काठमाडौं । विश्व फुटबल गोल, जित र हारको खेलमात्रै होइन । कहिलेकाहीँ एउटा खेलभित्र देशको सपना लुकेको हुन्छ, एउटा पुस्ताको आशा जोडिएको हुन्छ र कहिलेकाहीँ इतिहास बदल्ने अवसर पनि हुन्छ । नेपाली समयानुसार आइतबार बिहान सम्पन्न ‘फिफा विश्वकप २०२६’को समूह चरणको अन्तिम खेल यस्तै भावनाले भरिए । विश्वकपको पहिलो चरणलाई नाटकीयरूपमा अन्त्य हुँदै प्रतियोगिता अझ कठोर र रोमाञ्चक मोडमा पुगेको छ ।

क्रोएसियाको अनुभव जीवितै, कंगोले मार्‍यो ऐतिहासिक छलाङ

पहिलोपटक ४८ टोली सहभागी विश्वकपमा समूह चरण आफैंमा ठूलो परीक्षा हो । धेरै टोली, धेरै खेल र धेरै सम्भावनाबीच अन्तिम दिनसम्म पनि ‘कसको यात्रा कहाँ पुग्छ ?’ भन्ने निश्चित थिएन । केही टोली आफ्नो भाग्य आफैं लेख्न मैदानमा उत्रिए भने केही टोली अरू खेलको नतिजामा निर्भर थिए ।

विश्वकपको अन्तिम समूह खेलमा फरक किसिमको दबाब हुन्छ । लिग चरणमा हार सुधार्ने अवसर हुन्छ, तर अन्तिम खेलमा एउटा सानो गल्तीले वर्षौंको मेहनत समाप्त हुन सक्छ । त्यसैले मैदानमा खेलाडीको शारीरिक क्षमतासँगै मानसिक बलको पनि परीक्षा हुन्छ । यसपटक पनि त्यस्तै भयो । कतै विश्वका स्थापित शक्ति राष्ट्रले आफ्नो अनुभव देखाए, कतै नयाँ टोलीले विश्व फुटबलमा आफ्नो उपस्थिति बलियो बनाए । अर्जेन्टिनाको अनुभव, इंग्ल्यान्डको महइभ्वाकांक्षा, पोर्चुगलको प्रतिभा, क्रोएसियाको धैर्य र डीआर कंगोको उत्साहले विश्वकपको कथा अझ फराकिलो बनायो ।

मेस्सीको विश्वकप यात्रा अझै उज्यालो
विश्व फुटबलको इतिहासमा केही खेलाडी यस्ता हुन्छन्, जसको नाम सुन्नासाथ खेलको महइभ्व बढ्छ । लियोनेल मेस्सी त्यही श्रेणीका खेलाडी हुन् । उनी मैदानमा हुँदा एउटा खेलाडीका रूपमा मात्र उपस्थित हुँदैनन्, एउटा युगसाथ उपस्थित हुन्छन् । अर्जेन्टिना र जोर्डनबीचको खेलमा विश्वभरका समर्थकका ध्यान फेरि मेस्सीतर्फ थियो । धेरैका लागि यो प्रश्न थियो, ‘विश्व फुटबलका महान् खेलाडीमध्ये मानिने मेस्सी अझै कति प्रभावकारी बन्न सक्छन ?’ उत्तर उनले फेरि मैदानमै दिए ।

अर्जेन्टिनाले खेल सुरु गरेदेखि नै आफ्नो परिचित शैली देखायो । बल नियन्त्रण, छोटो पास, विपक्षीको खाली ठाउँ खोज्ने क्षमता र धैर्यपूर्ण आक्रमण उसको मुख्य पहिचान हो । जोर्डनले आफ्नो ठाउँबाट बलियो प्रतिरोध ग¥यो । उसले अर्जेन्टिनालाई सहजता खेल्न दिएन र रक्षात्मकरूपमा अनुशासित रह्यो । विश्वस्तरीय टोलीको विशेषता उनीहरू कठिन अवस्थामा पनि समाधान खोज्छन् । अर्जेन्टिनासँग त्यही अनुभव छ ।

मेस्सीको गोलले खेलमा निर्णायक मोड ल्यायो । उनको उपस्थितिले अर्जेन्टिनाको खेलमा आत्मविश्वास थपेको देखिन्थ्यो । उनी ‘गोल मेसिन’मात्र होइनन्, विपक्षीलाई आफ्नावरिपरि केन्द्रित गर्न बाध्य पार्ने खेलाडी हुन् । यस जितले अर्जेन्टिनाको अब मेस्सीमै निर्भर छैन, मेस्सी अझै टोलीको प्रेरणाको केन्द्रको बनेको प्रमाणित ग¥यो । विश्व च्याम्पियन टोलीका रूपमा अर्जेन्टिनामाथि ठूलो अपेक्षा छ ।

समर्थक मेस्सीले आफ्नो विश्वकप यात्रा अझ लामो बनाऊन् भन्ने चाहन्छ । टोलीको प्रदर्शनले पनि त्यही सम्भावना देखाएको छ । जोर्डनका लागि भने हारसँगै यात्रा समाप्त भए पनि उसको प्रदर्शन सम्झनलायक रह्यो । विश्वकपमा ठूला टोलीसँग खेल्नु नै धेरै राष्ट्रका लागि इतिहासको महइभ्वपूर्ण क्षण हुन्छ ।

गोलरहित यादगार कोलम्बिया–पोर्चुगल भिडन्त
विश्वकपका सबै उत्कृष्ट खेलमा धेरै गोल हुनुपर्छ भन्ने छैन । कहिलेकाहीँ गोल नआएको खेल पनि रणनीति, तनाव र गुणस्तरका कारण विशेष बन्न सक्छ । कोलम्बिया र पोर्चुगलबीचको खेल त्यस्तै थियो । दुवै टोली मैदानमा स्पष्ट योजनासहित आएका थिए । कोलम्बियाको खेलमा दक्षिण अमेरिकी फुटबलको स्वाभाविक आक्रामकता देखिन्थ्यो । उसको खेलमा गति थियो, व्यक्तिगत कौशल थियो र विपक्षी डिफेन्सलाई निरन्तर दबाब दिने क्षमता थियो । पोर्चुगल भने अनुभव र प्रतिभाको मिश्रण भएको टोली हो । क्रिस्टियानो रोनाल्डोको उपस्थितिले मात्र पनि विपक्षीलाई सावधान बनाउँछ । उनको करिअरको अन्तिम चरणतिर पनि विश्वकपजस्तो ठूलो मञ्चमा उनको प्रभाव अझै चर्चा हुने विषय हो ।

खेलमा दुवै टोलीले अवसर सिर्जना गरे । तर, अन्तिम क्षणमा निर्णय र फिनिसिङमा कमी देखियो । गोलरक्षक र डिफेन्डरका भूमिका पनि महइभ्वपूर्ण रह्यो । यो बराबरीले विश्वकपमा कहिलेकाहीँ जित खोज्दा हारबाट बच्नु पनि ठूलो रणनीति हने देखायो । समूह चरण पार गर्ने लक्ष्यमा रहेका दुवै टोलीले अनावश्यक जोखिम लिएनन् । परिणामस्वरूप दर्शकले गोल देख्न पाएनन्, तर उच्चस्तरीय रणनीतिक फुटबल भने देखे ।

विश्वकपको सबैभन्दा प्रेरणादायी कथा
ठूला प्रतियोगितामा सधैं केही यस्ता टोली आउँछन्, जसले सबैभन्दा बढी भावनात्मक कथा बनाउँछन् । यसपटक डीआर कंगो त्यही सूचीमा परेको छ । उज्वेकिस्तानविरुद्धको खेलमा डीआर कंगोले देखाएको आत्मविश्वास र पुनरागमन विश्वकपको सम्झनालायक क्षण बन्यो ।

सुरुवातमा चुनौतीपूर्ण अवस्था आए पनि टोलीले आफ् नो विश्वास गुमाएन । धेरै टोली दबाबमा कमजोर हुन्छन्, तर डीआर कंगोले उल्टै आफ्नो स्तर बढायो । ‘हामी यहाँ सहभागी हुनमात्रै आएका होइनौं’ भन्ने उसको खेलमा स्पष्ट झल्कियो । अफ्रिकी फुटबल लामो समयदेखि विश्वस्तरमा ठूलो उपलब्धि खोजीमा छ । केही टोलीले इतिहास बनाएका छन्, तर निरन्तरता अझै चुनौती रहँदै आएको छ ।

डीआर कंगोको प्रदर्शनले त्यो सम्भावना फेरि देखाएको छ । ‘के विश्व फुटबलको शक्ति सन्तुलन अब अझ व्यापक हुँदै छ ?’ उसको सफलताले ठूलो प्रश्न उठानसँगै सम्भाव्यता पनि उजागर गरेको छ । अब विश्वकपमा युरोप र दक्षिण अमेरिकाका परम्परागत शक्ति राष्ट्रमात्र होइन, अन्य महादेशका टोलीले पनि गम्भीर चुनौती दिन थालेको देखिएको छ । उज्वेकिस्तानका लागि भने यो यात्रा पीडादायी बन्यो । टोलीले साहस देखायो, प्रतिस्पर्धा ग¥यो, तर निर्णायक समयमा परिणाम आफ्नो पक्षमा पार्न सकेन ।

पुरानो पीडा बिर्सेर नयाँ लक्ष्यतर्फ
इंग्ल्यान्ड विश्व फुटबलको पुरानो शक्ति हो, तर विश्वकपमा उसको कथा सधैं सजिलो छैन । अपेक्षा धेरै हुन्छन्, दबाब ठूलो हुन्छ र हरेक पुस्तामाथि इतिहास बदल्ने जिम्मेवारी हुन्छ । पानामाविरुद्धको खेलमा इंग्ल्यान्डले परिपक्व टोलीको परिचय दियो । उसले खेलमा नियन्त्रण राख्यो । हतार गरेन । आवश्यक समयमा आक्रमण ग¥यो र खेललाई आफ्नो योजनाअनुसार अघि बढायो ।

ह्यारी केनको अनुभव र जुड बेलिंघमको युवा ऊर्जा इंग्ल्यान्डको मुख्य शक्ति बनेको छ । एउटा टोलीलाई उपाधि जित्न प्रतिभामात्रै पर्याप्त हुँदैन । यसका लागि अनुभव, मानसिकता र दबाब सहने क्षमता पनि आवश्यक हुन्छ । इंग्ल्यान्डले पछिल्ला वर्ष आफूलाई बलियो टोलीका रूपमा स्थापित गरेको छ । तर, विश्वकपमा वास्तविक परीक्षा ‘नकआउट’ चरणमा हुन्छ । पानामाका लागि भने यो विश्वकप यात्रा गौरवपूर्ण रह्यो । ठूला टोलीसँग खेल्नु र विश्व फुटबलको सबैभन्दा ठूलो मञ्चमा आफ्नो झण्डा फहराउनु नै ठूलो उपलब्धि हो ।

समयसँग लडिरहेको महान् टोली
क्रोएसियाको कथा विश्व फुटबलमा प्रेरणादायी छ । सीमित स्रोत भएको देशले लगातार विश्वस्तरीय प्रदर्शन गर्नु आफैंमा असाधारण कुरा हो । घानाविरुद्धको खेलमा फेरि एकपटक क्रोएसियाको अनुभव देखियो । क्रोएसिया ती टोलीमध्ये एक हो, जसले खेलको गति बुझ्छ । कहिले आक्रमण गर्ने, कहिले धैर्य राख्ने र कहिले विपक्षीलाई दबाबमा राख्ने ? भन्ने उसका खेलाडीलाई राम्रोसँग थाहा छ ।

लुका मोड्रिचको पुस्ताले धेरै ठूलो खेल खेलेको छ । उनीहरूको अनुभव नै टोलीको सबैभन्दा ठूलो सम्पत्ति हो । घानाले जोश देखायो, आक्रमण गर्ने प्रयास ग¥यो, तर क्रोएसियाको रणनीतिक अनुशासनका अगाडि उसको चुनौती कठिन बन्यो । ‘फुटबलमा अनुभव कहिल्यै पुरानो हुँदैन’ भन्ने यो खेलले फेरि प्रमाणित ग¥यो ।

अन्तिम मिनेटसम्म बाँचेको आशा
समूह चरणको अन्तिम खेलमा केही खेल यस्ता हुन्छन्, जहाँ प्रत्येक मिनेटको महइभ्व हुन्छ । अल्जेरिया र अष्ट्रेलियाबीचको भिडन्त त्यस्तै रह्यो । दुवै टोलीलाई थाहा थियो कि एउटा गोलले पूरा समीकरण बदल्न सक्छ । त्यसैले खेलमा आक्रमणको साहस पनि थियो र जोखिमको डर पनि । विश्वकपका यस्ता खेल नै समर्थकलाई जोडेर राख्छन् । यहाँ खेलाडीमात्र होइन, करोडौं समर्थकको भावना पनि मैदानमा हुन्छ । रेफ्रीको अन्तिम सिट्ठीसम्म तनाव कायम रहने खेलले विश्वकपको वास्तविक स्वाद दिन्छ ।

विश्वकपमा अब सुरु हुँदैछ असली परीक्षा
समूह चरणसम्म टोलीसँग विकल्प हुन्छ । अब छैन । अब हरेक खेल जीवन वा मृत्युको अवस्थाजस्तै हुन्छन् । एउटा खराब दिनले उपाधि सपना समाप्त गर्न सक्छ । अर्जेन्टिनासँग विश्व च्याम्पियनको आत्मविश्वास छ । इंग्ल्यान्डसँग उपाधि जित्ने भोक छ । पोर्चुगलसँग व्यक्तिगत प्रतिभाको शक्ति छ । कोलम्बियासँग ऊर्जा छ । क्रोएसियासँग अनुभव छ । डीआर कंगोसँग इतिहास बदल्ने साहस छ । यही विविधताले २०२६ को विश्वकपलाई विशेष बनाएको छ ।

मेस्सी आफ्नो विरासत थप बलियो बनाउन खोजिरहेका छन् । इंग्ल्यान्ड नयाँ पुस्तासहित उपाधि खोजीमा छ । क्रोएसिया आफ्नो अनुभव बचाएर अघि बढ्न चाहन्छ । डीआर कंगो सपना बोकेर आएको छ । जारी विश्वकपको सबैभन्दा ठूलो सन्देश ‘विश्व फुटबल अब केही राष्ट्रको मात्र खेल रहेन । नयाँ शक्ति उदाउँदै छन्’ भन्ने देखिन्छ । नयाँ कथा लेखिँदै छन् र हरेक खेल इतिहास बन्न सक्ने सम्भावना बोकेर आउँदै छ ।

सम्बन्धित समाचार

समूह ‘एल’मा इङ्ल्यान्डलाई क्रोएसियाको चुनौती इग्ल्यान्डको आक्रमक सुरुवात, क्रोसिया ४–२ ले पराजीत विश्वकप फुटबलः चेक रिपब्लिक र दक्षिण अफ्रिकाबीचको खेल बराबरीमा सकियो नेदरल्यान्ड र जर्मनी विजयी, इतिहास रच्यो कुरासाओले विश्वकप फुटबलः अर्जेन्टिना नकआउट चरणमा, मेस्सीको कीर्तिमान इङ्ल्याण्ड-घानाबीचको खेल बराबरी पीएल सिंह टी–२० क्रिकेटः पोखरा र वीरगञ्ज विजयी बोस्नियाको नकआउट चरण प्रवेशको सम्भावना कायमै