Wednesday, November 18, 2020
Home Editor-Picks आहा, त्यो दसैं ! यो दसैं

आहा, त्यो दसैं ! यो दसैं

सागर पण्डित

करिब एक महिनाअघि नै दसैंको ‘ह्याङ’ले छोइसकेको हुन्थ्यो । बिहानीले नै दसैं आएको छनक दिन्थ्यो । ‘आमा दसैं आउन लाग्यो है !’ आमासँग बिहान बिहानै खुसियाली साट्न पाउँदा औधी आनन्द अनुभूत हुन्थ्यो । दाइ र दिदीको साथले वातावरणलाई झनै मनमोहक र रमाइलो बनाइदिन्थ्यो ।

बाल्यकालमा दसैंको उत्साह र रौनक छुट्टै हुन्थ्यो । दसैंमा मामाघरको पनि विशेष महत्व हुन्छ । हरेक दसैंैमा मामाघर जान पाइएन भने दसैं अपूर्ण जस्तै हुन्थ्यो ।

स्कुलमा पनि दसैं आउनुभन्दा झन्डै ३ साताअघिदेखि नै स्कुलको सरसफाइमा जुट्दै दसैंलाई बोलाइन्थ्यो । रातो र सेतो माटोले स्कुल र घर पोतेको झलझली याद आइरहन्छ । यस्तै जुनेली रातमा बालसखासँग डोरे पिङ खेलेको याद अहिले पनि स्मृतिमा ताजै छ ।

बुबाआमाले छोराछोरीको रुचिअनुसारका परिकारको जोहो दसैं आउनुभन्दा एक दुई हप्ताअघिदेखि नै गर्नुहुन्थ्यो । बुबा र दाइले अष्टमी तथा दसैंमीका लागि मार हान्न खसी तथा बोकाको जोहो समयमा नै गर्नुहुन्थ्यो । आमाले करिब करिब ८४ व्यञ्जनका परिकार तयारी अवस्थामा राख्नुहुन्थ्यो । कटुस, बदाम, भब्बे , चिउरा, केरा, सुन्तला, स्याउ, सेलरोटीलगायतका परिकार तथा फलफूल छानी छानी खान पाउने गरी व्यवस्थापन गरिदिनुहुन्थ्यो । आमाबुबाले धेरै मिहिनेत गरेर दसैंमा रंगीविरंगी लुगाहरू पनि किनिदिनुहुन्थ्यो । सेलरोटी र मासु पेटभरि खाना पाउँदा, नयाँ लुगा र जुत्ता लगाउन पाउँदा मन साह्रै फुरुङ्ङ हुन्थ्यो ।

रातो र सेतो माटोले स्कुल र घर पोतेको झलझली याद आइरहन्छ । यस्तै जुनेली रातमा बालसखासँग डोरे पिङ खेलेको याद अहिले पनि स्मृतिमा ताजै छ ।

रोजीरोजी खानेकुरा खान पाउँदाको मजा नै छुट्टै हुन्थ्यो । बाल्यकालको दसैं पो दसै ! प्रायः बाल्यकालबाट वयस्क अवस्थामा पुगेका सबैको अनुभव यस्तै हुने गर्छ ।

कुनै चिन्ता, रिसराग र पूर्वाग्रह हुँदैनथ्यो । बस, बिहान उठ्नेबित्तिकै आमाले बनाइदिएको घरेलु खाजा खाएर गाउँघर घुमेर र पिङमा झुम्मिएरै दिन बित्थे । घटनास्थापनादेखि टीकाको दिनसम्मको दिनचर्या अत्यन्तै रमाइलो हुन्थ्यो । जब टीकाको दिन आउँथ्यो, गाउँघरतिर अग्रजहरूसँग टीका लगाएर घण्टौं हिँडेर मामाघर पुगिन्थ्यो । मामाघरमा हजुरआमा र मामामाइजूसँग आशीर्वाद लिँदाको क्षण पनि निकै आनन्ददायी हुन्थ्यो ।

यसो त दसैं हाम्रो सदाबहार चाड हो । जतिसुकै वयस्क हुँदै गए पनि जोसुकैलाई यो चाडले मनमुटु छोइरहेकै हुन्छ । सद्भाव, एकता र हरेक नेपालीलाई एउटै सूत्रमा बाँध्ने चाड भएकाले पनि दसैंको विशेष महत्व छ ।

अहिले विश्वव्यापी महामारीका रूपमा फैलिरहेको कोरोना संक्रमणको दर नेपालमा पनि बढ्दो छ । तर पनि हरेक नेपाली कोरोना त्राससँग भिड्दै दसैं पर्वलाई उत्साहका साथ मनाउन जुटिरहेका छन् । धर्मसंस्कृति हाम्रो आस्था र धरोहर हो । मनमुटुमा गहिरो गरी गाडिएको धर्मसंस्कृति मनाउन जस्तासुकै ठूला समस्या आए पनि रोक्नेछैन भन्ने कुराको पुष्टि अहिले देखिएको दसैंैको हर्षोल्लासमय वातावरणले पनि गर्छ ।

यो पनि पढ्नुहोस   कोरोना जोखिमबीच सप्तरीमा छठ पर्व सुरु

अहिले सबैको घरघरमा दसैंको रमाइलो वातावरण सुरु भइसकेको छ । जहाँसुकै रहे पनि मानिसहरू आआफ्नो घरमा फर्कने क्रम सुरु भएको छ । तर, अहिले परिस्थिति जोखिमपूर्ण भएकाले यो चाड मनाउँदा विशेष ध्यान दिनैपर्छ ।

सामाजिक दुरी कायम गर्नुपर्ने, मास्क लगाउनुपर्ने र साबुनपानीले हात धुने कार्यलाई निरन्तरता राख्दै दसैंैलाई हर्षोल्लासका साथ मनाउनुपर्छ । दसैंमा त्यतिबेला रेडियो नेपालबाट भगवती देवीले शुम्भ निशुम्भ दानवको वध गरेको नाटक नियमित रूपमा प्रसारण गरिन्थ्यो । हामी पनि गाउँमा जहाँसुकै रमाइरहे पनि सो नाटक प्रसारण हुने समयमा भने घरमै जम्मा भएर एकाग्रपूर्वक खुसी हुँदै नाटक सुन्थ्यौं । नाटकले असत्यमाथि सत्यको विजय भएरै छोड्ने सन्देश दिन्थ्यो ।

आहा ! संकटका बीच पनि हर्षोल्लासमय वातावरणले सबैको मन प्रफुल्लित भइसकेको छ । सहर बजारमा नीलो आकाशमा चंगा देखिन थालेका छन् । गाउँघरमा पिङ बनाउने हतारो सुरु भइसकेको छ । सहरबाट घरगाउँ फर्किन थालिसकेका छन् । कोरोना महामारीका कारणले होला, विदेशमा रहेका नेपाली दाजुभाइ स्वेदश फर्कने क्रममा भने केही कमी आएको छ । त्यसैले उनीहरूको घरपरिवारमा भने दसैंको उल्लासमय वातावरणमा खल्लोपन छ । यद्यपि, स्वदेशमा हुने आफन्तहरूले दसैं मनाउने तयारीलाई खासै कमी आउन दिएका छैनन् ।

चौतर्फी घरआँगन चिटिक्क बनाइएको छ । बाटाघाटा सफासुग्गघर बनाउन थालिएको छ । घरका भित्ता रंगाइएको छ । हरेकको भान्सामा थरी थरीका परिकार पाक्न थालिसकेका छन् । सर्वत्र उल्लास र मनमोहकता छाएको छ । त्यसैले त, दसैं आइसकेको छ । आहा ! कति सुन्दर मौसम, कति सुन्दर वातावरण ! कसको मन प्रफुल्ल नहोला र ?

बिहान घरघरमा नियमित रूपमा नै पूजापाठ भइरहेका छन् । असोज शुक्ल प्रतिपदादेखि दसैंमीसम्म १० दिन पूजापाठ गरी मनाइने हुँदा पनि धार्मिक रूपमा यो चाडको विशेष महत्व छ । असत्यमाथि सत्यको विजय भएको खुसियालीमा यो चाड मनाइने भएकाले हामी सबै जना सत्यको बाटोमा हिँड्नुपर्छ भन्ने सन्देश समेत यो चाडले दिने गरेको छ । हामीले यो चाड मनाइरहँदा सबै मिलेर सत्मार्ग, इमानदारिता र नैतिकताको बाटोमा हिँड्ने प्रण गर्नुपर्छ । सबै मिलेर कोरोनामाथि विजयी हासिल गर्न सक्ने क्षमताको अभिवृद्धि होस् भन्ने कामना गर्नैैपर्छ । बडादसैंको आगमन सँगै सरकारमा बस्नेहरू सबैमा जनतालाई केन्द्रबिन्दुमा राखेर काम गर्न सक्ने सद्बुद्धि पलाउन सकोस् भने आम नागरिकमा पनि सकारात्मक सोचको विकास हुन सकोस्, यही शुभकामना !

(Visited 54 times, 1 visits today)
Loading comments...

आजको समाचार

भोजपुरमा कोरोनाबाट पहिलो पटक युवतीको मृत्यु

भोजपुर । कोरोना संक्रमणबाट भोजपुरमा पहिलो पटक एक युवतीको मृत्यु भएको छ । संक्रमणबाट षडानन्द नगरपालिका –८ तुङगेछाकी २४ बर्षीया युवतीको सोमबार मृत्यु भएको...

आज नेकपा सचिवालय बैठक

काठमाडौ । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) को सचिवालय बैठक बस्दैछ। पूर्वनिर्धारित सहमतिअनुसार बैठक आज बुधबार बस्न लागेको हो । यद्यपि यस अवधिमा विविध राजनीतिक...

ट्याङ्करले मोटरसाइकललाई ठक्कर दिँदा एक जनाको मृत्यु

जलेश्वर । पूर्वपश्चिम राजमार्गअन्तर्गत महोत्तरी जिल्लाको बर्दिवासमा आज बिहान तेल बोकेको ट्याङ्करले ठक्कर दिँदा मोटरसाइकलमा सवार एक जनाको मृत्यु भएको छ । मृत्यु हुनेमा...

सचिवालय बैठक बोलाएकै समयमा प्रधानमन्त्री ओलीद्वारा मन्त्रिपरिषद् बैठक आह्वान

काठमाडौं । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले दिउँसो १ बजेका लागि मन्त्रिपरिषद्को बैठक आह्वान गरेका छन् । बैठक प्रधानमन्त्री निवासमा डाकिएको छ । नेपाल कम्युनिष्ट...

सूर्यको पूजा आराधना गर्ने पर्वछठ शुरु

काठमाडौँ । मानव जीवनका लागि अत्यावश्यक नदी र सूर्यदेवको श्रद्धा भक्तिपूर्वक आराधना र पूजा गरी मनाइने छठपर्व आजदेखि शुरु भएको छ । कात्तिक शुक्ल...

साताका लोकप्रिय समाचार

चित्रगुप्तको हातमा राखिएको कलम ८५ हजारमा लिलामी

राजविराज । चित्रगुप्त भगवानको हातमा राखिएको कलम ८५ हजार ५ सय ५५ रुँपैयामा लिलामी भएको छ । उक्त कलम यसपल्ट राजविराज–८ की रश्मि दत्तले...

काभ्रेमा संक्रमणले ४ जनाको मृत्यु

काभ्रेपलाञ्चोक । काभ्रेमा कोरोनाका कारण ४ संक्रमितको मृत्यु भएको जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय काभ्रेले जनाएको छ । कार्यालयका अनुसार मृत्यु हुनेमा पाँचखाल नगरपालिकाका ९१ वर्षीय...

पर्यटकीय क्षेत्र खुला गर्ने सरकारको निर्णय

काठमाडाैं ।  सरकारले पर्यटकीय गतिविधि हुने क्षेत्र खुला गर्ने निर्णय गरेको छ । संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयले कोभिड–१९ महामारी नियन्त्रणका लागि प्रतिबन्ध...

नयाँ शिराबाट पर्यटन विकासको खोजी गर

कोभिड–१९ को महामारीमा पनि कतारका राजकुमार शेख मोहमद विन अब्दुल्लाहले आमादब्लाम हिमालको सफल आरोहण गरेर नेपाललाई भिन्न शिराबाट पर्यटन प्रवद्र्धनको खोजी गर्नुपर्ने पाठ सिकाएका...

‘१०१ फरेनहाइट ज्वरो आउँदा नाचेको गीत तिहारै आयो’

तिहारै आयो लौ झिली मिली हे सुन हजुर भैलिनी आइन् आँगन... तिहारमा सबैभन्दा बढी बज्ने र गाइने गीत हो यो । चलचित्र स्वर्गको यो गीतलाई लोचन...

ट्रेन्डिङ

इन्स्टाग्रामबाट अबदेखि चार घण्टा लाइभ गर्न मिल्ने

वासिङ्टन । फोटोहरु राख्न मिल्ने सामाजिक सञ्जाल इन्स्टाग्राममा अबदेखि चार घण्टासम्म लाइभ गर्न मिल्ने भएको छ । यसअघि एक घण्टा मात्रै लाइभ गर्न मिल्ने व्यवस्था...

भोजपुरमा ट्याक्टर दुर्घटना हुँदा चालकको मुत्यु, ३ जना घाइते

भोजपुर । भोजपुरको आमचोक गाउँपालिकामा ट्याक्टर दुर्घटना हुँदा एक जनाको ज्यान गएको छ भने तीन जना घाइते भएका छन् । आमचोक– ३ को हागातुङ सडक...

कृषिमा फड्को मार्न वैज्ञानिक भूमि सुधार : मन्त्री अर्याल

काठमाडौं । भूमि व्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी निवारण मन्त्री पद्माडकुमारी अर्यालले कृषिमा फड्को मार्नका निम्ती व्यवस्थित र वैज्ञानिक भूमिसुधार आवश्यक भएको बताएकी...

नेपाल टेलिकमले दिन थाल्यो केरोना सचेतना सन्देश

काठमाडौं । नेपाल टेलिकमले कोरोना भाइरसको संक्रमणको सतर्कताका लागि रिंगब्याक टोनमा सचेतना सन्देश दिन सुरु गरेको छ ।
यो पनि पढ्नुहोस   कोरोना जोखिमबीच सप्तरीमा छठ पर्व सुरु
कुनैपनि नम्बरबाट नेपाल टेकिलमको नम्बरमा सम्पर्क गर्दा...

बर्दियामा एकै दिन ९ जना कोरोना संक्रमित थपिए

बर्दिया । बर्दियामा सोमबार ९ जना कोरोना संक्रमित थपिएका छन् । जिल्लाका विभिन्न स्थानबाट लिइएको स्वाव संकलनवाट ९ जनामा कोरोना संक्रमण पुष्टि भएको हो...

थप ७० जनामा कोरोना संक्रमण पुष्टि, ४३१ जना डिस्चार्ज

काठमाडौँ । नेपालमा थप ७० जनामा कोरोना सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ । स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयद्वारा आज यहाँ आयोजित नियमित पत्रकार सम्मेलनमा मन्त्रालयका प्रवक्ता...

समीक्षालाई सहयोग जारी

काठमाडौं । घरनजिकै बारीमा काम गर्ने सिलसिलामा आँखामा गम्भीर चोट लागेकी यू–१६ महिला फुटबल खेलाडी समीक्षा मगरलाई आर्थिक सहयोग आउनेक्रम बढेको छ । शुक्रबार...

गोडैता नगरपालिकाद्वारा नगर सिल, १४ जना संक्रमित प्रादेशिक अस्पतालमा

सर्लाही । सर्लाहीको गोडैता नगरपालिकामा १३ जना कोरोना संक्रमित पुष्टि भएपछि नगरपालिकालाई सिल गरिएको छ । नगरपालिकाले शुक्रवार १३ जनामा कोभिड–१९ पोजेटिभ देखिएपछि कोरोनाको...

RAJDHANIDAILY VIDEO

HAMRO PATRO

प्रमुख

भोजपुरमा कोरोनाबाट पहिलो पटक युवतीको मृत्यु

भोजपुर । कोरोना संक्रमणबाट भोजपुरमा पहिलो पटक एक युवतीको मृत्यु भएको छ । संक्रमणबाट षडानन्द नगरपालिका –८ तुङगेछाकी २४ बर्षीया युवतीको सोमबार मृत्यु भएको...

नेकपा सचिवालय बैठक बालुवाटारमा जारी

काठमाडौं । शीर्ष नेताबीच उत्पन्न विवादका विषयमा छलफल गर्न सत्तारुढ नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) को सचिवालय बैठक अहिले प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारमा जारी छ । यसअघि...

दाङका कोरोना संक्रमितको कोहलपुरमा मृत्यु

राँझा । बाँकेको कोहलपुरस्थित शिक्षण अस्पतालमा उपचाररत दाङका एक सङ्क्रमितको आज बिहान मृत्यु भएको छ । दाङको घोराही उपमहानगरपालिका–१७ निवासी ७९ वर्षीय पुरुषको उपचारका...

सूर्यको पूजा आराधना गर्ने पर्वछठ शुरु

काठमाडौँ । मानव जीवनका लागि अत्यावश्यक नदी र सूर्यदेवको श्रद्धा भक्तिपूर्वक आराधना र पूजा गरी मनाइने छठपर्व आजदेखि शुरु भएको छ । कात्तिक शुक्ल...

भर्खरै

झापामा मोटरसाइकल दुर्घटना हुँदा दुई जनाको मृत्यु

झापा । पूर्व–पश्चिम राजमार्गअन्तर्गत झापाको विर्तामोडमा भएको सवारी दुर्घटनामा परी आज दुई जनाको मृत्यु भएको छ भने दुई जना घाइते भएको प्रहरीले जनाएको छ...

भोजपुरमा कोरोनाबाट पहिलो पटक युवतीको मृत्यु

भोजपुर । कोरोना संक्रमणबाट भोजपुरमा पहिलो पटक एक युवतीको मृत्यु भएको छ । संक्रमणबाट षडानन्द नगरपालिका –८ तुङगेछाकी २४ बर्षीया युवतीको सोमबार मृत्यु भएको...

नेकपा सचिवालय बैठक बालुवाटारमा जारी

काठमाडौं । शीर्ष नेताबीच उत्पन्न विवादका विषयमा छलफल गर्न सत्तारुढ नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) को सचिवालय बैठक अहिले प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारमा जारी छ । यसअघि...

चित्रगुप्तको हातमा राखिएको कलम ८५ हजारमा लिलामी

राजविराज । चित्रगुप्त भगवानको हातमा राखिएको कलम ८५ हजार ५ सय ५५ रुँपैयामा लिलामी भएको छ । उक्त कलम यसपल्ट राजविराज–८ की रश्मि दत्तले...

धेरै पढिएका

मुलुक अब आर्थिक समृद्धिको दिशामा : अर्थमन्त्री पौडेल

कात्तिक । अर्थमन्त्री विष्णु पौडेलले राजनीतिक कोर्स सकिएकाले मुलुक अब आर्थिक समृद्धिको दिशामा रहेको बताएका छन् । नेपाल निर्माण व्यवसायी महासंघको प्रतिनिधिमण्डलसँगको विहिवारको भेटमा...

काभ्रेमा संक्रमणले ४ जनाको मृत्यु

काभ्रेपलाञ्चोक । काभ्रेमा कोरोनाका कारण ४ संक्रमितको मृत्यु भएको जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय काभ्रेले जनाएको छ । कार्यालयका अनुसार मृत्यु हुनेमा पाँचखाल नगरपालिकाका ९१ वर्षीय...

उर्मिलाको ताजा जवानी

काठमाडौं । लोकप्रिय गायक यम बराल र गायिका उर्मिला लाम्गादेको युगल गायनमा रहेको 'जवानी ताजा ताजा छ' गीतको म्युजिक भिडियो सार्वजनिक भएको छ। प्रेमिल शैलीको...

ट्युबबाट महाकाली नदी तरेर भारत प्रवेश गरेका चार नेपाली पक्राउ

बैतडी । महाकाली नदीमा ट्युबबाट भारत प्रवेश गरेका चार जना नेपालीलाई भारतीय प्रहरीले गिरफ्तार गरेको छ । सीमा नाका बन्द भएको बेला ट्युबबाट भारत...

ई-पेपर

छुटाउनुभयो कि?

(Visited 90 times, 1 visits today)