Friday, January 15, 2021
Home Editor-Picks प्रतिनिधिसभा विघटनविरुद्धको मुद्दा सुनुवाइ हुने इजलास अझै टुंगिएन

प्रतिनिधिसभा विघटनविरुद्धको मुद्दा सुनुवाइ हुने इजलास अझै टुंगिएन

काठमाडौं । प्रतिनिधिसभा विघटनविरुद्ध परेको १३ वटा मुद्दाको सुनुवाइ संवैधानिक र बृहत् पूर्ण इजलासमध्ये कुनमा गर्ने भन्ने विषयमा टुंगो लगाउन अझै केही समय लाग्ने भएको छ । बुधबारको सुनुवाइमा कुन इजलासमा बहस गर्ने भन्ने विषयमा सर्वोच्चले टुंगो लगाउन सकेन ।

प्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्रशमशेर जबरा नेतृत्वमा न्यायाधीशहरू विश्वम्भरप्रसाद श्रेष्ठ, अनिलकुमार सिन्हा, सपना प्रधान मल्ल र तेजबहादुर केसीसहितको संवैधानिक इजलासमा सुरुमा रिट निवेदकका तर्फबाट कानुन व्यवसायीले बृहत् पूर्ण इजलासमा जानुपर्ने माग राखे । बृहत् पूर्ण इजलासमा सुनुवाइ हुनुपर्ने माग राख्दै कानुन व्यवसायीले सुरुदेखि माग राख्दै आएका छन् । त्यसपछि प्रधानन्यायाधीश राणाले सरकारी पक्षका वकिलहरूलाई तपाईंहरू सहमत हुनुहुन्छ भनेर प्रश्न गरेका थिए । सरकारी वकिलहरूको पक्षबाट महान्यायाधिवक्ता अग्नि खरेलले उठेर असहमति जनाए ।

सरकारी वकिलले संवैधानिक इजलासबाट नै सुनुवाइ हुनुपर्ने जोड दिएपछि सोही विषयमा बुधबार बहस सुरु भयो । रिट निवेदकका तर्फबाट वरिष्ठ अधिवक्ता रमणकुमार श्रेष्ठले विगतको नजिर र संविधानको ऐनअनुसार बृहत् पूर्ण इजलासमा पठाउनुपर्ने बताए । वरिष्ठ अधिवक्ता श्रेष्ठकै भनाइमा केन्द्रित रहेर वरिष्ठ अधिवक्ता शम्भु थापाले यो रिट हेर्ने अधिकार संवैधानिक इजलासलाई भए पनि यो विषयलाई भने बृहत् पूर्ण इजलासबाटै हेरिनुपर्ने माग राखे ।

‘यो मुद्दाको सुनुवाइ यो इजलासले हेर्न हुँदैन भनेको होइन,’ वरिष्ठ अधिवक्ता थापाले भने, ‘बृहत् पूर्ण इजलासबाट सुनुवाइ गर्दा उपयुक्त हुन्छ ।’ वरिष्ठ अधिवक्ताहरू हरि उप्रेती, दिनेश त्रिपाठी, संविधानविद् तथा वरिष्ठ अधिवक्ता चन्द्रकान्त ज्ञवाली, हरिहर दाहाल, शम्भु थापा र कृष्णप्रसाद भण्डारीले बहस गरेका थिए ।

‘११ जनाको बृहत् पूर्ण इजलासले यसअघि गरेको निर्णयलाई त्यो भन्दा सानो पाँच जनाको संवैधानिक इजलासले रुलिङ गर्न मिल्छ ? यसरी त न्याय प्रणाली नै भत्कँदैन र ?’

संवैधानिक इजलासको विषयमा प्रश्न उठाएपछि वरिष्ठ अधिवक्ता हरिहर दाहाललाई न्यायाधीश सपना प्रधान मल्लले बीचमै रोकेर प्रश्न गरेकी थिइन् । उनले गरेको ‘नयाँ संविधानले संवैधानिक विषयमा सुनुवाइ गर्न विशेषज्ञतासहितको इजलास गठन गरेको सन्दर्भलाई हिजोको अभ्याससँग कसरी जोडेर हेर्ने ?’ प्रश्नको जवाफमा हरिहर दाहालले विगतमा यस्तै खालको मुद्दा बृहत् पूर्ण इजलासबाट हेरिएको तर्क राखे ।

सरकारी वकिलका तर्फबाट महान्यायाधिवक्ता अग्नि खरेलले प्रतिनिधिसभा विघटनको मुद्दा संवैधानिक इजलासमै सुनुवाइ हुनुपर्ने बताए । बहसका क्रममा उनले २०४७ सालको संविधानले संवैधानिक इजलास गठन नगरेकाले बृहत् पूर्ण इजलासमा पठाउनुपरेको तर अहिलेको सन्दर्भभा संविधानले संवैधानिक इजलास गठन गर्ने विषयमा स्पष्ट व्यवस्था गरेको जिकिर गरे । संविधान र कानुनको गम्भीर व्याख्या गर्नुपर्ने भएकाले पनि संसद् विघटनको मुद्दा संवैधानिक इजलासमा हेरिनुपर्ने महान्यायाधिवक्ता खरेलले बताए ।

‘संविधानको धारा ७६ को उपधारा १, २ र ३ को व्याख्या गर्नु जरुरी छ,’ उनले भने, ‘यो मुद्दा अर्को इजलासमा सुनुवाइ गर्ने होइन, संवैधानिक इजलासमा हेरिनुपर्छ ।’ ‘धारा १३७ (३) ले गम्भीर संवैधानिक व्याख्याको विषय संवैधानिक इजलासमा सुनुवाइ हुने व्यवस्था गरेको छ । विघटन संवैधानिक व्याख्याको विषय मात्रै नभई गम्भीर संवैधानिक व्याख्याको विषय हो,’ खरेलले भने ।

यो पनि पढ्नुहोस   जनगणतन्त्र ल्याउन क्रान्तिकारी कम्युनिष्टसंग मोर्चाबन्दी गर्छौं : वैद्य

खरेलले बहस गरिरहँदा न्यायाधीश सपना प्रधान मल्लले प्रश्न गरिन्, ‘संविधानको व्याख्या गर्ने अधिकार धारा १३३(२) र १३७(३) मा उल्लेख छ । यहाँ कुन धाराअनुसार जाने हो ? मूल संविधानको व्याख्या गर्ने धारा कुन हो ?
जवाफमा महान्यायाधिवक्ता खरेलले संवैधानिक इजलास आकर्षित हुने धारा १३७ नै मुख्य रहेको बताए । सर्वोच्च नियमावली २०७४ को २२ अनुसार बृहत् इजलासमा जाने मुद्दामा संसद् विघटनको मुद्दा नपर्ने दाबी प्रस्तुत गरे ।

त्यसपछि प्रधानन्यायाधीश राणाले यो मुद्दालाई कानुनी जटिलताबाट बृहत् पूर्ण इजलासमा लैजान सकिएला नि भनी प्रश्न गरे । सर्वोच्च अदालत नियमावली २०७४ को दफा २२ (च) मा जटिल कानुनी प्रश्न भएको मुद्दा पनि बृहत् पूर्ण इजलासमा पठाउन सकिने व्यवस्था छ ।

बहस सकिएपछि कानुन व्यवसायीका तर्फबाट जवाफ दिनेछन् । त्यसपछि इजलासले संवैधानिक इजलास या बृहत् पूर्ण इजलासबाट सुनुवाइ हुने भन्ने विषयमा निर्णय गर्नेछ

प्रधानन्यायाधीश राणाको प्रश्न सकिन नपाउँदै न्यायाधीश विश्वम्भरप्रसाद श्रेष्ठले महान्यायाधिवक्ता खरेलमाथि प्रश्न गर्दै सोधे, ‘११ जनाको बृहत् पूर्ण इजलासले यसअघि गरेको निर्णयलाई त्यो भन्दा सानो पाँच जनाको संवैधानिक इजलासले रुलिङ गर्न मिल्छ ? यसरी त न्याय प्रणाली नै भत्कँदैन र ?’

महान्यायाधिवक्ता खरेलले जवाफ दिए, ‘श्रीमान्, आज यहाँ (संवैधानिक इजलास)बाट निरूपण नभए भोलि अवश्य प्रश्न उठ्छ । हिजोको संवैधानिक व्यवस्था र नियमावली अहिलेको भन्दा फरक हो ।’

त्यसपछि वरिष्ठ अधिवक्ता सुशील पन्तले संविधान परिवर्तन भइसकेको अवस्थामा हिजोका नजिरलाई उही रूपमा ग्रहण गर्न नसकिने बताए । पन्तले सर्वोच्च अदालत नियमावली २०७४ को नियम २२ मा बहस केन्द्रित गरे ।

उनले उक्त नियममा पूर्ण इजलासबाट निरूपण हुन नसकेका र पूर्ण इजलासले तोकेका मुद्दा मात्रै बृहत् पूर्ण इजलासमा सुनुवाइ हुन सक्ने उल्लेख गरे । त्यस्तो अवस्थामा प्रतिनिधिसभा विघटनको रिट पूर्ण इजालसमा सुनुवाइ भएको हुनुपर्ने दाबी गरे । वरिष्ठ अधिवक्ता पन्तले यी विवादलाई बृहत् पूर्ण इजलासमा पठाउन सकिने कानुनी आधार नै नभएको जिकिर गरेका थिए । बृहत् पूर्ण इजलासमा जानुअघि पूर्ण इजलासमा जानुपर्छ । अहिले बनिरहेको संवैधानिक इजलासबाट फेरि तीन जना न्यायाधीश सम्मिलित पूर्ण इजलासबाट बृहत् पूर्ण इजलासमा जानु ठीक नभएको बताए । उनले यो मुद्दा छिटो टुंग्याउनुपर्ने भएकाले छिटो बहस गर्नुपर्ने बताए ।

उनको बहस सकिएपछि अब अर्को बहस आउँदो शुक्रबार बस्ने गरेर इजलास उठेको थियो । सो दिन सरकारी वकिलतर्फका बाँकी वकिलले बहस गर्नेछन् । बहस सकिएपछि कानुन व्यवसायीका तर्फबाट जवाफ दिनेछन् । त्यसपछि इजलासले संवैधानिक इजलास या बृहत् पूर्ण इजलासबाट सुनुवाइ हुने भन्ने विषयमा निर्णय गर्नेछ ।

(Visited 36 times, 4 visits today)
Loading comments...

आजको समाचार

अनलाइन फुड फेस्ट शुक्रबारदेखि

काठमाडौं । नेपालको सबैभन्दा लोकप्रिय अनलाइन फुड डेलिभरी प्लेटफर्म फुडमाण्डूले विगत तीन वर्षदेखि नियमित रूपमा आयोजना गर्दै आएको अनलाइन फुड फेस्टिभल यस वर्ष पनि...

पीएसजी सुपर कप च्याम्पियन

पेरिस । फ्रान्सेली महारथी पेरिस सेन्ट जर्मेन (पीएसजी)ले चिरपरिचित प्रतिद्वन्द्वी मार्सेलाई पराजित गर्दै कीर्तिमानी १०औंपटक फ्रेन्च सुपर कपको उपाधि जितेको छ । पीएसजीले मार्सेमाथि २–१...

पत्रकार महासंघद्वारा पत्रकार पुरस्कृत

पोखरा । नेपाल पत्रकार महासंघ कास्कीले एकैथलोमा एक दर्जन पत्रकारलाई सम्मान तथा पुरस्कृत गरेको छ । नेपाल पत्रकार महासंघ कस्की शाखाकोे शुक्रबार १५ औं साधारण...

चिसो आङमा जब न्यानो पर्याे…

महादेवटार, भीमफेदी (मकवानपुर) । सुकराम तामाङ कक्षा ४ मा पढ्छन् । आज अलि बढी नै दंग देखिएका उनले चित्र बनाएबापत पुरस्कारमा ‘चकलेट’ पाएका छन्...

शैक्षिक सत्र जेठसम्म लैजाने प्रस्ताव

काठमाडौं । कोभिड–१९ का कारण चालु शैक्षिक सत्र आगामी जेठ मसान्तसम्म पु-याउने तयारी थालिएको छ । राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डले आगामी चैत मसान्तभित्र पाठ्यक्रम पूरा...

साताका लोकप्रिय समाचार

प्रतिनिधिसभा विघटनको मुद्दा हेर्दा हेर्दैमा

काठमाडौं । प्रतिनिधिसभा विघटनको मुद्दामा बहस नसकिएपछि हेर्दाहेर्दैमा राखिएको छ । बुधबार सर्वोच्च अदालतको संवैधानिक इजलासमा भएको बहस नसिकएपछि अर्को पेसी शुक्रबारका लागि तोकेको...

‘नेपालले चीनको पक्ष लिइरहेको भन्ने बुझाइ गलत’

काठमाडौं । भारतमा पछिल्लो समय नेपालले चीनको पक्ष लिइरहेको भन्ने बुझाइ गलत रहेको प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले बताएका छन् । भारतीय टेलिभिजन जी न्युजसँग...

पत्रकार महासंघद्वारा पत्रकार पुरस्कृत

पोखरा । नेपाल पत्रकार महासंघ कास्कीले एकैथलोमा एक दर्जन पत्रकारलाई सम्मान तथा पुरस्कृत गरेको छ । नेपाल पत्रकार महासंघ कस्की शाखाकोे शुक्रबार १५ औं साधारण...

प्रचण्ड-नेपाल समूह र काँग्रेसका कार्यकर्ताबीच झडप, ७ जना घाइते

सर्लाही । सर्लाहीको चक्रघट्टा गाउँपालिकामा नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) प्रचण्ड नेपाल समुहका कार्यकर्ता र नेपाली काँग्रेसका कार्यकर्ता बीच झडप भएको छ । दुई पक्षबीच...

राजनीतिक संकटमा प्रशासनको अग्निपरीक्षा

संसद् विघटनपछि राजनीतिमा केही अन्योलता देखिएको छ । सरकारले प्रतिनिधिसभा विघटन गरेर आगामी वैशाखमा निर्वाचन घोषणा गरे पनि निर्वाचन हुने वा नहुने भन्नेबार पनि...

ट्रेन्डिङ

मुगुमा पनि भेटिए कोरोना संक्रमित

मुगु । कर्णालीका प्रदेशको दश जिल्ला मध्ये ५ जिल्लामा कोरोना संक्रमण देखिँदा पनि कोरोनाले नछोएको मुगु जिल्लामा १ जनामा कारोना संक्रमण भएको पुष्टि भएको...

इटालीको गल्ती नेपालका लागि पाठ

चीनको वुहानबाट प्रारम्भ भएको कोरोना प्रकोप केही समय विश्व जगत्ले थाहा नै पाएन । चीनले आन्तरिक रूपमा सूचना सम्प्रेषण नै नगरी नियन्त्रण...

कालीगण्डकी कोरीडरका ११ सय मजदुर ६ दिनदेखी अलपत्र

नवलपुर । कोरोना त्रास र जोखिमले देश आक्रन्त भैरहेको बेला पुर्वी नवलपरासीको दुर्गम पहाडि क्षेत्रमा निर्माणाधिन काली गण्डकी कोरीडरमा कार्यरत...

उद्योगी व्यवसायीलाई थप कर्जा उपलब्ध गराऊ

विश्वव्यापी कोरोना महामारी संक्रमणसँगै थला परेको देशको उद्योग व्यवसाय सञ्चालनका लागि सञ्चालकहरूले आवश्यक पर्ने ऋण कर्जा सरकारी निकायबाटै पाउन नसकेका कारण व्यवसाय झनै चौपट...

फेरि एक जनामा कोरोना संक्रमण पुष्टि

काठमाडौं । नेपालगञ्जमा थप एक जनामा कोरोना संक्रमण पुष्टि भएको छ । भेरी अस्पताल नेपालगञ्जमा परीक्षण गर्दा शुक्रबार १६ वर्षका पुरुषमा कोरोना संक्रमण पुष्टि...

कर्मचारीको पिसीआर टेष्ट नेगेटिभ

स्याङ्जा । स्याङ्जाको सिमा नाकामा काम गर्ने कर्मचारीले कोरोना सुरक्षितको महशुष नगरेपछि उनीहरुको पिसीआर टेष्टका लागि स्वाव लिइएको थियो । ८ जना कर्मचारी र...

कोरोना संक्रमितका दु:ख : ‘जनप्रतिनिधीसँग गुनासो राख्दा प्रहरीको लाठी खाइयो ’

दैलेख । ‘हामी आइसोलेशनमा बसेको ३० दिन भयो । अहिलेसम्म कोही जनप्रतिनिधी भेटन आएका छैनन् । बेला बेला नारायण नगरपालिका –१ वडाअध्यक्ष आउनुहुन्छ ।...

मलामीको नक्कली पास लिएर यात्रु ओसार्ने पक्राउ

काठमाडौं । चन्द्रागिरि नगरपालिका–२ पानीघाटस्थित सडकबाट मृत्यु संस्कारको लागि जारी सवारी पास दुरुपयोग गरी सवारी चलाउने बा.११ च ६३ नम्बरको स्कारपियो गाडीका चालक पक्राउ...

RAJDHANIDAILY VIDEO

हाम्रो पात्रो

प्रमुख

सितलहरले सप्तकोशीका सबै विद्यालय बन्द

सप्तरी, राजविराज । केही दिनदेखी बढेको चिसो तथा सितलहरबाट बच्नका लागि वन तथा विभिन्न स्थानिय तहले दाउरा बितरणको कार्य सुरु गरेको छ । चिसोबाट बढी...

कांग्रेस सभापति देउवा चढेको हेलिकप्टर आकस्मिक अवतरण

गाेरखा । नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवा चढेको हेलिकप्टर आज गाेरखामा आकस्मिक अवतरण गरिएको छ । काठमाडाैँबाट पर्वतका लागि उडेको हेलिकप्टर मौसम खराबीका कारण...

असहायलाई न्यानो कपडा र मिठाई दिएर माघे संक्रान्ति मनाईयो

सप्तरी, राजविराज । माघी अर्थात माघे संक्रान्तिका अवसरमा बिहीबार यहाँ विविध कार्यक्रम गरिएको छ । कसैले घर परिवारमै त कसैले सार्वजनिक कार्यक्रम गरेर माघे...

प्रधानमन्त्री निवासमा याेगासन (फाेटाेफिचर)

काठमाडाैं ।  राष्ट्रिय योग दिवस तथा मकर संक्रान्तिको दिन प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारमा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली मन्त्रीलगायतले पलेँटी कसेर याेग गरेका छन् ।  प्रधानमन्त्रीले कोरोनापछि...

भर्खरै

वृहत पूर्ण इजलासकाे माग अस्वीकृत, प्रतिनिधिसभा विघटनसम्बन्धी मुद्दाको सुनुवाइ संवैधानिक इजलासमै

काठमाडाैं ।  प्रतिनिधिसभा विघटनसम्बन्धी रिटमाथिको सुनुवाइ संवैधानिक इजलासमै हुने भएको छ । प्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्र शम्शेर जबरा नेतृत्वको शुक्रबार बसेको संवैधानिक इजलासले रिट निवेदकहरूको माग...

जनगणतन्त्र ल्याउन क्रान्तिकारी कम्युनिष्टसंग मोर्चाबन्दी गर्छौं : वैद्य

मोरङ । नेकपा –क्रान्तिकारी माओवादी ) का महासचिव मोहन वैद्यले जनगणतन्त्र स्थापना गर्नका लागि क्रान्तिकारी कम्युनिष्टहरुसँग मोर्चाबन्दी शुरु गर्ने बताएका छन् । यसका लागि...

पत्रकार महासंघद्वारा पत्रकार पुरस्कृत

पोखरा । नेपाल पत्रकार महासंघ कास्कीले एकैथलोमा एक दर्जन पत्रकारलाई सम्मान तथा पुरस्कृत गरेको छ । नेपाल पत्रकार महासंघ कस्की शाखाकोे शुक्रबार १५ औं साधारण...

सात कम्युनिष्ट पार्टीबीच एकता, ‘पुर्नगठित ने.क.पा (माओवादी केन्द्र)’ को घोषणा

काठमाडौं । सात कम्युनिष्ट पार्टीबीच एकता घोषणा भएको छ । आज रिपोर्टर्स क्लब नेपालमा सातवटा कम्युनिस्ट पार्टीले संयुक्त पत्रकार सम्मेलन गरी एकता घोषणा गरेका...

धेरै पढिएका

सात महिनामा एउटै दर्ताको प्रक्रियामा आएनन्

काठमाडौं । वैदेशिक व्यापारमा उपयोग हुँदै आएको सिपिङ कम्पनीको मनोमानी रोक्न सरकारले गरेको पहल असफल भएको छ । सरकारले सिपिङ कम्पनीलाई नेपालमै दर्ता गराएर...

सुरेश र अनिशालाई उपाधि

काठमाडौं । पुरुषतर्फ सुरेश भुजेल र महिलातर्फ अनिशा गुरुङले क्रस दुवाथलन सिरिजमा उपाधि जित्न सफल भएको छ । नेपाल ट्राइयाथलन संघको आयोजना तथा जम्प...

उद्योगी व्यवसायीलाई थप कर्जा उपलब्ध गराऊ

विश्वव्यापी कोरोना महामारी संक्रमणसँगै थला परेको देशको उद्योग व्यवसाय सञ्चालनका लागि सञ्चालकहरूले आवश्यक पर्ने ऋण कर्जा सरकारी निकायबाटै पाउन नसकेका कारण व्यवसाय झनै चौपट...

नेपाल रत्न तथा आभूषण संघको अध्यक्षमा पुनः ज्योत्सना

काठमाडौं । नेपाल रत्न तथा आभूषण संघको अध्यक्षमा पुनः ज्योत्सना श्रेष्ठ निर्वाचित भएकी छन् । शनिबार राजधानीमा सम्पन्न संघको १६औं वार्षिक साधारण सभा तथा...

ई-पेपर

छुटाउनुभयो कि?

(Visited 101 times, 1 visits today)