Tuesday, December 1, 2020
Home प्रमुख देवी साक्षी राखेर क्लिक–क्लिक (फोटोफिचर)

देवी साक्षी राखेर क्लिक–क्लिक (फोटोफिचर)

चापागाउँ (ललितपुर) । ‘ख्वै कस्तो आयो ?’

‘क्लिक’ गर्न नभ्याउँदै आफ्नो छवि हेर्न मोबाइलनिर पुगिसकेका हुन्थे, उनीहरू । पृष्ठभूमिमा मन्दिर पारेर मोबाइलतिर अनुहार सोझ्याउनेहरू पहिले आफ्नै, त्यसपछि मात्रै देवी दर्शन गर्दै थिए ।

‘छ्या कस्तो नराम्रो आको, डिलिट गर,’ काठमाडौं नैकापबाट आएको बताउने शर्मिला भण्डारी साथीसँगै आग्रह गर्दै थिइन्, ‘फेरि अर्को खिच न, प्लिज !’ पोजपोजमा दुबैले पालोपालो फोटो खिचाएपछि मात्रै उनीहरूको चित्त बुझ्यो ।

‘ओई…दर्शन गर्ने हैन ?’ हतारहतार मन्दिर फनक्क घुमेर बाहिरिने ढोकानिरै पुगिसकेकी साथीतिर हेर्दै शर्मिला चिच्याइन्, ‘यता आइज ।’ उनकी साथी के बिर्सेझैं गरी मन्दिरतिर फर्किइन् ।

बज्रबाराही मन्दिर परिसरमा भेटिएका काठमाडौं टोखाका हरिश रेग्मी भन्दै थिए, ‘अरु शक्तिपिठ बन्द छन्, यहाँ त खुल्लै रहेछ ।’

इतिहासअनुसार घना जंगलबीच पाटनका राजा श्रीनिवास मल्ल (नेसं ७८१–८०५) ले बज्रबाराही मन्दिर निर्माण गर्न लगाएका थिए । एकरात उनले सपनामा पाटन मंगलबजारस्थित पुरानो राजदरबार मुलचोकमा अष्टमातृका देवी गणसहित नाचिरहेको देखे

परिवारसहित निजी गाडीमा आएका हरिशले यसपटक काटमारसमेत नगरेको सुनाए । ‘गाडीलाई पनि सामान्य पुजा गरियो,’ कानमा जमरा र निधार रातै पारेका उनले थपे, ‘अहिले एकदमै सतर्कता अपनाउनुपर्ने अवस्था छ, त्यसैले आफ्नै गाडीमा पनि हामी चारमात्रै आयौं ।’

महामारीबीच उपत्यकाका अन्य शक्तिपिठ प्रवेश निषेध गरिए पनि ललितपुर चापागाउँस्थित प्रसिद्ध बज्रबाराही मन्दिर भने खुल्लै छ । दर्शनार्थी स्वयं सतर्कतापूर्वक दर्शन गरिरहेका छन् । विजय दशमीका दिन यहाँ ठुलै मेला लाग्छ । तर, यसपटक कोरोना महामारीका कारण मेला स्थगित गरियो ।

कोरोनाका कारण मन्दिरमा विभिन्न कार्यक्रम स्थगित गर्न आग्रह गरेका छौं,’ गोदावरी नगरपालिका–११ वडाध्यक्ष निलबहादुर देशारले राजधानीसँग भने, ‘हाम्रो आग्रहमा वडावासीले पनि साथ दिएका छन् ।’ मठ–मन्दिरलगायत अन्य स्थानसमेत भीडभाडजन्य गतिविधि नगर्न आग्रह गरिएको उनले बताए ।

त्यस्तो त, बज्रबाराही मन्दिर धार्मिक वनभित्र वर्षेनि गरिँदै आएको चित्रकला प्रदर्शनीसमेत हुन नपाएको कलाकार सुरेम देशार बताउँछन् । उनका अनुसार महामारी मध्यनजर गर्दै यसपटक प्रदर्शनी स्थगित गरिएको हो । ‘स्थानीय तहको आग्रहलाई हामीले नकार्न सकेनौं,’ कलाकार देशार भन्छन् ।

यो पनि पढ्नुहोस   बीर अस्पताल अगाडीको ढलपोखरीले महानगरको इज्जत जाँदैन ? (फोटोफिचर)

उपत्यकाका चारमध्ये उत्तरमा श्वेतबाराही, पूर्वमा निलबाराही, पश्चिमा धुमबाराही र दक्षिणमा पर्ने बज्रबाराही बराहको स्त्रीलिंगी रुप हो ।

 

यो मन्दिर चापागाउँ पूर्वी क्षेत्रमा अवस्थित छ । यसको पूर्वतिर झरुवारासी, बडीखेल, दक्षिणतिर लेले, पश्चिमतिर पागाल नख्खु खोला, छम्पी एवं उत्तरतिर ठेंचो पर्छ । देवीको वेदीक प्रांगणबीच निर्मित पश्चिमाभिमूखि मन्दिरको भूइँमा निर्माण गरिएको छ ।

मन्दिरमा तीन मूर्ति प्रस्थापित भइसकेका छन् । वेदिकानिरको सानो जलकुण्ड अहिलेसम्म छ । वेदिका दायाँबाँया काठमा कुँदिएका वा चित्रित देवीका केही मूर्ति अझै प्रष्ट देखिन्छन् ।

बज्रबाराही उपवनको पश्चिमतिर बाटोछेउ सत्तल–धर्मशाला छन् । उपवन दक्षिण पश्चिमीछेउ तत्कालीन श्री ५ सरकारबाट सञ्चालित आयुर्वेद औषधालय छ ।

के भन्छ इतिहास ?

इतिहासअनुसार घना जंगलबीच पाटनका राजा श्रीनिवास मल्ल (नेसं ७८१–८०५) ले बज्रबाराही मन्दिर निर्माण गर्न लगाएका थिए । एकरात उनले सपनामा पाटन मंगलबजारस्थित पुरानो राजदरबार मुलचोकमा अष्टमातृका देवी गणसहित नाचिरहेको देखे ।

सपनाबारे राजा श्रीनिवास मल्लले बज्रचार्य कुलपाद र राजोपाध्याय मधुसूदनसित सरल्लाह गरे । उनीहरूको सुझावअनुसार राजाले अष्टमातृका नृत्य वर्षैंपिच्छे नवरात्रिभर नचाउने व्यवस्था गरे । सपनापछि श्रीनिवासले अष्टमातृका मन्दिर अर्थात् बज्रबाराही देवी मूर्ति स्थापना, मन्दिर निर्माण गरेको र जात्रा चलाएको कथन छ ।

गजुर नभएको मन्दिर

चाख लाग्दो अर्को कुरा बज्रबाराही मन्दिरमा गजुर छैन । कथनअनुसार ठेंचोमी अर्थात् ठेंचोवासी भक्त आशानारायण महर्जनले मन्दिरमा गजुर चढाउने विचार गरे । त्यसै रात उनले सपनामा मन्दिर चुलिँदै आकाशतिर पुगिरहेको देखे । भोलिपल्ट बिहानै उनले गजुर राख्ने सोच तुरुन्तै त्यागिदिए । त्यसै बेलादेखि मन्दिर गजुरविहीन रहन गएको जनविश्वास छ ।
गजुर नभएकै कारण यस ठाउँमा मानापाथी भर्दा वा माना पाथी हिसाब गर्दा झुसी भर्न नहुने परम्परा कायमै छ । मुलुकी देवानी संहितामा पनि ठूली र सानी पाथीबारे उल्लेख छ । बज्रबाराहीबाहेक काठमाडौंमा रहेको मरुगणेश मन्दिरमा पनि गजुर राख्न नहुने मान्यता छ ।

(Visited 148 times, 1 visits today)
Loading comments...

आजको समाचार

आर्थिक सुशासनलाई कमजोर हुन नदेऊ

‘म पनि भ्रष्टाचार गर्दिनँ र अरूलाई पनि गर्न दिने छैन’ भन्ने वर्तमान सरकारको मुख्य नारा थियो । प्रधानमन्त्री ओलीले आर्थिक सुशासनका लागि आफ्ना मन्त्रीहरूलाई...

साताका लोकप्रिय समाचार

प्रहरीले चेकजाँच कडा गरेपछि घरबाटै लागु औषधको कारोबार

सप्तरी, राजविराज । पछिल्लो समय केही औषधी पसलबाट लुकिछिपी प्रतिबन्धित लागु औषध बिक्रि बितरण हुँदै आएको जानकारी आएपछि प्रहरीले निगरानी बढाएपछि कारोबारीले नयाँ नयाँ...

निर्माण समयसीमाभित्रै सकिन्छ : सेना

काठमाडौं । नेपाली सेनाले काठमाडौं–तराई मधेस दु्रतमार्ग निर्माणको कामले गति लिएको भन्दै निर्धारित समयसीमाभित्रै निर्माण सकिने बताएको छ । एसियाली राजमार्ग डिजाइन मापदण्ड १९९३...

भालुलाई हानेको गोली शिकारीलाई लाग्यो !

तुलसीपुर । जिल्ला प्रहरी कार्यालय बाँकेबाट ईलाका प्रहरी कार्यालय तुलसीपुरका ईन्चार्ज प्रहरी नायव उपरीक्षक शिव बहादुर सिंहलाई मोबाइलमा फोन आयो । ‘नेपालगंज नसिंङ होममा...

प्रधानमन्त्रीसंग भारतीय विदेश सचिवको शिष्टाचार भेट

काठमाडौं । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीसँग नेपाल भ्रमणमा आएका भारतीय विदेश सचिव हर्षवर्धन श्रृंगलाले शिष्टाचार भेट गरेका छन् । बिहीबार नेपालमा आएका उनले प्रधानमन्त्रीको...

बर्दिबासमा निषेधाज्ञा जारी

महोत्तरी । जिल्ला प्रशासन कार्यालय महोत्तरीले बर्दिबासमा निषेधाज्ञा जारी गरेको छ । बालिका बलात्कारपछि हत्या भएको घटनाको विषयमा तनाव बढ्दै गएपछि बुधबार बिहान ९...

ट्रेन्डिङ

संखुवासभा पहिलो पटक कोरोना संक्रमितकाे मृत्यु

संखुवासभा । संखुवासभामा पहिलो पटक कोरोना संक्रमितको घरैमा मृत्यू भएको छ । कोरोना संक्रमणका कारण धर्मदेवि नगरपालिकाका–३ का ७९ वर्षिय पारथमणी पौडेलको मृत्यू भएको...

भद्रकालीस्थित सेनाको जंगी अड्डामा क्रेनबाट खसेर एक जनाको मृत्यु

काठमाडौं । राजधानीको भद्रकालीस्थित नेपाली सेनाको जंगी अड्डामा सोलार प्यानल मर्मत गर्ने क्रममा क्रेनबाट खसेर एक मजदुरको मृत्यु...

नाम एकै हुँदा पीडामा वर्षा शिवाकोटी

काठमाडौं । आफूले दिएको एक अन्तर्वार्ताका कारण अभिनेत्री वर्षा राउत आइतबार बिहानैबाट विवादमा परेपछि अर्की अभिनेत्री वर्षा शिवाकोटी पनि त्यो विवादको सिकार भएकी छन्...

मोदीद्वारा जनताद्वारा ‘जनता–कफ्र्यु’ को अपील

नयाँ दिल्ली । भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) को संक्रमणबाट जोगिन सबै नागरिकलाई आगामी केही हप्ता...

दोलखाका पाँच बस्ती नमुना स्वस्थ समुदाय घोषणा

दोलखा । भिमेश्वर नगरपालिका वडा नम्बर ८ वोचका पाँच बस्ती नमुना स्वस्थ समुदाय घोषणा भएको छ । स्वस्थ समुदाय घोषणाको लागि तयार पारिएको १५...

कटुवा पेस्तोलसहित दुई पक्राउ

लहान । सिरहामा कटुवा पेस्तोलसहित दुई जनालाई प्रहरीले पक्राउ गरेका छन । पक्राउ पर्नेहरुमा डम्पल यादव र पे्रमनाथ यादव रहेको प्रहरीले जनाएको छ ।...

माेट‍िघाटी मायामा पुष्प र सुमिकाे धमाकेदार डान्स

काठमाडाैं ।  लकडाउन भएयता कुनै नेपाली फिल्म प्रदर्शन भएकाे छैन । तर त्यसयता कलाकारहरु म्युजिक भिडियाे तथा अन्य रियालिटि शाे बाट नाम कमाइरहेका छन...

‘सलहको संख्या बढ्यो भने कृषिबालीमा क्षति पु-याउछ’

बारा । भारतको बिहार हुँदै नेपाल पसेको सलह किराको समूह बाराको निजगढ, सिमरा लगायतका स्थानहरुमा देखा परेको छ । यो किरा देखिए सँगै किसानहरुमा...

RAJDHANIDAILY VIDEO

HAMRO PATRO

प्रमुख

बीर अस्पताल अगाडीको ढलपोखरीले महानगरको इज्जत जाँदैन ? (फोटोफिचर)

काठमाडौं । नेपालकै जेठो अस्पताल बीर अस्पतालको मुख्य गेटवाहिर सडकमा पानीको आहाल (ढलपोखरी) जमेको एक महिना पुग्न लाग्यो । सडकमा फोहोरको पोखरी वनेको दृष्य सामान्य...

इलाममा पिकअप दुर्घटना हुँदा दुई जनाको मृत्यु

इलाम । इलामको फाकफोकथुम गाउँपालिका ५ लुम्देमा पिकअप दुर्घटना भएको छ । दुर्घटनामा परी २ जनाको घटनास्थलमै मृत्यु भएको र एक जनाको अवस्था जटिल...

पशुपतिनाथ पुस १ गतेदेखि भक्तजनका लागि खुला गरिने

काठमाडौँ । गत चैतदेखि बन्द रहेको पशुपतिनाथ मन्दिर आगामी पुस १ गतेदेखि भक्तजनका लागि खुला गरिने भएको छ । भौतिक दूरी कायम गरी स्वास्थ्य...

थप १ हजार ४७४ जना कोरोना संक्रमित पुष्टि

काठमाडौँ । देशभर पछिल्लो २४ घण्टामा एक हजार ४७४ जनामा कोभिड–१९ सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ । स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयका अनुसार पछिल्लो समय ९...

भर्खरै

नेकपाको ‘दस्तावेज युद्ध’

मौसम चिसिँदो छ । महामारीको त्रास कायमै छ तर खोपको अनुसन्धान र परीक्षणमा भएको हालसम्मको प्रगतिले आशा जगाएको छ । छिमेकी मुलुकहरू भारत र...

आर्थिक सुशासनलाई कमजोर हुन नदेऊ

‘म पनि भ्रष्टाचार गर्दिनँ र अरूलाई पनि गर्न दिने छैन’ भन्ने वर्तमान सरकारको मुख्य नारा थियो । प्रधानमन्त्री ओलीले आर्थिक सुशासनका लागि आफ्ना मन्त्रीहरूलाई...

फराकिलो बन्दै नेपाली कूटनीतिक आयाम

चिनियाँ रक्षामन्त्रीको भ्रमणसँगै नेपाली कूटनीतिक आयाम फराकिलो बन्दै गएको महसुस हुन थालेको छ । यसअघि भारतीय पक्षबाट भएको कूटनीतिक भ्रमणले नेपाल भारतबीचमा उच्चस्तरीय कूटनीतिक...

घरको इज्जत फाली भन्दै छोरीको हत्या गर्ने बाबु आमा पक्राउ

रौतहट । छोरीको हत्या गरेको आरोपमा बाबु आमा पक्राउ परेका छन् । गत कात्तिक २६ गते जिल्लाको माधवनारायण नगरपालिका–७ लौकाहा टोलमा १७ वर्षीया अमृता...

धेरै पढिएका

प्रशासनमा आमूल सुधार अत्यावश्यक

सरकारको ध्यान प्रशासन सुधारतर्फ खासै पर्न सकेको छैन । स्थायी सरकारको रूपमा रहेको निजामती प्रशासनको आमूल सुधारबिना मुलुकको विकास र समृद्धि सम्भव छैन ।
यो पनि पढ्नुहोस   बीर अस्पताल अगाडीको ढलपोखरीले महानगरको इज्जत जाँदैन ? (फोटोफिचर)
विगतदेखि...

१२५५ जनामा कोरोना पुष्टि, १४०४ जना संक्रमणमुक्त

काठमाडौँ । नेपालमा पछिल्लो २४ घण्टामा एक हजार २५५ नयाँ सङ्क्रमित थपिएका छन् । ८ हजार ८ नमूना परीक्षण गर्दा १२५५ जनामा सङ्क्रमण पुष्टि...

पहिलो चरणमा अमेरिकामा ६४ लाख व्यक्तिमा भ्याक्सिन लगाइने

वासिङ्टन । संयुक्तराज्य अमेरिकाले पहिलो हप्तामा फाइजरले निर्माण गरेको कोभिड–१९ को खोप वितरण गर्ने योजना अघि सारेको छ । अमेरिकी नियामक निकायबाट आपतकालीन प्रयोगका...

सांसद प्रभु साहद्वारा महम्मदपुरमा ८ सय परिवारलाई ग्यास सिलिन्डर वितरण

गौर । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) का नेता तथा रौतहट क्षेत्र नम्बर ३ का सांसद प्रभु साहले चुनावी प्रतिबद्धता पूरा गर्दै गरुडा नगरपालिका–५ महम्मदपुरमा...

ई-पेपर

छुटाउनुभयो कि?

(Visited 90 times, 1 visits today)