Monday, May 17, 2021
Home बिचार न्याय सम्पादनमा अवरोध नहोस्

न्याय सम्पादनमा अवरोध नहोस्

,

प्रतिनिधिसभा विघटन भएलगत्तै यसको विरुद्धमा सर्वोच्च अदालतमा रिट दर्ता भएको छ । सर्वोच्चले संविधानले व्यवस्था गरेअनुसार नै संवैधानिक इजलास खडा गरी यसमा सुनुवाइ जारी राखेको छ । सर्वोच्चमा सुनुवाइ जारी रहेको अवस्थामा यो विषयको पक्ष विपक्षमा बोल्नु भनेको न्याय प्रणालीमाथि नै धावा बोल्नुसरह हो । त्यसैले, अदालतमा प्रवेश गरिसकेको संवेदनशील विषय भएकाले अब अदालतको फैसला कुर्नु नै बुद्धिमानी हुनेछ ।

यस विषयमा न्यायालयबाट सुनुवाइ हुनुपूर्व नै न्यायालयकै अवहेलना हुनेगरी राजनीतिक जगत्मा विभिन्न खाले टीकाटिप्पणी, भनाइ र अभिव्यक्ति आइरहेका छन् । यसले सर्वोच्चको न्याय सम्पादनमै गम्भीर अवरोध सिर्जना हुन सक्ने सम्भावनालाई बढाएको छ । यस विषयको रिटमाथि सुनुवाइका लागि सर्वोच्चले आवश्यक पर्ने सबै कुराको तारतम्य मिलाइरहेको छ । अदालतको सहयोगी एमिकसक्युरीको समेत व्यवस्था गरिसकिएको छ । त्यसैले धैर्यतापूर्वक अदालतको फैसला कुर्नु नै कानुनी शासनको पालना गर्नु हो ।

सर्वोच्चलाई संविधानको व्याख्या गर्ने अधिकार छ । यो अन्तर्राष्ट्रिय मान्यताप्राप्त अधिकार पनि हो । सबै देशमा संविधानतः यस्तो प्रावधान राखिएको हुन्छ । नेपालको संविधानको धारा १२८ को उपधारा ४ मा मुद्दा मामिलाको रोहमा सर्वोच्च अदालतले गरेको संविधान र कानुनको व्याख्या वा प्रतिपादन गरेको कानुनी सिद्धान्त सबैले पालना गर्नुपर्ने उल्लेख छ । त्यसैले, यस विषयमा न्यायपालिकालाई स्वतन्त्र किसिमले फैसला गर्ने अधिकार दिइनुपर्छ । कानुनी राज्यमा न्यायपालिकालाई ‘यसो गर’ र ‘उसो गर’ भनेर आदेश र अभिव्यक्ति दिनुलाई कुनै हालतमा पनि जायज मान्न सकिँदैन । कानुनभन्दा माथि कोही पनि हुँदैन । राजनीतिक दलदेखि नागरिक समाजका सबै पक्षले स्वतन्त्र न्यायपालिकामाथि विभिन्न खाले शंका उपशंका व्यक्त गर्दै अनास्था फैलाउने प्रयास गर्नुहँुदैन । नेपालको संविधान २०७२ को धारा ४८ ले नागरिकको कर्तव्य पनि स्पष्ट रूपमा व्यवस्था गरिदिएको छ । जसअनुसार संविधान र कानुनको पालना गर्नु हरेक नागरिकको परम् कर्तव्य हो । यस प्रकारको संवैधानिक कर्तव्यबाट कोही नागरिक पनि विचलित हुनुहँुदैन ।

नेपाली राजनीतिमा आएको तरलतासँगै आआफ्ना लबी र खेमा तथा पक्षहरूलाई आश्वस्त पार्न दलका स्वयं नेताहरूले संविधानको प्रावधानलाई आआफ्नो पक्षमा व्याख्या गरिरहेका छन् । आम नागरिकहरूले पनि आआफ्ना मत बोलेर, लेखेर वा चिया चौतारी गफमा अभिव्यक्त गरिरहेका छन् । विज्ञहरू पनि यसमा मुख बन्द गरेर बस्न सकेका देखिँदैनन् । पूर्वप्रधानन्यायधीशहरूको एउटा समूह पनि विज्ञप्ति जारी गरी विचाराधीन विषयमा बोलेर विवादित बनेको छ ।

तर, पछिल्लो चरणमा न्यायलाई नै प्रभावमा पार्नेगरी कार्यहरू बढिरहेको देखिन्छ । त्यस्तो खालको दुर्भाग्यपूर्ण अवस्था आउन दिनुहुँदैन । विभिन्न खाले गतिविधि र अभिव्यक्तिले न्यायालयको अधिकार क्षेत्रमा हस्तक्षेप गरिरहेका विषयहरू पनि आउन थालिरहेका छन् । कतिपयले यस्ता टीकाटिप्पणी गर्नेविरुद्ध अवहेलना मुद्दा चलाउनुपर्ने मागसमेत गरिरहेका छन् ।
मुद्दाको फैसला नहँुदासम्म न्यायालयमा विचाराधीन विषयमाथि टिप्पणी गरिनु न्यायसंगत मानिँदैन । बरु यसले उल्टै न्यायसम्पादनमा अवरोध सिर्जना गरेको मानिन्छ । यस्तो अवस्थामा सर्वोच्चलगायत कुनै पनि अदालतले अवहेलनामा कारबाही गर्न सक्ने अधिकार राख्छ । संविधानको अन्तिम व्याख्याता सर्वोच्च अदालत नै हो भन्ने तथ्यलाई कसैले पनि बिर्सनुहँुदैन ।

प्रतिनिधिसभा विघटनसम्बन्धी रिटको सुनुवाइ संवैधानिक इजालासमा चलिरहेका बेला आआफ्नै किसिमले फैसला गर्न खोज्नु दुराशययुक्त कार्य हो । यसलाई कुनै पनि सभ्य समाजले सकारात्मक रूपमा लिन सक्दैन । संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रमा शक्ति पृथकीकरण तथा सन्तुलन र नियन्त्रणको सिद्धान्तलाई आआफ्नो स्वार्थमा ढालेर कानुनी शासनमाथि प्रश्न गर्ने अधिकार कसैलाई पनि छैन ।

तथापि, न्यायसम्पादनको कार्य आफंैमा गम्भीर र सार्वजनिक महŒवको विषय हो । संसद् त झन् जनताको सार्वभौम थलो हो । यसको सार्वजनिक बहस र चिन्ता हुनु स्वाभाविकै हो । तर, पनि न्यायालयले दिने न्यायको विषय शंका र उपशंकाको घेरामा राखिनुहुँदैन । सर्वोच्चको संवैधानिक इजलासमा सुनुवाइका लागि पेसी तोक्ने काम भइसकेका बेला न्यायालयबाहिर बहस र विवाद नगर्न राजनीतिक प्रणालीको लाइफलाइन मानिने राजनीतिक दल, तिनका नेता र आम नागरिक पनि सचेत र अनुशासित हुनैपर्छ ।

(Visited 100 times, 1 visits today)
Loading comments...

आजको समाचार

हो, मैले ओलीलाई भेटेँ, अझै पनि सहमतिको सरकार बनाउन सकिन्छ : बाबुराम

काठमाडौं । जनता समाजवादी पार्टीका संघीय परिषद् अध्यक्ष तथा पूर्वप्रधानमन्त्री बाबुराम भट्टराईले राष्ट्रिय सहमतिको सरकार निर्माणका लागि पहल गर्न प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीलाई भेटेको...

चीनले दिएकाे १८ हजार सिलिन्डर ताताेपानी आइपुग्याे

काठमाडाैं । सरकारले चीनबाट १८ हजार खाली अक्सिजनका सिलिन्डर नेपाल ल्याएकाे छ । स्थलमार्ग हुँदै आज १८ हजार सिलिन्डर नेपाल आइपुगेकाे हाे। उपप्रधानमन्त्री तथा...

ठोरी गाउँपालिकाले बनायो अक्सिजनसहितको आइसोलेसन

  ठोरी, पर्सा । पर्साको ठोरी गाउँपालिकाले अक्सिजनसहितको आइसोलेसन बनाएको छ । गाउँपालिकाले ठोरी-४ घ्याङ डाँडामा कोरोना संक्रमणमा परेका नागरिकहरुलाई लक्षित गर्दै २० बेडको अक्सिजनसहितको...

कोरोना भाइरसबाट १४५ जनाको मृत्यु, ७३६८ जनामा संक्रमण

काठमाडौं । कोरोना भाइरस संक्रमणका कारण नेपालमा पछिल्लो २४ घण्टामा १ सय ४५ जनाको मृत्यु भएको छ भने त्यस्तै ७ हजार ३६८ जनामा संक्रमण...

भारतमा शव जलाउन दाउरा अभाव, गङ्गा नदी किनारामा शवको थुप्रो

एजेन्सी ।  प्रयागराज, भारत, २ जेठ (रासस–एपी) – भारतको उत्तर प्रदेशका प्रहरीहरु अहिले गङ्गा नदीका किनारामा बालुवाले अलिअलि छोपछाप पारिएका शवको अनुसन्धान गर्न खटिएको...

साताका लोकप्रिय समाचार

संक्रमितलाई शीघ्र सेवा देऊ

कोरोना महामारीको दोस्रो लहरको संक्रमण बढी भयानक देखिँदै गइरहेको छ । यो अवस्थामा स्वास्थ्य मन्त्रालयलगायत स्वास्थ्यसँग सम्बन्धित सबै निकाय महामारी संक्रमित बिरामीका लागि शीघ्र...

उकालो लाग्दै मृत्युदर,अवस्था थप जटिल

काठमाडौं । देशभर कोरोना संक्रमित र मृत्युदर उकालो लागेपछि अवस्था थप जटिल बन्दै गएको छ । अधिकांश अस्पताल कोरोना संक्रमितले भरिभराउ छन् भने अक्सिजन,...

अमेरिकाको ब्रुकलिन फिल्म फेस्टिबलमा छानियो महानगर

कोरोनाको संक्रमणका कारण यतिबेला विश्वका धेरै देशमा लकडाउन जारी छ । तथापि त्यहाँ विभिन्न महोत्सवको तयारी रोकिएको छैन । यस्तै अमेरिकाले आयोजना गर्ने ब्रुकलिन...

काेराेना संक्रमणबाट काठमाडौंँ जिल्ला अदालतका न्यायाधीश श्रेष्ठको निधन

काठमाडाैं ।  कोरोना संक्रमणबाट काठमाडौंँ जिल्ला अदालतका न्यायाधीश वासुदेवलाल श्रेष्ठको निधन भएको छ । जिल्ला अदालतकाका स्रेस्तेदार ज्ञानेन्द्र इटेनीका अनुसार उनको केही समयदेखि शुक्रराज...

कैलालीमा यस्ता समस्या, पिसिआर रिपोर्ट नै सात दिन कुर्नुपर्छ

टीकापुर । कैलालीको टीकापुर नगरपालिका–१ की २५ वर्षीया एक महिलामा वैशाख १७ गते कोरोनाको लक्षण देखाप¥यो । उनी टीकापुरमा एक सरकारी कार्यालयमा काम गर्छिन्...

ट्रेन्डिङ

‘जलेर खरानी’

काठमाडौँ । राज लिम्बु र बिष्णु कट्टेल फिचर्ड 'जलेर खरानी'बोलको म्युजिक भिडियो डिजिटल बजारमा सार्वजनिक भएको छ। हृदयस्पर्शी यस गीतमा स्वर, शब्द र संगीत...

धारिलो हतियार प्रयोग गरी श्रीमान श्रीमतीको हत्या

महेन्द्रनगर । कञ्चनपुरमा श्रीमान श्रीमती मृत अवस्थामा फेला परेका छन । कञ्चनपुरको शुक्लाफाटा नगरपालीका ११ कलुवापुरमा धारिलो हतियार प्रयोग गरि श्रीमान श्रीमतीको हत्या...

कलाकार जयनेन्द्र चन्द ठाकुरको निधन

काठमाडौं । कलाकार जयनेन्द्र चन्द ठाकुरको ९१ वर्षको उमेरमा आइतबार निधन भएको छ । ठाकुरको आज बिहान आफ्नै घर बागडोलमा निधन भएको चलचित्र कलाकार...

उद्धार, राहत र पुनःस्थापनाका काममा परिचालित हुन नेकपाको आह्वान

काठमाडौँ । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) को आजको बैठकले सम्पूर्ण जनप्रतिनिधि, पार्टी कार्यकर्ता एवं युवाविद्यार्थीमा प्राकृतिक विपत्तिका बेला स्वयंसेवी भावनाका साथ उद्धार, राहत र...

पुष्पसदन विजयी

काठमाडौं  ।  नेपाल एपीफ स्कुल कीर्तिपुर—४ काठमाडौंको आयोजनामा छैटौं नेपाल एपीफए स्कुल कप फुटबल प्रतियोगिताअन्तर्गत शनिबार चार खेल सम्पन्न भएका छन् । शनिबार भएको पहिलो खेलमा पुष्प सदन बोर्डिङ हाइ स्कुलले राराहिल मेमोरियल स्कुललाई २—१ गोल अन्तरले पराजित गरेको छ ।...

निर्माण कार्यलाई प्रभावकारी बनाउन मन्त्री प्रभु साहको यस्तो निर्देशन

काठमाडौं । शहरी विकास मन्त्री प्रभु साहले रुग्ण तथा निर्माणाधीन आयोजनाहरुको निर्माण कार्यलाई प्रभावकारी बनाउन निर्देशन दिएका छन् । मन्त्री साहले एक परिपत्र जारी गर्दै...

५ खर्ब ८१ अर्ब ९२ करोड कर उठ्यो

काठमाडौं । चालू आर्थिक वर्ष २०७७-७८ को फागुन पहिलो सातासम्ममा कुल लक्ष्यको ५७ दशमलव ५२ प्रतिशत राजस्व संकलन भएको छ । अर्थ मन्त्रालयका अनुसार...

कोरोना त्रास : महोत्तरीका सीमानाका बन्द

महोत्तरी । कोभिड–१९ (कोरोना भाइरस) को सम्भावित जोखिमलाई ध्यान दिँदै जिल्लाका भारतीय सीमानाका बन्द गरिएका छन् । जिल्लाको भिठ्ठामोरबाहेकका सबै सीमानाका आवातजावत गर्न समेत...

सप्तकोशी किनारमा मृत भेटिएकी बालिकाको अन्तिम संस्कार

सप्तरी ,राजविराज । सप्तकोशी किनारमा बेबारीसे अबस्थामा मृत भेटीएकी एक नौ बषिया बालिकाको शव ४ दिन पछि शुक्रवार स्थानिय गजेन्द्र नारायण सिह अस्पतालको शव...

‘रेमडिसिभिर’ दर्ता गर्न विभागको आलटाल

काठमाडौं । औषधि व्यवस्था विभागले कोरोना संक्रमितका लागि प्रभावकारी मानिएको ‘रेमडिसिभिर’ नामक औषधि दर्ता प्रक्रियामा आलटाल गर्दा सो औषधि अवैध तरिकाले नेपाल भित्रिने गरेको...

प्रधानमन्त्री ओली आज चितवन जाने

काठमाडौं । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) ओली समूहले आयोजना गरेको कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्न प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली आज चितवन जाँदैछन् । केन्द्रीय बस टर्मिनल...

नेपाल–भारत उडान सञ्चालन हुने

काठमाडौँ । कोभिड–१९ महामारीका कारण उडान प्रतिबन्ध गरिएको नेपाल–भारत उडान यथाशीघ्र सञ्चालनमा आउने भएको छ । संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयले अर्को साताबाट...

ई-पेपर

RAJDHANIDAILY VIDEO

प्रमुख

भर्खरै

छुटाउनुभयो कि?

(Visited 156 times, 1 visits today)