Tuesday, October 27, 2020
Home Editor-Picks आइतबारबाट मौसम सफा !

आइतबारबाट मौसम सफा !

मनसुन लम्बिने पक्का

काठमाडौं । पश्चिमी न्यून चापीय प्रणालीको प्रभावले अझै तीन दिन देशभर वर्षाको सम्भावना रहेको जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ । हाल भारतको मध्य प्रदेशको पूर्वी भूभागमा न्यून चापीय क्षेत्र रहेको र न्यून चापीय क्षेत्र उत्तर–पूर्व सरिरहेकाले मुलुकका अधिकांश स्थानहरूमा वर्षा भएको हो ।

शुक्रबार देशभरका अधिकांश ठाउँमा मौसम बदली रही केही स्थानमा मेघगर्जन÷चट्याङसहित हल्कादेखि मध्यम वर्षाको सम्भावना रहेको छ । प्रदेश १, प्रदेश २ र बाग्मती प्रदेशका थोरै स्थान तथा गण्डकी प्रदेशका एक–दुई स्थानमा भारी वर्षाको सम्भावना रहेको महाशाखाले जनाएको छ ।

प्रदेश १, प्रदेश २, बाग्मती प्रदेश, गण्डकी प्रदेश, प्रदेश ५ र कर्णाली प्रदेशका एक–दुई स्थानमा भारी वर्षाको सम्भावना रहेकाले ती स्थानका नदीमा पानीको बहाव बढ्ने, पहाडी क्षेत्रमा पहिरो जाने, सडक तथा हवाई यातायात प्रभावित हुन सक्ने भएकाले आवश्यक सतर्कता अपनाउन महाशाखाले अनुरोध गरेको छ ।

शनिबार प्रदेश १, प्रदेश २ मा सामान्य बदली र बाँकी प्रदेशहरूमा आंशिक बदली रही केही स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित हल्कादेखि मध्यम वर्षाको सम्भावना रहेको महाशाखाले जनाएको छ । प्रदेश १ र प्रदेश २ का एक–दुई स्थानमा भारी वर्षाको समेत सम्भावना रहेको महाशाखाको बुलेटिनमा उल्लेख छ ।

‘शनिबार साँझदेखि पश्चिम नेपालबाट बिस्तारै पानी पर्न रोकिनेछ,’ उनले भने, ‘त्यसपछि नयाँ प्रणाली आएन भने यसपालिको मनसुन सकिन्छ कि ।

भारतको मध्य प्रदेशको पूर्वी भूभागमा बनेको न्यून चापीय क्षेत्रको प्रभावले देशभर बदलीसहित वर्षा भइरहेको मौसमविद् प्रतिभा मानन्धरले बताइन् । ‘शनिबार बेलुकासम्म देशभर वर्षाको सम्भावना रहेको छ । आइतबारदेखि क्रमिक सुधार हुनेछ,’ मौसमविद् मानन्धरले भनिन्, ‘आइतबारबाट वर्षा हुने क्रम केही रोकिए पनि पूर्ण रूपमा मौसम सफा भई घाम लाग्न केही दिन लाग्नेछ ।’

महाशाखाको पछिलो विवरणअनुसार बिहीबार काठमाडौं उपत्यकामा ५९ दशमलव ९ मिलिमिटर वर्षा भएको छ । त्यस्तै, पोखरामा ६९ दशमलव ५, धनगढीमा ३ दशमलव ४ र दिपायलमा ५ दशमलव ८ वर्षा मापन भएको छ ।

यस्तै, डँडेलधुरामा ९ दशमलव २, वीरेन्द्रनगरमा ३५ दशमलव २, नेपालगन्जमा १९ दशमलव ६ र जुम्लामा १५ दशमलव ७ मिलिमिटर वर्षा मापन गरिएको छ । यसैगरी, घोराहीमा ४७ दशमलव १, भैरहवामा १०३ दशमलव ९ र सिमरामा ८० मिलिमिटर वर्षा भएको महाशाखाले जनाएको छ ।

महाशाखाका अनुसार र धनकुटामा २ दशमलव ३, विराटनगरमा ७४ दशमलव ७, जोमसोममा १३ दशमलव ५, लुम्लेमा ९१ दशमलव ८, जनकपुरमा ५७ दशमलव ८ र जिरीमा १९ दशमलव ५ मिलिमिटर वर्षा भएको छ ।

यस वर्ष जुन १२ मा नेपाल पसेको मनसुनले औसत वर्षा भएको थियो । समयमै वर्षा भएकाले धान खेती हुने १३ लाख ७१ हजार हेक्टरमध्ये १३ लाख ४९ हेक्टर क्षेत्रफलमा रोपाइँ भएको छ । अहिले धान पसाउने र पाक्ने बेलामा परिरहेको झरीले भने किसानलाई फाइदाभन्दा नोक्सान बढी गर्छ ।

नेपालका सन्दर्भमा मनसुनको सम्बन्ध कृषिसँग मात्रै छैन, कतिपयका लागि यो समय जीवन–मरणसँग जोडिएको छ । किनकि वर्षामा पहाडमा पहिरो आउँछ, तराईमा बाढी र डुबानले जनजीवन अस्तव्यस्त हुन्छ । कतिले ज्यान गुमाउँछन्, कोही घरबार गुमाउँछन् । थातथलो छोडेर विस्थापित हुन बाध्य छन् ।

गृह मन्त्रालयको तथ्यांकअनुसार यसपालि मनसुन सुरु भएयता देशका विभिन्न भागमा खसेको पहिरोमा २ सय ७३ जनाको मृत्यु भएको छ भने ६५ बेपत्ता छन् ।

यो पनि पढ्नुहोस   पीसीआर परीक्षण नै नहुने इटहरीमा कसरी थपिन्छन् संक्रमित !

त्यस्तै, बाढीले ३६ जनाको ज्यान लिएको छ भने ३९ जना अझै बेपत्ता छन् । पहिरो आउने क्रम अझै रोकिएको छैन । अविरल झरीसँगै आएको बाढी पहिरोमा परी बिहीबार स्याङ्जा, धनकुटा, पाल्पा, नवलपरासी, मकवानपुर, कपिलवस्तु र ललितपुरमा दर्जन बढीले ज्यान गुमाएका छन् भने केही बेपत्ता छन् । ठाउँ–ठाउँमा राजमार्ग अवरुद्ध भएका छन् ।

अहिले त्यस्तै न्यूनचापीय रेखा मध्यप्रदेश हुँदै विहार र उत्तर प्रदेशमा आइपुगेको महाशाखाले मौसमविद्ले बताएका छन् । बंगालको खाडीबाट वाष्पयुक्त मनसुनी वायु आफूतिर तानिरहेको छ । त्यही वाष्पयुक्त मनसुनी वायुका कारण यो क्षेत्रमा निरन्तर झरी परिरहेको छ । बिहीबारदेखि पश्चिम नेपालमा पनि भारी वर्षा भएको छ ।

‘शनिबार साँझदेखि पश्चिम नेपालबाट बिस्तारै पानी पर्न रोकिनेछ,’ उनले भने, ‘त्यसपछि नयाँ प्रणाली आएन भने यसपालिको मनसुन सकिन्छ कि ।’ हिजोआज परिरहेको झरीको कारण छत्तीसगढमा बनेको न्यूनचापीय क्षेत्र भए पनि नेपालमा पछिल्ला वर्षहरूमा मनसुन सकिनुपर्ने बेला सकिएको छैन ।

सामान्य हिसाबले मनसुनी गतिविधि भएको गत बुधबारदेखि नेपालबाट मनसुनी वायु बाहिरिनुपर्ने हो । ‘नेपालमा औसतमा जुन १० मा मनसुनको आगमन हुने र २३ सेप्टेम्बरमा बाहिरिने गथ्र्यो,’ मौसमविद् पौडेलले भने, ‘तर पछिल्ला वर्षहरूमा त्यो सिलसिला बिग्रिएको छ । मनसुन ढिला आउँछ र ढिलै जान्छ ।’

उनका अनुसार यस्तो क्रम सन् २०१३ देखि देखिएको हो । गत वर्ष पनि १२ अक्टोबरमा मात्र मनसुन नेपालबाट बाहिरिएको थियो । ‘पछिल्ला सात वर्षमा कहिल्यै मनसुन सेप्टेम्बरमा सकिएको छैन । प्रायः अक्टोबरको दोस्रो सातासम्म लागेको छ,’ पौडेलले भने, ‘यस्तो किन भइरहेको छ भन्ने कुरा अध्ययनको विषय बनेको छ ।’

उनले महाशाखाले यसबारे अहिले अध्ययन गरिरहेको जानकारी दिए । ‘संसारभरि नै जलवायु परिवर्तनको असर परेको छ,’ उनले भने, ‘हाम्रो मनसुनमा पनि त्यसैको असरले ढिला आउने र ढिलासम्म बस्ने भएको हुन सक्छ । त्यसको हामी अध्ययन गरिरहेका छौं ।’

धेरैले बंगालको खाडीबाट मनसुन आउने बताउँछन् । तर यो शतप्रतिशत सही होइन । बंगालको खाडीबाट होइन, त्यहाँ हुँदै नेपाल आउने हो मनसुन । बंगालको खाडी आइपुग्नुअघि मनसुनले हजारौं किलोमिटर यात्रा पार गर्छ । भूमध्यरेखामा पर्ने पूर्वी अफ्रिकी मुलुक सोमालियाबाट सुरु हुन्छ, नेपाल आइपुग्ने मनसुन । त्यसपछि नेपाल आइपुग्न मनसुनलाई झन्डै दुई साता लाग्छ । पूर्वी अफ्रिकाको हिंसाग्रस्त मुलुक सोमालियाबाट मनसुन कसरी नेपाल आउँछ भन्ने बुझ्न पृथ्वीमा चल्ने हावाबारे बुझ्नुपर्छ ।

भूमध्यरेखालाई आधार मानेर पृथ्वी दुई ध्रुवमा बाँडिएको छ । उत्तरी र दक्षिणी गोलार्द्धमा जमिनको सतहदेखि निकैमाथि हावाको मुस्लो पश्चिमबाट पूर्वतिर निरन्तर घुमिरहेको हुन्छ । त्यो हावाको मुस्लोलाई जेट स्ट्रिम भनिन्छ । दोस्रो विश्वयुद्धताका विमान चालकहरूले जेट स्ट्रिम हुन्छ भन्ने पत्ता पाएका थिए । एउटा ध्रुवमा तीन वटासम्म यस्ता जेट स्ट्रिम हुन्छन् ।

जेट स्ट्रिमले निरन्तर प्रतिसेकेन्ड ९० मिटरको हिसाबले पृथ्वीलाई चक्कर लगाइरहेका हुन्छन् । मौसमअनुसार यिनीहरूको गति र ठाउँ भने फरक–फरक भइरहन्छ । दुवै ध्रुव नजिकै बहने जेट स्ट्रिमलाई पोलार जेट भनिन्छ । ध्रुवबाट तल एउटा अर्को जेट स्ट्रिम हुन्छ, जसलाई सबट्रपिकल जेट स्ट्रिम भनिन्छ । चिसोमा यिनीहरू भूमध्यरेखातिर सर्दै सर्दै आउँछन् भने गर्मीमा ध्रुवतिर फर्किन्छन् ।

(Visited 98 times, 1 visits today)
Loading comments...

आजको समाचार

कोरोनाले चौपट सप्तरीको शिक्षा : विद्यालय जान सरकारले दिएको साईकल घरमै थन्कियो

राजविराज । सप्तरीको तिलाठी कोईलाडी गाउँपालिका स्थित बभनगामा कट्टीकी संगीताकुमारी मण्डललाई विद्यालय जान सहयोग पुगोस् भन्दै गत फागुनमा साईकल प्रदान गरियो । बभनगामा कट्टीस्थित...

कोलकतालाई पञ्जावको धक्का

युएइ । इन्डियन प्रिमियर लिग (आईपीएल) अन्तर्गत गएराति सम्पन्न खेलमा किंग्स इलेभन पञ्जाव विजयी भयो । पञ्जावसँग कोलकता नाइट राइडरलाई ८ विकेटले पराजित मात्र...

बसन्तको ‘डाँफे चरी’मा पल र रियासाको प्रेम

कात्तिक । गायक बसन्त लम्सालको नयाँ गीत ‘डाँफे चरी’ सार्वजनिक गरिएको छ । सार्वजनिक गरिएको गीतमा बसन्त सँगै शान्ति श्रीसार्वज परियारको स्वर रहेको छ ।...

बिहेबाट फर्किएका बिककाे अपरिचित व्यक्तिले खुट्टा काटिदिए

तुलसीपुर । गएराति अज्ञात समूहले खुट्टा काटिदिएपछि एक व्यक्ति गम्भिर घाईते भएका छन् । घाइते हुनेमा दाङको तुलसीपुर उपमहानगरपालिका–११ नवलपुर निबासी ४५ बर्षका कुमार...

आज दशैंको दोस्रो दिन, टीका र आर्शिवाद थाप्ने क्रम जारी

काठमाडौं । आज दशैंको दोस्रो दिन हो । टीका र आर्शिवाद थाप्ने शुभसाइत सोमबार नै सकिए पनि टीका लगाउने र मान्यजनबाट आर्शिवाद थाप्ने क्रम...

साताका लोकप्रिय समाचार

ढिके नुनसँग भटमास र बेथे साट्दै किसान

डोटी । चाडपर्व नजिकिएसँगै गाउँमा आफूले फलाएका भटमास र बेथे बोकेर ढिके नुनसँग साट्न जिल्लाका किसान प्रमुख बजारमा धाउन थालेका छन् । किसानले प्रतिकिलो भटमाससँग...

आँचललाई अष्ट्रेलिया लैजाने इकु र बलेको प्रयास

काठमाडौं। नवगायक दिल बिश्वकर्माले आफ्नो पहिलो डेब्यु गीत 'अष्ट्रेलिया जाउली माया’ को म्युजिक भिडियो सार्वजनिक गरेका छन् । डान्सिङ बिटको रमाइलो गीतले विदेशमा होइन...

रौनक नभएको दसैं

काठमाडौं । कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) को प्रभावका कारण मुलुकको आर्थिक गतिविधि ठप्प भएको र कोरोना संक्रमितको संख्या पनि दैनिक रूपमा गुणात्मक हिसाबले बढेको छ...

मुख्यमन्त्री पौडेल थप उपचारका लागि काठमाडौँमा

काठमाडौं । कोरोना संक्रमण भएर होम आइसोलेशनमा रहनुभएका वाग्मती प्रदेशका मुख्यमन्त्री डोरमणि पौडेललार्ई थप उपचारका लागि काठमाडौँ लगिएको छ । मुख्यमन्त्री पौडेलसँगै उहाँकी धर्मपत्नी...

बैतडीको पाटन बजार क्षेत्र दुई दिनका लागि सिल

बैतडी । बैतडीको पाटन बजार क्षेत्रलाई दुई दिनका लागि सिल गरिएको छ । पाटनस्थित उदयदेव मन्दिरमा महानवमीका अवसरमा लाग्ने मेलालाई मध्यनजर गरेर बजार क्षेत्र...

ट्रेन्डिङ

बैतडीका सबै मन्दिरमा यसपाली पशुबलि नदिइने

बैतडी । सुदूपश्चिमकै धेरै पशुबलि हुने बैतडी जिल्लामा यो बर्ष कोरोना कहरका कारण बलि चढाउन रोक लगाईएको छ । एकै सक्तिपिठमा १हजार बढि रांगा,बोकाको...

विप्लवका दुई कार्यकर्ता प्रहरी नियन्त्रणमा

काभ्रेपलाञ्चोक । विप्लव समूहमा आबद्ध काभ्रे जिल्लाका कार्यरत दुई कार्यकतौलाई प्रहरीले पक्राउ गरेको छ । जिल्लाको रोशी गाँउपालिका वडा नं. ०५ को सिसाखानी छाप...

जहाँ धमाधम भइरहेको छ विकासको काम

काठमाडौं । कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) को रोकथामका लागि गरिएको लकडाउनमा सडक विभागले सवारीसाधन र मानिसको भीड कम भएको मौका छोपेर आफ्नो कामलाई...

कांग्रेस महाधिवेशन: पार्टी नेतृत्वका लागि १० आकांक्षी

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसभित्र आगामी १४औं महाधिवेशनमा पार्टी नेतृत्वका लागि १० जना आकांक्षी देखिएका छन् । कांग्रेसभित्र हाल कायम रहेको सभापति शेरबहादुर देउवा गुटबाट...

विपद् कोषमा थन्कियो ४ अर्ब

काठमाडौं । सरकारी विपद् कोषमा ४ अर्बभन्दा बढी रकम मौज्दात छ तर बाढीपहिरोबाट प्रभावित भएका झन्डै ७ हजारले प्रभावकारी रूपमा राहत पाउन नसकेको देखिएको...

बूढीगङ्गा नगरपालिकामा आगलागी

मार्तडी । बाजुराको बूढीगङ्गा नगरपालिका भवनमा विद्युत् प्रवाह चुहावट भइ आगलागी हुँदा विभिन्न शाखाका कागजात तथा कम्प्युटर जलेर नष्ट भएका छन् ।
यो पनि पढ्नुहोस   पीसीआर परीक्षण नै नहुने इटहरीमा कसरी थपिन्छन् संक्रमित !
आज विहान भएको...

साग पदक विजेताको पुरस्कार बैंक खातामा पठाइयो

काठमाडौं । नेपालमा भएको १३औं दक्षिण एसियाली खेलकुद (साग)का पदक विजेता खेलाडीको पूर्वघोषित नगद पुरस्कार सम्बिन्धत खेलाडीको बैंक खातामा पठाइएको छ ।

गाउँको सडक पिच भएपछि स्थानीय हर्षित

रौतहट । कोरोना भाइरस संक्रमणको देश गुज्रिरहदा अन्य स्थानीय तहले भौतिक पुर्वाधारको विकास गर्न नसकिरहेको अबस्थामा चन्द्रपुर नगरपालिकाले भौतिक पुर्वाधारको विकास निमार्णलाइ पनि तिब्रता...

RAJDHANIDAILY VIDEO

HAMRO PATRO

प्रमुख

कोरोनाले चौपट सप्तरीको शिक्षा : विद्यालय जान सरकारले दिएको साईकल घरमै थन्कियो

राजविराज । सप्तरीको तिलाठी कोईलाडी गाउँपालिका स्थित बभनगामा कट्टीकी संगीताकुमारी मण्डललाई विद्यालय जान सहयोग पुगोस् भन्दै गत फागुनमा साईकल प्रदान गरियो । बभनगामा कट्टीस्थित...

रावणको संहार गर्नु अघि भगवान रामले नीलकण्ठ चराको दर्शन गरेका थिए

जनकपुरधाम । तपाई दर्शन गर्नु भयो ? विहानैदेखि जनकपुरधाममा एकअर्कालाई सोध्ने गरिएको देखियो । प्रसिद्ध धार्मिक पिठ राजदेवी मन्दिर वा दुर्गा माताको दर्शनको कुरा...

त्यसपछि हस्तनाको घरमा दसैं आयो

दैलेख । दैलेख आठविस नगरपालिका –५ कि हस्तना विक दसैं कसरी मान्ने होला भनेर चिन्तामा थिइन् । केही दिन अगाडी ६ सन्तानकी एक्ली आमा...

दशैँको मुख्य दिन विजयादशमी, उत्तम साइत १०ः१९ बजे

काठमाडौँ । दुर्गापक्षको मुख्य दिन आज विजयादशमी मान्यजनको हातबाट नवदुर्गाको प्रसादका रुपमा शुभ साइतको प्रतीक रातो टीका एवं समृद्धिको प्रतीक जमरा लगाएर मनाइँदैछ ।...

भर्खरै

आज दशैंको दोस्रो दिन, टीका र आर्शिवाद थाप्ने क्रम जारी

काठमाडौं । आज दशैंको दोस्रो दिन हो । टीका र आर्शिवाद थाप्ने शुभसाइत सोमबार नै सकिए पनि टीका लगाउने र मान्यजनबाट आर्शिवाद थाप्ने क्रम...

ह्यारी र सनको तालमेल

लन्डन । इङ्गलिस प्रिमियर लिग फुटबल अन्तर्गत गएराति भएको खेलमा टोटनह्याम हट्सपरले बर्नलेलाई १ –० गोल अन्तरले पराजित गरेको छ । टोटनह्यामको जितमा ह्यारी...

कोरोनाले चौपट सप्तरीको शिक्षा : विद्यालय जान सरकारले दिएको साईकल घरमै थन्कियो

राजविराज । सप्तरीको तिलाठी कोईलाडी गाउँपालिका स्थित बभनगामा कट्टीकी संगीताकुमारी मण्डललाई विद्यालय जान सहयोग पुगोस् भन्दै गत फागुनमा साईकल प्रदान गरियो । बभनगामा कट्टीस्थित...

कोलकतालाई पञ्जावको धक्का

युएइ । इन्डियन प्रिमियर लिग (आईपीएल) अन्तर्गत गएराति सम्पन्न खेलमा किंग्स इलेभन पञ्जाव विजयी भयो । पञ्जावसँग कोलकता नाइट राइडरलाई ८ विकेटले पराजित मात्र...

धेरै पढिएका

तुलसीपुरमा भएको दुर्घटनामा ८ जना घाइते

तुलसीपुर । तुलसीपुरका विभिन्न स्थानमा भएको सवारी दुर्घटनामा ८ जना घाइते भएका छन् । श्रीगाउँबाट तुलसीपुर तर्फ आउँदै गरेको रा १ ह १७१९ नम्बरको...

राजस्थानविरुद्ध हैदरावाद विजयी

युएइ । इन्डियन प्रिमियर लिग (आईपीएल) अन्तर्गत गएराति सम्पन्न खेलमा सनराइजर हैदरावाद विजयी भयो । उसले राजस्थान रोयल्सलाई ८ विकेटले पराजित गरेको हो ।...

रामकृष्णको नयाँ गीत, लण्डनमा खिचियो

काठमाडौं । गायक रामकृष्ण ढकालको नयाँ गीत अधर सार्वजनिक भएकोे छ । बेलायतका लागि नेपाली राजदुत डा दुर्गाबहादुर सुवेदी (दुबसु) को नयाँ गीतमा शिखर...

पाँच दिन काेराेना बुलेटिन बन्द

 काठमाडाै‌ं । स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयबाट कोभिड–१९ का बारेमा जानकारी दिन गरिने नियमित पत्रकार सम्मेलन पाँच दिनका लागि स्थगन गरिएको छ । बडादशैंका कारण...

ई-पेपर

छुटाउनुभयो कि?

(Visited 85 times, 1 visits today)