुँडा प्रहार गरी एक युवकको हत्या गरिएको छ । जिल्लाको छविसपाथिभेरा गाउँपालिका–३ का २७ वर्षीय अमृत सिंहको खुँडा प्रहार गरी हत्या...

धिरज राईले कोटेश्वरमा सञ्चालन गरेको सेकुवा कर्नरमा आगलागी

काठमाडौं । काठमाडौंको कोटेश्वरस्थित एक सेकुवा कर्नरमा गएराति साढे ११ बजे आगलागी भएको छ । कोटेश्वर चोकबाट महादेवस्थान मन्दिर जाने बाटोमा पर्ने सेकुवा कर्नरमा...

दक्षिणकालीमा ट्रक दुर्घटना, चालकसहित दुईको मृत्यु

काठमाडौं । काठमाडौंको दक्षिणकालीस्थित हनुमानेमा गएराति ट्रक दुर्घटना हुँदा दुई जनाको मृत्यु भएको छ । मृत्यु हुनेमा ट्रक चालक मकवानपुर घर भएका ३१ वर्षीय...

भर्खरै

सिन्धुलीमा कोभिड १९ विरुद्धको खोप लगाउन सुरु

सिन्धुली । सिन्धुलीमा बुधबारदेखि कोभिड १९ को भ्याक्सिन कोभिड शिल्ड लगाउन सुरु गरिएको छ । भारत सरकारले नेपाललाई बिहिबार अनुदान सहयोग स्वरुप १० लाख...

कोभिडविरुद्धको खोपले ल्याएको खुसी

आज बुधबारदेखि देशभर कोभिडविरुद्ध कोभिसिल्ड खोप लगाइँदै गर्दा यसले सबैमा खुसी र आशाको सञ्चार गराएको छ । कोभिडविरुद्ध अग्र मोर्चामा खटेर सेवा दिइरहेका चिकित्सक,...

सिन्धुलीगढी रानीदरबारको पुनःनिर्माण हुने

सिन्धुली । सिन्धुलीगढीमा रहेको भग्नावशेष रानीदरवारको पुनः निर्माण हुने भएको छ । जसका लागि ठेक्का स्वीकृत भई काम सुरु भएको छ । कमलामाई नगरपालिका...

गौतमको एकता अभियान सफल होला ?

काठमाडौं । प्रतिनिधिसभा विघटनसँगै दुई समूहमा विभाजित नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) को एकता जोगाउन ‘नेकपा एकता अभियान’ घोषणा हुँदै छ । नेकपा उपाध्यक्ष वामदेव...

धेरै पढिएका

प्रधानमन्त्री विरुद्ध बालुवाटारमा प्रदर्शन, २६ अधिकारकर्मी पक्राउ

काठमाडौं । केपी ओली नेतृत्वको सरकारले अदालतलाई प्रभाव पार्ने दुष्प्रयास गरेको भन्दै मानव अधिकार तथा शान्ति समाजले प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारमा सोमवार दिउसो प्रदर्शन गरेको...

एक नवीन क्रान्तिको खाँचो !

हालको राजनीतिक आन्दोलन एक जना प्रधानमन्त्रीलाई हटाएर अर्को प्रधानमन्त्री बनाउने उद्देश्यमा केन्द्रित देखिन्छ । न्यायसम्मत बहस अदालतको हातमा छ, मात्रै यसभित्रको एउटा भाष्यले पिरोल्छ...

थप २७० जनामा कोरोना संक्रमण, ७ जनाको मृत्यु

काठमाडौँ । देशभर पछिल्लो २४ घण्टामा थप २७० जनामा कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) को सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ । स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयका अनुसार अहिले देशभर...

मोतीलाल दुगड भन्छन् : म प्रधानमन्त्रीलाई हरेक किसिमको सहयोग गर्छु

काठमाडौं । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीका नवनियुक्त आर्थिक सल्लाहकार तथा निवर्तमान उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति राज्यमन्त्री मोतिलाल दुगडले आफूलाई प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले महत्वपूर्ण...

छुटाउनुभयो कि?

(Visited 106 times, 1 visits today)