Sunday, August 1, 2021
Homeबिचारजैविक विविधतामा ध्यान देऊ

जैविक विविधतामा ध्यान देऊ

राजधानी समाचारदाता,
sharethis

सर्वोच्च अदालतले जैविक विविधतामा ध्यान दिँदै सरकारले संरक्षित क्षेत्रमा जलविद्युत् निर्माण गर्न पाउनेगरी ल्याएको नयाँ निर्णय कार्यान्वय नगर्न नगराउन आदेश जारी गरेको छ । प्राकृतिक संसाधनको संरक्षण, स्रोतको उपयोग र भौतिक निर्माणका काम एकअर्कामा अन्र्तसम्बन्धित हुन्छन् । यिनमा रहने अन्तरसम्बन्धका साथै एकअर्कालाई पार्ने प्रभाव एकसाथ जोडिएर आएका हुन्छन् । देशव्यापी रूपमा विकास निर्माणका कामको चाप पर्दै आएपछि र त्यसमा पनि ग्रामीण विद्युतीकरणजस्तो परियोजना तत्काल कार्यान्वयन गर्नुपर्ने आवश्यकता देखिन आएकाले संरक्षित इलाकामा समेत जलविद्युत् आयोजना निर्माण गर्ने र विद्युत् आपूर्तिलाई केही समयभित्र सहजीकरण गरिसक्ने योजनाअन्तर्गत केही नीति तथा प्रावधान संशोधन गरिएको थियो । तर, प्राकृतिक सम्पदामध्ये सबैभन्दा सजीव र जीवनदायी पानीको स्रोत तथा बहाव र यसले पालनपोषण गर्ने जैविक विविधता आदिलाई मध्यनजर गरी सर्वोच्च अदालतले सर्तकताका लागि सोच र अघि बढेको आदेश जारी गरेको छ ।

सानातिना जलविद्युत् आयोजना संरक्षित इलाकामा पनि निर्माण गर्न सकिने र जैविक विविधता संरक्षणका लागि आवश्यक पर्ने पानीको प्रतिशत प्राकृतिक बहावमै छोडिदिने निर्णय हालसम्म कार्यान्वयन हुँदै आएको थियो । यसले साना जलविद्युत् आयोजनालाई प्रोत्साहन पनि गरिरहेको थियो । तर, ठूला जलविद्युत् आयोजनाका लागि यो नीति तथा प्रावधान अपर्याप्त थियो । यसैलाई मध्यनजर गरेर जलविद्युत् आयोजना पनि निर्माण गर्न सकिने प्रावधान सरकारले अघि सारेपछि जैविक विविधता संकट आउन सक्ने भन्दै सर्वोच्चले सरकार र सरकारी निर्णयलाई कार्यान्वयन गर्न गराउन पूर्वसर्तकताका लागि आदेश जारी गरेको छ । हेर्दा सरकार र सर्वोच्चबीच अन्तरविरोध देखापरेजस्तो देखिए पनि यी कुरा कार्यान्वयनका हिसाबले सरकार र प्रावधान फेरबदलका हिसाबले सर्वोच्चको अधिकार क्षेत्र जोडिन आइपुग्छन् । यही अधिकार क्षेत्र बाडँफाँट र शक्ति पृथकीकरणका कारण एउटै कुरा पनि सरकार, अदालत र संसद्जस्ता राज्यका अंगसँग जोडिन आइपुग्छन् । अहिले पनि जैविक विविधता संरक्षणको विषयलाई लिएर यसको कार्यान्वयन तथा कानुनी प्रावधानको विषय सरकार र सर्वोच्चसँग अन्तरसम्बन्धित भएर जोडिन आएको छ । यो विषय सतहमा हेर्दा अन्र्तविरोधीजस्तो देखिए पनि सारमा सरकार र अदालतजस्ता राज्यका दुवै निकायसँग जोडिन आइपुगेको छ ।

जैविक विविधताको संरक्षण कसरी ग्यारेन्टी गर्ने भन्ने विषय सुनिश्चित गरी भौतिक पूर्वाधार निर्माणका कामलाई अघि बढाउनु बुद्धिमतापूर्ण काम हुनेछ । राज्यको शक्ति पृथकीकरण र शक्ति सन्तुलन पनि यसैमा अडेको छ । राज्य र राष्ट्रका सारवान् विषयवस्तुसँग जोडिन आइपुग्ने हरेक कुरामा राज्यका तीनै अंगको समान चासो, अधिकार र कर्तव्य जोडिएर आएको हुन्छ । यही अधिकार र कर्तव्य अहिले पनि संरक्षित इलाकामा ठूला जलविद्युत् आयोजना निर्माण गर्न सकिने कि नसकिने भनेर बहसको विषय पनि आइसकेको छ । त्यसैले, राज्यको सारवान विषयवस्तुसँग जोडिन आइपुगेको ठूला जलविद्युत् निर्माणसँगै प्राकृतिक स्रोत साधनको संरक्षण र जैविक विविधता सुरक्षाको ग्यारेन्टी अहिले सरकार, अदालत र उस्तै परेमा संसद्मा समेत उठ्ने र प्रक्रियागत हिसाबले जान सक्ने पनि देखिन्छ । बहसमा आएका विषयवस्तुहरूलाई अन्तर्विरोधीपूर्ण किसिमले नहेरी अन्तरसम्बन्धका हिसाबले सोचिनु, केलाइनु र निर्णय लिनुपर्ने जरुरी हुन्छ । हालको संरक्षित इलाकामा जलविद्युत् निर्माणको प्रक्रियालाई यही अर्थमा लिएर समाधानको उचित बाटो खोजिनु जरुरी हुन आएको छ

(Visited 79 times, 1 visits today)
Loading comments...

आजको समाचार

खाेप लगाउन हिँडेकाहरू चढेकाे डुङ्गा पल्टिँयाे, एकको मृत्यु, तीन बेपत्ता

कर्णाली ।  कर्णाली नदीमा डुङ्गा पल्टिँदा तीन जना बेपत्ता भएका छन् भने एकको मृत्यु भएको छ । कैलालीको मोहन्याल गाउँपालिकाबाट सुर्खेतको चौकुने गाउँपालिका–४ स्थित...

दार्चुला घटनामा भारत सरकारलाई ध्यानाकर्षण खोइ ?

काठमाडौं । भारतीय सीमा सुरक्षा बलले तुइन काट्दा शुक्रबार दार्चुलाका युवा जहसिंह धामी महाकाली नदीमा बेपत्ता भए । सो घटनाको विषयमा सरकारले अझै आफ्नो...

संक्रमित बढेसंगै सतर्कता जरुरी

बढ्दो संक्रमण, घट्दो सतर्कताका कारण कोरोनाका सक्रिय संक्रमितको संख्या अहिले एक महिनाकै उच्च हुँदा जनतामा एकखाले आतंक छाएको छ । जनतामा अब कोरोना महामारी...

दार्चुला घटना : भारतीय पक्षद्वारा एसएसबीको संलग्नता अस्वीकार

  धनगढी । दार्चुलाको व्यास गाउँपालिका–२ मालघाटमा शुक्रबार तुइनबाट खसेर नेपाली युवक जयसिंह धामी बेपत्ता भएको विषयमा एसएसबीको संलग्नता नरहेको भारतीय पक्षले दाबी गरेको छ...

मेलम्ची बाढी अपडेट : चनौटेको रातो पुल बगायो

मेलम्ची ।  शनिबार रातिदेखि आएको बाढीले चनौटेको रातो पुल बगाएको छ । स्थानीयवासी हस्त पण्डितका अनुसार आज बिहान ७ः४५ बजे पुल बगाएको हो ।...

साताका लोकप्रिय समाचार

१६ लाख भन्दा बक्यौता नतिरेपछि नगरपालिकाको लाइन काटियो, सेवा ठप्प

  सप्तरी, राजविराज । लामो समयदेखी बक्यौता विद्युत महसुल नतिरेका उपभोक्ताहरुको धामाधम लाइन काटिरहेका विद्युत प्राधिकरण बितरण केन्द्र राजविराजले मंगलबार राजविराज नगरपालिका कार्यालयको लाइन पनि...

खोप अभियानः सार्क राष्ट्रमा नेपालको अवस्था सन्तोषजनक

काठमाडौं । कोरोना महामारी प्रभावित देशमा कोरोनाविरुद्ध खोप अभियान जारी रहेकै बेला सार्क राष्ट्रभित्र खोप लगाउने सूचीमा नेपालको अवस्था सन्तोषजनक पाइएको छ । सार्क...

कोरोना संक्रमणले तीन साताभित्र विदेशमा थप ३९ नेपालीको निधन

लण्डन । कोरोना संक्रमणले तीन साताभित्र विदेशमा पछिल्ला तीन साताभित्र थप ३९ जना नेपालीको निधन भएको छ । गैरआवासीय नेपाली संघ (एनआरएनए) का अनुसार...

शिक्षा सुधारको स्थायी ठेगाना राज्य

हाम्रो देशको शिक्षा क्षेत्र कुनै पनि राजनीतिक दल वा राज्यको प्राथमिकताको विषय बन्न सकेको छैन । बारम्बार परिवर्तन भइरहने सरकार र भागबन्डामा बन्ने शिक्षामन्त्रीहरू...

सरस्वती चौधरी छनौट चरणबाटै बाहिरिइन

टोकियो । टोकियो ओलम्पिक–२०२० अन्तरगत आज नेपालकी एथ्लेटिक्स खेलाडी सरस्वती चौधरीको पराजयसँगै ओलम्पिक यात्रा पनि सकिएको छ । एथलेटिक्सको आज विहान भएको १०० मिटरको महिला...

ट्रेन्डिङ

८ वटा रक्सी भट्टी नष्ट : ७ सय लिटर मदिरा बरामद

रौतहट । हिजोआज रौतहट प्रहरीले अबैध रुपमा उत्पादन हुदै आएका घरेलु मदिरा उत्पादन केन्द्र रक्सी भट्टी नष्ट गर्ने अभियानलाइ तिब्रता दिएको छ । केही...

कोभिड विरुद्धको खोप अर्काे वर्षको मध्यपछि मात्र बजारमा आउँछ : विश्व स्वास्थ्य संगठन

जेनेभा । विश्व स्वास्थ्य संगठनले कोभिड–१९ विरुद्धको खोप निस्केपछि पनि आगामी वर्ष सन् २०२१ को मध्यसम्ममा मात्र उपलब्ध हुन सक्ने बताएको छ । विश्व...
1

प्रमुख

भर्खरै

छुटाउनुभयो कि?

(Visited 191 times, 1 visits today)