Monday, July 26, 2021
Homeअर्थरोगको चपेटामा इलामका सुन्तला बगान

रोगको चपेटामा इलामका सुन्तला बगान

रोग नियन्त्रण नभएपछि वैकल्पिक खेतीमा किसान

,
sharethis

इलाम । इलाम नगरपालिका आठ महभिरका किसान उमेश महत आम्दानीको मुख्य स्रोत रहेको सुन्तलामा रोगले आक्रमण गरेपछि आउँदा वर्षमा वैकल्पिक खेती गर्ने कि भन्ने सोचमा छन् । बर्खाको समयपछि सुन्तलामा क्रमिक रूपमा रोग देखापर्न थालेपछि उनी अर्को खेतीको विकल्पमा पुगेका हुन । यस वर्षको सुन्तलामा रोग लागेका कारण उत्पादन खस्किएको छ । ६ सयभन्दा बढी सुन्तलाका बोट लगाएका महतको अहिले चार सय बोट सुन्तलाबाट मात्रै आम्दानी भइरहेको छ ।

माइजोगमाई गाउँपालिका नामसालिङका किसान एवं सुन्तला व्यवसायी पदम राई विगत १० वर्षदेखि सुन्तलामा रोग देखा परेपनि कुनै क्षेत्रबाट चासो नदिँदा सुन्तला सखाप हुँदै गएको बताउँछन् । ‘बर्सेनि रोगले सुन्तला उत्पादन २० प्रतिशतले घट्दै छ,’ राईले भने, ‘रोगबाट बचाउन घरायसी उपचार गर्दासमेत कम भएको छैन ।’‘जरा खनेर चुना लगाउने, विभिन्न कीरा मार्ने भिटामिन लगाउने गर्दा पनि रोग जाती हुँदैन ।’ गएको वर्ष राईले २२ देखि २५ लाख रुपैयाँको सुन्तला कारोबार गरेकामा यस वर्ष घटेर१० देखि १२ लाखको हाराहारीमा मात्र रहेको छ ।’

सुन्तलाखेतीको पकेट क्षेत्र जिल्लाको रोङ गाउँपालिकाको सलकपुर र जिर्मलेका २ सय बढी सुन्तलाका बगान रोगका कारण सखाप भएका हुन् । यस गाउँमा सुन्तलाका २ सय ५० बढी बगान भएपनि अहिले २० को हाराहारीमा मात्र बगान रहेका छन् । २ सय ३० बगान भने रोगका कारण सबै सखाप भएको किसानको भनाइ छ ।

कृषि ज्ञान केन्द्रले भने जिल्लाको सबै क्षेत्रमा पात पहेंलिने रोग भने देखापरेको बताएको छ । सुरुवाती वर्षमा जिल्लाको नामसालिङ, सलकपुर र महभीर क्षेत्रमा बढी देखिएको केन्द्रले जनाएको छ । केन्द्रका अनुसार यी रोगको उपचार पद्धति हालसम्म कसैलाई पनि थाहा छैन । रोगको नामकरणसमेत नभएकाले केन्द्र नै अनभिज्ञ रहेको छ । तर, पुरानो सुन्तलाको बोट हटाएर नयाँ बोट लाउन सके रोग कम हुन सक्ने अनुमान केन्द्रको छ । सम्बन्धित क्षेत्रको माटो परीक्षण गरेर सुन्तलाका लागि आवश्यक भिटामिनयुक्त क्षेत्रमा खेती गर्न किसानलाई आह्वान गरेको कृषि ज्ञान केन्द्रका अधिकृत रुजन खड्काले बताए ।

सुन्तलामा विभिन्न भाइरसको आक्रमणले रोग देखापर्ने भएकाले हाँगा, जरामा राम्ररी गोडमेल गर्नुपर्ने,माटोका अम्लीयपना जाँच गर्नुपर्ने खड्काको भनाइ छ । कृषि ज्ञान केन्द्रका प्रमुख टोनी बर्देवाले बोट बुढो हुँदै जाँदा जरा कमजोर हुँदै जान्छ त्यसैले नयाँ नयाँ बिरुवा लगाउँदै जानुपर्ने बताए । उनका अनुसार ‘मलखाद प्रविधिमा पनि विशेष ध्यान जानुपर्छ यस्ता प्रावधान पु-याउन सकेमा रोग केही कम हुन सक्छ ।’

जिल्लाका अधिकांश सुन्तला किसानको बगानमा रोगका कारण बगाननै सखाप बन्दै छ । सुन्तलामा अज्ञात रोगले आक्रमण गरेपछि किसान अन्योलमा परेका छन् । विगतका वर्षदेखि नै रोगले आक्रमण गरेपनि यस वर्ष भने रोगले उत्पादन आधा घटाएको छ । फल लाग्ने बेलामारूख नै पहेलो हुने, फल पाक्ने समय नभई पहेंलो हुने समस्याले सुन्तला बढी ग्रस्त भएको छ ।

(Visited 106 times, 1 visits today)
Loading comments...

आजको समाचार

को हुन नवनियुक्त स्वास्थ्य राज्यमन्त्री उमेश श्रेष्ठ

काठमाडौं । स्वास्थ्य तथा जनसंख्या राज्यमन्त्रीमा उमेश श्रेष्ठ नियुक्त भएका छन् । प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाको सिफारिसमा राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीेले श्रेष्ठलाई आइतबार राज्यमन्त्रीमा नियुक्त गरेकी...

कमजोर नबनून् राजनीतिक दलहरू !

नेपालको संविधान २०७२ को प्रस्तावनामामुलुकले ‘जनताको प्रतिष्पर्धात्मक बहुदलीय लोकतान्त्रिक शासन प्रणाली’अँगाल्ने कुरा उल्लेख गरिएको छ । बहुदलीय प्रतिष्पर्धात्मक राज्य व्यवस्थामा आवधिक निर्वाचनको महŒवपूर्ण भूमिका...

निगमलाई निजीकरण नगर्न अल्पकालीन अन्तरिम आदेश

काठमाडौं । सर्वोच्च अदालतले नेपाल वायु सेवा निगमलाई तत्काल निजीकरण नगर्न अल्पकालीन आदेश जारी गरेको छ । नेपालका लागि नेपाली पार्टीकातर्फबाट आतिस कार्कीले दायर गरेको...

६० सचिव फेरबदलको गृहकार्यमा देउवा सरकार

काठमाडौं । कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवा नेतृत्वको सरकारले विभिन्न मन्त्रालय र निकायका प्रशासनिक नेतृत्वमा रहेका सचिवको सरुवा तयारी गरेको छ । विभिन्न मन्त्रालय र निकायमा...

साताका लोकप्रिय समाचार

एमाले बैठकमा ओली नेपालप्रति आक्रोश रावलप्रति नरम

काठमाडौ । एमाले अध्यक्ष एवं निवर्तमान प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले वर्तमान शेरबहादुर देउवा नेतृत्वको सरकार र देउवा सरकार बनाउन सहयोग गर्ने दलहरूप्रति आक्रोश पोखेका...

ओलम्पिक टोलीलाई बिदाइ

काठमाडौं । टोकियो ओलम्पिक २०२० मा जाने नेपाल ओलम्पिक कमिटीका अध्यक्ष जीवनराम श्रेष्ठ नेतृत्वको टोलीलाई सोमबार बिदाइ गरिएको छ । राष्ट्रिय खेलकुद परिषद् (राखेप)का...

राजनीतिक ध्रुव परिवर्तनको संकेत

देउवा सरकार गठन भएसँगै नेपालको राजनीतिमा धु्रव परिवर्तन भएको संकेत मिलेको छ । यसअघि वामपन्थीहरूको नेतृत्वमा रहेको ‘वामधु्रव’ अब देउवा सरकार निर्माणसँगै ‘प्रजातान्त्रिक धु्रव’मा...

युवासंघले गर्यो माधव नेपालको सांकेतिक दाहा संस्कार

  काठमाडौं । नेकपा एमालको युवा संगठन युवा संघ नेपालका कार्यकर्ताले वरिष्ठ नेता माधवकुमार नेपालको सांकेतिक दाहा संस्कार गरेका छन् । सोमबार युवा संघको काठमाडौं क्षेत्र...

खोप अभियान : सार्क राष्ट्रमा नेपालको अवस्था सन्तोषजनक

  काठमाडौं । कोरोना महामारी प्रभावित देशमा कोरोनाविरुद्ध खोप अभियान जारी रहेकै बेला सार्क राष्ट्रभित्र खोप लगाउने सूचीमा नेपालको अवस्था सन्तोषजनक पाइएको छ । सार्क...

ट्रेन्डिङ

गेष्टहाउसमा लगेर किशोरी बलात्कार गर्ने पक्राउ

काठमाडौं । १७ वर्षीया किशोरीलाई बलात्कार गरेको अभियोगमा काठमाडौं महानगरपालिका गोंगबु बस्ने बाजुरा घर भएका २१ वर्षीय विष्णुराज पाण्डेलाई प्रहरीले पक्राउ गरेको छ । सोही...

कम्बोडियामा १०१ र ९८ वर्षका दिदीबहिनीको ४७ वर्षपछि भेट

नोमपेन्ह । कम्बोडियाका दुई दिदीबहिनीको ४७ वर्षपछि पुनर्मिलन भएको छ । १०१ वर्षीया बुन चिया र ९८ वर्षीया बुन सेनले सन् १९७० को दशकमा...

ई-पेपर

1

RAJDHANIDAILY VIDEO

प्रमुख

भर्खरै

छुटाउनुभयो कि?

(Visited 191 times, 1 visits today)