Thursday, September 16, 2021
Your Ads Here
Homeबिचारसरकारप्रतिको अपेक्षा

सरकारप्रतिको अपेक्षा

सागर पण्डित,
sharethis

शेरबहादुर देउवा नेतृत्वको सरकारले ‘समृद्ध नेपाल सुखी नेपाली’को भिजनलाई व्यावहारिक रूपमा कार्यान्वयनमा ल्याउनुपर्छ । विभिन्न कारणले गर्दा ओली सरकारले सो भिजनलाई अक्षरशः लागू गर्न सकेन् । यद्यपि अहिलको सबैभन्दा ठूलो प्राथमिकताको विषय भनेकै सबै नागरिकलाई कोभिडविरुद्धको खोप लगाउनु नै हो । अहिलेको अवस्थामा सबै नागरिकले खोप लगाउन पाउने अवस्था सिर्जना गर्न सकिएमा सुखी र खुसी नेपालीको कल्पना साकार हुन सक्छ । वर्तमान सरकारबाट आम नेपालीले गरेको मुख्य आशा पनि खोप नै हो । त्यसैले प्रधानमन्त्री देउवाले आफू र आफ्नो टिमलाई अहोरात्र खटाएर भए पनि समयमा नै सबैलाई खोप उपलब्ध गराउन सक्नुपर्छ ।

अब प्रधानमन्त्रीले छिटोभन्दा छिटो सरकारलाई पूर्णता दिनुपर्छ । कोभिड महामारीको समयमा सबैभन्दा महŒवपूर्ण मानिने स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयलगायत २० वटा मन्त्रालय झन्डै दुई सातादेखि मन्त्रीविहीन अवस्थामा रहेको छ । यसले गर्दा पनि सरकारको काम प्रभावकारी हुन सकिरहेको छैन । मन्त्रीको अभावमा मन्त्रालयहरूले महŒवपूर्ण नीति तथा योजना ल्याउन नसक्दा त्यसले सरकारमाथि नै गम्भीर प्रश्न सिर्जना गरिदिन्छ भन्नेबारेमा प्रधानमन्त्री देउवा प्रस्ट हुन जरुरी छ ।

सरकारले साँच्चै नै जनताको मन जितेर काम गर्ने हो भने प्रधानमन्त्रीले आफंैबाट सुधार र सुशासनको सुरुवात गर्न सक्नुपर्छ । उनले राजनीतिक र प्रशासनिक दुवै खाले टिम सशक्त र रातदिन खट्न सक्ने खालको ल्याउन सक्नुपर्छ । अहिले समय खेर फाल्ने बेला छैन । रातदिन खटिएर काम गर्ने टिम बनाउनुपर्छ । प्रधानमन्त्रीले सबै खाले लोभ लालच पूर्णरूपमा परित्याग गर्न सक्नुपर्छ । भ्रष्टाचारमा शून्य सहनशीलताको नीतिलाई व्यवहारमा उतारेको अनुभूति आमजनतालाई दिन सक्नुपर्छ ।

मन्त्रीको छनोटमा विशेष ध्यान दिनुपर्छः
प्रधानमन्त्री र सिंगो सरकारको योजना र कार्यक्रमलाई कार्यान्वयन गराउन मुख्य भूमिका खेल्ने सम्बन्धित र विभागीयमन्त्री हुन् । यदि ती मन्त्रीले राम्ररी र परिणाम दिनेगरी काम गरेनन् भने प्रधानमन्त्रीले जतिसुकै योजना र कार्यक्रम ल्याए पनि ती कार्यक्रम जनतासमक्ष पुग्न सक्दैनन् । परिणाम निकाल्न नसक्ने, काममा खट्न नसक्ने, कमिसनको चक्करमा फस्ने र मन्त्रालयको मुख्य बिजनेसलाई ध्यान नदिने व्यक्तिलाई मन्त्रीका रूपमा ल्याइयो भने त्यसले सरकारलाई असफल त बनाउँछ नै संघीय शासन व्यवस्थालाई नै पंगु बनाउन सक्ने सम्भावनासमेत रहन्छ । त्यसैले प्रधानमन्त्रीले मन्त्रीहरूको छनोट गर्दा गहन विश्लेषण गर्नुपर्छ । अहिले विभिन्न दलको गठबन्धन भएकाले पनि प्रधानमन्त्रीलाई सरकार विस्तार गर्न निकै सकस परिरहेको छ । प्रधानमन्त्री देउवाले अन्य दलबाट मन्त्री माग्दा उच्च नैतिकता भएका र अहोरात्र काममा खट्न सक्ने भिजन भएका व्यक्ति माग्नुपर्छ भने आफ्नै दलबाट मन्त्री थप गर्दासमेत यो विषयमा विशेष ध्यानदिनुपर्छ । मन्त्री पदमा कसैको कोटा पु-याउन तथा भागबन्डाका आधारमा मात्रै अयोग्य व्यक्ति छनोट गर्ने प्रवृत्ति दोहोरियो भने त्यही प्रवृत्तिबाट छानिएका मन्त्रीहरूले प्रधानमन्त्रीलाई असफल पारिदिने छन् ।

मन्त्री छनोट गर्दा मन्त्रालयगत रूपमा विज्ञता हेरेर गर्दा राम्रो हुन्छ । हाम्रा मान्छे होइन राम्रा मान्छे छान्नुपर्छ । त्यतिमा पनि गाह्रै हुन्छ भने हाम्राबाट राम्रा छान्न सक्नुपर्छ ।

मन्त्री पदमा कसैको कोटा पु-याउन तथा भागबन्डाका आधारमा मात्रै अयोग्य व्यक्ति छनोट गर्ने प्रवृत्ति दोहोरियो भने त्यही प्रवृत्तिबाट छानिएका मन्त्रीहरूले प्रधानमन्त्रीलाई असफल पारिदिनेछन् ।

नियुक्ति प्रक्रिया पारदर्शी र प्रतिस्पर्धी बनाउनुपर्छः
सार्वजनिक निकाय तथा सरकारी संस्थानमा राजनीतिक नियुक्ति गर्दा पनि पारदर्शी र प्रतिस्पर्धी बनाउनुपर्छ । निश्चित मापदण्ड बनाएर नियुक्ति गर्नुपर्छ । विगतको ओली सरकारले राजनीतिक नियुक्ति गर्दा कुनै मापदण्ड बनाउन सकेन । त्यसैले धेरै नियुक्ति विवादमा पनि परे । हालको सरकारले त्यसबाट पाठ सिकेर निश्चित मापदण्डको आधारमा प्रतिस्पर्धाको आधारमा नियुक्ति गर्ने पद्धतिको विकास गर्न सक्नुपर्छ ।

ठाउँका ठाउँ कारबाहीः
प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रीहरूले काम नगर्ने, जिम्मेवारी पन्छाउनेलाई ठाउँका ठाउँ कारबाही गर्नुपर्छ । राज्यको स्रोत साधनमाथि हुने दुरुपयोग पूर्णरूपमा रोकिनुपर्छ ।

आशा र भरोसा बढाउन सक्नुपर्छः
अहिले पनि हाम्रो न्याय प्रणाली चुस्त छैन । जनताले आफ्नो गाउँठाउँको विकास भएको अनुभूति गर्न सकेका छैनन् । महँगी नियन्त्रण हुन सकेको छैन । कालाबजारी रोकिएको छैन । सरकारी कार्यालयमा जाँदा फटाफट काम हुन सक्ने अवस्था अहिले पनि छैन । त्यसैले जनताले वास्तविक रूपमा सरकार भएको पूर्ण अनुभूति गर्न सकेका छैनन् ।

२४ घण्टामा भएका समाचारहरु पढ्नुहोस   विश्वविद्यालयलाई स्वायत्त प्राज्ञिक थलो बनाऔं

सरकारी कार्यालयमा जाँदा फटाफट काम भएको अनुभूत गर्न सक्ने वातावरणको खोजी गरिरहेका छन् । जनताको सो भावनालाई आत्मसात् गर्नेगरी सरकार द्रुत गतिमा कुदाउने टिम देउवाका लागि अत्यावश्यक छ ।

सबै संयन्त्रलाई दौडाउनुपर्छः
प्रधानमन्त्रीले छुट्टै कार्यान्वयन संयन्त्र बनाउनुपर्छ । अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग, सर्तकता केन्द्रजस्ता अनियमितता हुन नदिन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने निकायलाई हस्तक्षेप होइन, सहयोग गरी उनीहरूलाई द्रुत गतिमा काम गर्न सक्ने वातावरण बनाउनुपर्छ ।

ब्युरोक्रेसीलाई सशक्त बनाउनुपर्छ
सरकारले अघि सारेको नीति तथा कार्यक्रमबमोजिम ब्युरोक्रेसीले प्रतिबद्धताका साथ जनतासमक्ष सेवा प्रवाह गर्न सकेको छैन । ब्युरोक्रेसीको काम नै प्रणालीअनुसार सेवा प्रवाह प्रभावकारी रूपमा दिने नै हो । तर, अहिले जतासुकै सरकारका विषय सुनिएका मात्रै छन् । सरकारलाई जनताले सुने पनि सरकार के हो ? भनेर वास्तविक अनुभूत गर्नेगरी देख्न सकेका छैनन् । जनतालाई सरकारको अनुभूत गराउने मुख्य भूमिका प्रशासनको हो । सरकारको काम एक्सनमा लैजाने भनेकै कर्मचारी प्रशासनले हो ।

जनताको मन जितेर काम गर्ने हो भने प्रधानमन्त्रीले आफैंबाट सुधार र सुशासनको सुरुवात गर्न सक्नुपर्छ । उनले राजनीतिक र प्रशासनिक दुवै खाले टिम सशक्त र रातदिन खट्न सक्ने खालको ल्याउन सक्नुपर्छ

सेवाप्रवाह दिलाउने काम निजामती प्रशासन र अन्य सरकारी सेवाको हो । जनतालाई प्रदान गर्ने सेवाहरू, विकास प्रवाहको विषय, सुशासनको विषय, जवाफदेहिता, पारदर्शिता, यी सबै विषयले उच्च प्राथमिकता पाउनुपर्छ । त्यसरी प्राथमिकता दिन सकेमा प्रशासनको सरकारप्रतिको बफादारिता स्वतः बढेर जान्छ । सरकारप्रति म बफादार छु भन्ने कुरा प्रशासकको कामले देखाउँछ । त्यसैले देउवा सरकारले कर्मचारीतन्त्रको सुधारमा विशेष ध्यान पु¥याउनुपर्छ ।

२४ घण्टामा भएका समाचारहरु पढ्नुहोस   विश्वविद्यालयलाई स्वायत्त प्राज्ञिक थलो बनाऔं

कर्मचारीमा व्याप्त भ्रष्ट संस्कृति हटाउन जरुरीः
आफ्नो हितलाई मात्रै केन्द्रबिन्दुमा राख्ने तर देश र जनताको हितलाई केन्द्रबिन्दुमा राख्न नसक्ने प्रवृत्ति आमकर्मचारीमा छ । माथिल्लो तहका प्रशासकहरूमा आफ्नो नेटवर्क, एक्सस र प्रभुत्व कायम गरिरहन खोज्ने प्रवृत्ति अत्यधिक छ । तल्लो तहमा भने मालपोत, नापी, वैदेशिक रोजगार, यातायातजस्ता कमाउ अड्डामा जान मरिहत्ते गर्ने प्रवृत्ति अहिले पनि उस्तै छ । राजस्व क्षेत्रमा भ्रष्टचार व्याप्त छ । सामानमा मिलेमतोमा नै न्यून मूल्यांकन गरेर राष्ट्रलाई अर्बांै रुपैयाँ ठगी गर्ने काम भइरहेको छ । यस्तो कार्य तत्काल रोक्नेगरी सरकारले सुधारका अग्रगामी र क्रान्तिकारी कार्यक्रम ल्याउनुपर्छ ।

अबको प्रशासनयन्त्रलाई इमानदार, नवप्रवद्र्धनात्मक र सिर्जनात्मक बनाउन सक्नुपर्छ । जवाफदेही र जिम्मेवारी लिने प्रवृत्तिको बनाउनुपर्छ । मैले भूमिका निर्वाह नगरेको कारणले सरकारको प्रभावकारिता घट्छ र संघीय शासनको सफलतामा गम्भीर समस्या आउन सक्छ भन्ने कुराको महसुस गर्नुपर्छ । आफू मातहत रहेका सबैलाई जिम्मेवारीअनुसार काम लगाउनुपर्छ ।

सहज छैन
यसअघिका सरकारले सुशासन र भ्रष्टचार नियन्त्रण गर्ने प्रतिबद्धता जनाउँदै आए पनि मुलुकमा व्याप्त अराजकताका कारण यो कार्य निकै चुनौतीपूर्ण देखिन्छ । त्यसैले वर्तमान सरकारलाई पनि यसमा ठूलो चुनौती छ । अहिलेसम्मको अवस्थालाई गहन रूपमा विश्लेषण गर्ने हो भने शासकीय व्यवस्थाका हरेक क्षेत्रमा कानुनको पालनामा निकै कमी आएको छ । प्रणाली, सिद्धान्त र नैतिकतामा आधारित भएर काम गर्ने परिपाटी करिब करिब शून्य अवस्थामा छ । व्यक्तिगत स्वार्थ जहाँतहीँ उतिकै हावी छ । सबै क्षेत्रमा नातावाद, कृपावाद (रेड ट्यापिज्म) व्याप्त छ । शासकीय संयन्त्र दलगत राजनीतिक करणको सिकार हँुदै आइरहेका छन् । सार्वजनिक संस्थान जनताका आशाको केन्द्र बन्नुपर्नेमा आफंै विकृतिको भण्डार बन्दै आइरहेका छन् । प्रशासनयन्त्र दिशाहीन र भ्रष्ट अवस्थामा छ । गैरसरकारी क्षेत्र सेवाको नाममा व्यापार गर्ने तथा देशको आन्तरिक मामिलामा विदेशीको प्रवेश गराउने गलत माध्यम बन्न पुगेका छन् । वर्तमान सरकारले देशका नियमनकारी संस्था कमजोर हँुदै आएका छन् । यस्ता सबै प्रवृत्तिको समूल नष्ट गर्न सक्नुपर्छ ।

तपाइको प्रतिक्रिया

(Visited 50 times, 1 visits today)

आजको समाचार

१ असोजदेखि विद्यालय खोल्ने निर्णय फिर्ता, तत्काल विद्यालय नखुल्ने

  काठमाडौं । जिल्ला प्रशासन कार्यालयले १ असोजदेखि भौतिक उपस्थितिमा विद्यालय संचालन गर्ने निर्णय फिर्ता लिएको छ । अभिभावक तथा सरोकारवाला निकायबाट चौतर्फी विरोध भएपछि प्रशासन...

भीम रावललगायत १० नेता षडयन्त्रकारी हुन् : सोडारी

धनगढी । नेकपा एकlकृत समाजवादी नेता दीर्घ सोडारीले भीम रावललगायत एमालेका १० जना युवा नेतालाई षडयन्त्रकारी बनेको आरोप लगाएका छन् । कैलालीको गोदावरी नगरपालिकामा बिहीबार...

ओलीको चेतावनी- जनतालाई उत्तेजित नबनाऊ, प्रतिकारमा उत्रनुपर्ने अवस्था आउला

काठमाडौं । एमाले अध्यक्ष केपी ओलीले जनतालाई उत्तेजित बनाउन कार्य नगर्न सरकारलाई चेतावनी दिएका छन् । काठमाडौं जिल्लास्तरीय विस्तारित प्रशिक्षण कार्यक्रमलाई बिहीबार सम्बोधन गर्दै अध्यक्ष ओलीले...

विश्वविद्यालयलाई स्वायत्त प्राज्ञिक थलो बनाऔं

राजनीति र शिक्षाको नेक्सस कुनै न कुनै रूपमा विश्व जगत्का अरू देशहरूमा पनि हुने गर्छ । किनभने शिक्षासम्बन्धी नीतिनियम निर्माण गर्ने, पाठ्यव्रmम तर्जुमा गर्ने,...

बजेट ‘होलिडे’ : दोषी को ?

काठमाडौं । नेपालमा बजेट प्रणाली सुरु भएदेखि हालसम्मको ७० वर्षको इतिहासमा पहिलोपटक बहुमतप्राप्त सरकार आफ्नै ढुकुटीमा भएको खर्चसमेत गर्न नपाउने संवैधानिक बन्देजको अवस्थामा पुगेको...

साताका लोकप्रिय समाचार

रगत लागेकाे एउटा टालाेले लोकबहादुरलाई हत्यारा भनेर चिनायाे

  संखुवासभा ।  गत सोमबार संखुवासभाको मादी नगरपालिका–१ उम्लिङस्थित ५२ वर्षीय तेजबहादुर कार्की, उनकी ८४ वर्षीया आमा पार्वता, ५२ वर्षीया श्रीमती मनमाया, ३२ वर्षीया बुहारी...

बालिका बलात्कार गर्नेलाई साढे १२ वर्ष कैद र ३ लाख जरिवाना

संखुवासभा । संखुवासभामा बालिकालाई जवरजस्ती करणी गर्ने एक युवालाई १२ वर्ष ५ महिना कैद सजायको फैसला सुनाएको छ । ९ वर्षीया बालिकालाई बलात्कार गरेको...

ह्याट्रिकसँगै मेस्सीले तोडे पेलेको कीर्तिमान

  काठमाडाैं । स्टार खेलाडी लियोनल मेस्सीले ह्याट्रिकमा अर्जेन्टिनालाई जित दिलाउँदा नयाँ कीर्तिमान कायम गरेका छन् । शुक्रबार बिहान घरेलु मैदानमा अर्जेन्टिनाले मेस्सीको तीन गोल मद्धतमा...

संविधान दिवसलाई कालाे दिवसकाे रूपमा मनाउन महन्थकाे सर्कुलर

जनकपुरधाम । लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टीले संविधान दिवस कालो दिनको रुपमा मनाउन सर्कुलर जारी गरेको छ । ३ असोज २०७२ मा संविधानसभाबाट संविधान जारी गरिएको थियो...

सेनामा २२ पुजारीसहित ४६४ जनाका लागि जागिर खुल्यो

  काठमाडौं । नेपाली सेनामा प्राविधिक सेवातर्फ जागिर खुलेको छ । जंगीअड्डा, भर्ना छनोट निर्देशनालय कार्यरथी विभागले बिहीबार गोरखापत्रमा सूचना प्रकाशन गरेर विभिन्न २४ पदमा चार...

ट्रेन्डिङ

अनिलको संगीतमा नरेन्द्र प्यासीको स्वर

काठमाडौं । गीत लेखन संगीत सिर्जनमा व्यस्त रहेका अनिल खनालको संगीतमा नयाँ आधुनिक गीत सार्वजनिक भएको छ । ‘स्मृति’ एल्बममा संग्रहित ‘कस्तो यो खेल...’...

हरिनास गाँउपालिकालाई अख्तियारले काट्योे पत्र, उजुरीमाथी छानविन सुरु

  स्याङ्जा । स्याङ्जाको हरिनास गाँउपालिकामा भएको अनियमिताको छानविन गरिदिन माग गर्दै स्थानीय दिएको उजुरी माथी अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग पोखराले छानविन शुरु गरेको जनाएको...
1

प्रमुख

भर्खरै

छुटाउनुभयो कि?

तपाइको प्रतिक्रिया
(Visited 199 times, 1 visits today)