काेराेनाकाे असर : ७५ प्रतिशत लघु तथा घरेलु उद्योग बन्द

काठमाडौँ । विश्वव्यापी महामारीका रुपमा फैलिएको कोभिड १९ का कारण ७५ प्रतिशत लघु तथा घरेलु उद्योग पूर्ण रुपमा बन्द भएका पाइएको छ । उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयले गरेको एक अध्ययनले कोभिड १९ महामारी नियन्त्रण गर्ने सरकारले गरेको बन्दीबन्दीपछि ७५ प्रतिशत लुघ तथा घरेलु उद्योग पूर्ण रुपमा बन्द भएका देखिएको हो ।

मन्त्रालयले १७ कार्तिक देखि १६ मंसिर सम्म तथ्यांक संकलन गरी अध्ययन गरेको छ । अध्ययनमा गरहना रङरोगन, पेयपदार्थ, सिमेन्ट, तामा पित्तल भाँडा, जलविद्युत उत्पादन, हस्तकला, तयारी पोषाक, परामर्श लगायतका वस्तु तथा सेवा उत्पादन गर्ने उद्योग व्यवसायहरु अध्ययनमा सहभागी गरेको अध्ययन प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।

अध्ययनमा ३७ वटा उद्योग व्यवसायको सहभागिता गराएको छ । जस मध्येमा लुघ उद्यम तथा घरेलु उद्योग १७ वटा, साना उद्योग ८ वटा, सझौता उद्योग ४ वटा र ठुला उद्योग ८ रहेका छन् । सो अध्ययनले कोभिड १९ महामारी नियन्त्रणका लागि सरकारले गरेको बन्दाबन्दी र त्यसपछिको समयमा समेत कुनै पनि उद्योग पूर्ण क्षमतामा संचालनमा नआएको उल्लेख छ । अध्ययनमा सहभागी उद्योग व्यवसायमध्ये १०.८१ प्रतिशत पूर्ण बन्द रहेका छन् भने ८९.१९ प्रतिशत उद्योग व्यवसाय आंशिक रूपमा संचालनमा रहेका देखिएको छ । पूर्ण बन्द भएका उद्योगहरूमा लघु तथा घरेलु उद्योगको संख्या ७५ प्रतिशत रहेको छ ।

मन्त्रालयले गरेको अध्ययन अनुसार कोभिड १९ का कारण उद्योगहरूको उत्पादन क्षमतामा उल्लेख्य रूपमा गिरावट आएको पाइएको छ । सर्वेक्षणमा सहभागी उद्योगमध्ये ५४ प्रतिशत उद्योगहरूको उत्पादन क्षमता ५० प्रतिशतले ह्रास आएको छ ।

यसैगरी ३२.४३ प्रतिशत उद्योगहरूको ७५ प्रतिशतसम्म उत्पादनमा गिरावट आएको छ । अध्ययनमा सहमभागीहरुमध्ये २३.५२ प्रतिशत लघु तथा घरेलु उद्योगको उत्पादन क्षमता ७५ प्रतिशतले घटेको पाइएको छ ।

अध्ययनमा सहभागी लघु तथा घरेलु उद्योगमध्ये ८२.३५ प्रतिशत उद्योगहरूले कोभिड –१९ महामारीका कारण आफ्नो उत्पादनमा असर परेको जनाएको छ । यसैगरी ७६.४७ प्रतिशत लघु तथा घरेलु उद्योगले कच्चा पदार्थ प्राप्ति गर्न कठिनाई भएको र श्रमिक परिचालनमा समेत असर परेको अध्ययनमा उल्लेख छ । अध्ययनमा ८८.२४ प्रतिशत लघु तथा घरेलु उद्योगहरूले आफ्नो उत्पादनको बजारीकरण गर्न नसकेको जनाएको छ ।

साना उद्योगका हकमा सहभागी उद्योग व्यवसायीहरुमध्ये ८७.५ प्रतिशत उद्योगहरूको उत्पादनमै प्रत्यक्ष असर परेको देखिएको छ भने ७५ प्रतिशत साना उद्योगहरूले उद्योगको लागि कच्चा पदार्थ प्राप्त गर्न कठिन भएको देखाएको छ ।

यसैगरी अध्ययनमा ८७.५ प्रतिशत उद्योगहरुले श्रमिकहरुको परिचालनमा र त्पादनको बजारीकरणमा असर परेको बताएका छन् । सझौला उद्योगहरुमध्ये ५० प्रतिशत कच्चा पदार्थ प्राप्तिमा समस्या परेको र ७५ प्रतिशत उद्योगहरुले श्रमिक परिचालनमा समस्या परेको बताएका छन् । उद्योगहरुको नाफा नोक्सान हेर्दा कोभिड–१९ को प्रभावले अधिकांश उद्योगहरु नोक्सानमा रहेको देखिन्छ । यस अध्ययनमा सहभागी उद्योगहरूमध्ये १६.२२ प्रतिशतले मात्र नाफामा रहेको वताएको छन् नाफामा रहेका उद्योगमध्ये ६६.६७ प्रतिशत ठूला उद्योग रहेका छन्।रोजगारी गुमाउने पुरुष बढी महामारीको समयमा रोजगारी गुमाउनेको अवस्था हेर्दा सबैभन्दा बढी रोजगारी गुमाउनेको संख्या लघु उद्योगमा रहेको छ । यसैगरी साना, मझौला र ठूला उद्योगमा रोजगारी गुमेको देखिएको छ ।

रोजगारी गुमेको अवस्थालाई लैगिंक दृष्टिकोणबाट हेर्दा महिलाको तुलनामा पुरुषले उल्लेख्य संख्यामा रोजगारी गुमेको पाइएको छ । महामारीका कारण सबै प्रकारका उद्योग व्यवसायहरू प्रभावित भएको देखाएको छ। उद्योग व्यवसायको संचालन क्षमता घटेको छ, जसका कारण वस्तु तथा सेवाको उत्पादनमा समेत गिरावट आएको छ। उद्योगी तथा व्यवसायीहरूले कच्चा पदार्थको आपूर्ति, श्रमिक परिचालन र उत्पादनको बजारीकरणमा समस्या भोगिरहेको अध्ययनले देखिएको छ ।

मन्त्रालयले गरेको अध्ययन अनुसार अधिकांश उद्योग व्यवसायहरू घाटामा संचालन भएका छन् भने लघु, घरेलु, साना तथा मझौला उद्योगीहरूले संचालन पूँजीको अभाव भएको बताएका छन् । त्यसैगरी सबै प्रकारका उद्योगी व्यवसायीहरूले उल्लेख्य संख्यामा रोजगारीको कटौती गरेका छन् । अध्ययनमा सहभागी उद्योगहरूले उद्योग व्यवसायको पूर्ण संचालनका लागि सरकारले ब्याजदरमा विशेष छुट दिनुपर्ने, सहुलियत दरमा ऋण पाउनुपर्ने, करमा विशेष छुट दिनु पर्ने, उत्पादनको आधारमा विद्युतको डिमाण्ड शुल्क निर्धारण गर्नुपर्ने, मूल्य अभिवृद्धि कर फिर्ता दिनुपर्ने, पुनर्कर्जा उपलब्ध गराउनुपर्ने, घरभाडा छुट दिनुपर्ने सुझाव दिएका छन् यसैगरी कम्तीमा २ वर्षसम्म श्रमिकको न्यूनतम ज्यालामा वृद्धि गर्न नहुने, अन्तः शुल्क र भ्याटको दरमा पुनर्मूल्यांकन गर्नुपर्ने र नेपाल सरकारले घोषणा गरेका सबै सहुलियतहरु तुरुन्त प्रदान गर्नुपर्ने समेत सुझाव दिएका छन् ।

तपाइको प्रतिक्रिया
(Visited 204 times, 1 visits today)

Ads Space Available

epaper

भर्खरै

नेतृ रेखा थापाद्वारा राप्रपाको विशेष महाधिवेशन माग

कुरी-कुरी

राजधानी राष्ट्रिय दैनिक:कुरी-कुरी – असोज ८, २०८०
राजधानी राष्ट्रिय दैनिक:कुरी-कुरी – असोज ८, २०८०
काठमाडौं मेयरमा एमालेबाट पाँच जना सिफारिस