Wednesday, April 14, 2021
Home समाज घुमफिर : जहाँ रत्नाकर वाल्मीकि बने

घुमफिर : जहाँ रत्नाकर वाल्मीकि बने

केबी मसाल,

चितवन । नवलपरासी सीमा त्रिवेणी पुगेपछि नारायणी नदी भारतीय भूमिमा बग्दछ । कालीनदी उद्गमस्थल दामोदर कुण्ड र मुक्तिनाथ, मनाङ तिलिचो हिमतालबाट सुरु मस्र्याङ्दी, गोरखा र लमजुङ सीमामा रहेको दूध पोखरीबाट सुरु चेपे, गोरखा र धादिङ हिमशिखरबाट उत्पन्न बुढीगंगा र रसुवामा पर्ने गोसाईकुण्डको पानीबाट सुरु हुने त्रिशुली नदी पवित्र मानिन्छ ।

यी नदी देवघाट हुँदै नवलपरासी त्रिवेणी पुग्दछ । त्रिवेणीसम्म पुग्दा नारायणीमा कैयौं घाट पर्दछन् । धार्मिक आस्थाका कारण ती घाट महत्वपूर्ण मानिए पनि त्रिवेणी धामलाई विशेष महत्वसाथ लिने गरिन्छ ।

चितवन माडी, जसलाई ‘रिउ’ उपत्यका पनि भन्ने गरिन्छ । यसको अधिकांश भूभाग निकुञ्जमा पर्दछ । माडी उत्तरमा चुरे शृंखला र दक्षिणमा सोमेश्वर पर्वत पर्दछ । यही क्षेत्रबाट बग्दै आउने सोना अर्थात् स्वर्णभद्रा, पूर्णभद्रा अर्थात् तमसा र नारायणी नदी संगमस्थल हो, त्रिवेणी धाम ।

लेखक : केवी मसाल

नारायणी, स्वर्णभद्रा र पूर्णभद्रा नदीको सगंमस्थलका रूपमा रहेको त्रिवेणीमा मोक्ष प्राप्तिका लागि विशेषगरी माघे औंशीमा स्नान गर्न लाखौं संख्यामा भीड जम्मा हुन्छ । यो स्थल अहिले मुलुकको नयाँ संरचनाअनुसार प्रदेश ४ मा पर्छ । साबिक त्रिवेणी सुस्ताको ६ र ७ विनयीमा मिलाएर विनयी त्रिवेणी गाउँपालिका भएको छ । यो गाउँपालिका त्रिवेणीदेखि माथिको पूरै महाभारत बस्ती दाउन्ने देवीको धार्मिकस्थलसमेत पर्दछ । भारतीय सीमा भएर ४ प्रदेश चीनको नाका कोरलासम्म जोडिएको छ ।

त्रिवेणीमा आदिकवि वाल्मीकि आश्रम, गजेन्द्र र गोही युद्धमा भक्तवत्सल नारायणले गजेन्द्रलाई रक्षा गरेको गजेन्द्रमोक्ष धामलगायत अनेकौं तीर्थस्थल छन् । त्रिवेणी धाम नेपाल–भारत सीमामा पर्छ । यहाँ दुवैतर्फका श्रद्धालु पुग्ने गर्दछन् ।
त्रिवेणी धामलाई ‘हरिहर क्षेत्र’ पनि भनिन्छ । यस स्थानमा स्वर्णभद्रा, पूर्णभद्रा र नारायणी संगम रहेकाले ‘त्रिवेणी’ भनिएको हो ।

यी नदीलाई सोना, पञ्चा र नारायणी नदी पनि भनिने गर्छ । त्रिवेणी क्षेत्र त्रिकुट पर्वत बिच भागमा अवस्थित छ । यी त्रिकुटमध्ये एउटा स्वर्णस्वरुप, अर्को ताम्रस्वरुप र अर्को लोह्यस्वरुपको मानिन्छ । त्यसैले स्वर्णस्वरुप पर्वतको काखबाट बहने नदीलाई स्वर्णभद्रा, ताम्रस्वरुप पर्वतको काखबाट बहने नदीलाई पूर्णभद्रा वा तमसा र लोह्यस्वरुप पर्वत काखबाट बहने नदीलाई कृष्ण गण्डकी अथवा नारायणी नदी मानिन्छ ।

त्रिवेणी धामबारे वराह र स्कन्द पुराणको हिमवत्खण्डले पनि वर्णन गरेको पाइन्छ । त्रिवेणी धाममा गजेन्द्रमोक्ष, भक्तेश्वर शिव मन्दिर, लक्ष्मी वेंकटेश्वर मन्दिर, नागाबाबा कुटी, राधाकृष्ण मन्दिर, कोटीहोम यज्ञशाला, संस्कृत विद्यालय छन्् । यो स्थान प्राकृतिक सुन्दर र धार्मिक रूपमा महत्वपूर्ण स्थल मानिन्छ । त्रिवेणीमा स्नान, पितृतर्पण, श्राद्ध, उपनयन, कर्णभेदन, अन्नप्राशन, चूडाकर्म तथा अन्य संस्कार सम्पन्न गरिन्छ ।

त्रिवेणी धाम भ्रमणपछि नारायणी नदी चितवन क्षेत्रमा प्रवेशपछि रामायणकालीन ग्रन्थस“ग मिल्ने वाल्मीकि आश्रम पुग्न सकिन्छ । यो आश्रम त्रिवेणी क्षेत्रको महत्वपूर्ण स्थल हो । यहाँबाट लगभग ४ किलोमिटर पूर्व दक्षिणतर्फ भारत सीमानजिकै चितवन जिल्ला पर्दछ ।

नारायणी नदी डुंगाबाट तरेपछि जगंल बाटो भएर वाल्मीकि आश्रम पुग्न सकिन्छ । वाल्मीकि आश्रममा पौराणिक रामायणसँग जोडिएका मिल्दाजुल्दा प्राचीन अवशेष देख्न पाइन्छ ।

वाल्मीकि आश्रममा त्रेतायुगको कथा प्रसंग जोडिएको छ । रत्नाकर ब्रह्मज्ञान प्राप्त गरेर महर्षि वाल्मीकि बनेका थिए । वाल्मीकि क्षेत्रसँग सीता र लवकुशको प्रसंगसमेत जोडिएको छ । नारायणी नदी काखमा चितवन निकुञ्जभित्र रहेका वन्यजन्तु र ऐतिहासिक धार्मिक महत्वका कारण वाल्मीकि आश्रम आफैंमा रमणीय छ ।

वाल्मीकि आश्रम आसपासमा धेरै पौराणिक कुरा पाइन्छन्् । अमृत कुवा, लवकुशले घोडा बाँधेको खम्बा छ । सीताले प्रयोग गरेको सिलौटो छ । त्यहाँ पुग्नेले सिलौटो पिसेको फोटोसमेत खिच्ने गर्दछन् । नजिकै वाल्मीकि समाधिस्थल छ । लवकुशको जन्मस्थल, शिक्षादीक्षा दिएको ठाउँ, उनीहरूले खेलेको स्थान र आकर्षक विष्णुचक्र पनि छ ।

वाल्मीकिले रामायण यहीँ बसेर लेखेको भनाइ छ । ८८ हजार ऋषिले हवन गरेको कुण्ड पनि देख्न सकिन्छ । वाल्मीकि आश्रममा पुगेकी सीताले लवकुशलाई त्यही क्षेत्रमा जन्म दिएकी थिइन् । उनीहरूको शिक्षादीक्षा त्यसै क्षेत्रमा भएको थियो । सोही ठाउँबाट सीता पातल भासिएको भनाइसमेत छ ।

साना सवारी साधन भएका वाल्मीकि आश्रम जान भारत भूमिबाट सजिलो हुन्छ । त्रिवेणी क्षेत्रको दसगजाबाट १० किलो मिटर भारतीय भूमि यात्रापछि वाल्मीकि आश्रम पुगिन्छ । भारतीय भूमिको बाटो जाँदा गण्डक ब्यारेजको (पुल) तर्न पर्दछ । पुलपारि भारत बिहार चम्पारन जिल्लाको भैसालोटन पर्दछ । त्यहाँबाट वाल्मीकि आश्रम १० किलोमिटर उत्तरपूर्वमा पर्दछ । वाल्मीकि आश्रमस्थल भौगोलिक रूपमा चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जभित्र चुरे पहाड दक्षिण नेपाल–भारत सीमामा पर्दछ ।

त्रिवेणी धाम पुग्दा भारतले निर्माण गरेको भैसालोटनको गण्डक नहरको पुल पनि हेर्न सकिन्छ । त्रिवेणीको एकै स्थानबाट धार्मिक, सा“स्कृतिक, पुरातात्विक महत्व विषयमा अध्ययन गर्न सकिन्छ । अध्ययनशील ग्रामीण पर्यटनका लागि यो स्थान महत्वपूर्ण मानिन्छ ।

त्रिवेणीमा धार्मिक गतिविधिमात्र होइन, गण्डक बाधले बनाएको तालले त्रिवेणी पुग्ने ग्रामीण पर्यटक अथवा धार्मीक आस्थाका मानिसहरूलाई आनन्द दिलाउछ । त्रिवेणीमा नारायणी नदीको स्नान, शिवालय दर्शन र देवीदेवताका मन्दिर दर्शनका साथै गण्डक नहरले बनाएको नारायणी तालमा अर्को आनन्द लिन सकिन्छ ।

वाल्मीकि आश्रमबाहेक त्रिवेणी पुग्दा हेर्नपर्ने तीर्थस्थल हो, भारतको भैसालोटनतर्फको जटाशंकर मन्दिर । यो दर्शन गरेपछि नरदेवी र लवकुश घाट हुँदै नेपालकै भूमिमा रहेको गढीमाई, शिवपुर, केउलानीमाई, लक्ष्मीनारायण र राधाकृष्ण हुँदै त्रिवेणी सुरुमा दर्शन गरेको शिवालय मन्दिरमा पुगेपछि धार्मिक यात्रा सकिन्छ ।

त्रिवेणीधामका यी स्थल भ्रमण गर्दा १५ किलोमिटर यात्रा गर्नुपर्छ । त्यसैले यो यात्रालाई ‘पञ्चकोशी’ पनि भनिन्छ । त्रिवेणीधाममा अन्य बेलाभन्दा माघे संक्रान्तीमा भीड हुने गर्दछ । चितवन देवघाट र पाल्पा, गुल्मी र स्याङ्जा संगमस्थल रिडी दर्शनपछि त्रिवेणी जानुपर्दछ भन्ने धार्मिक मान्यता छ । त्यसैले माघेसंक्रान्तीका बेला त्रिवेणीधाम जाने संख्या धेरै हुन्छ ।

आजभोलि त्रिवेणी धार्मिक दृष्टिकोणले मात्र नभएर वुटवल, भैरहवा र भारतका विभिन्न स्थानबाट विद्यार्थी एवं अन्य पेशाका जाने गर्दछन् । पिकनिक टोली त्रिवेणीका ताजा माछा अनि अन्य परिकार लिएर डुंगा सयरमा आनन्द लिन रुचाउ“न् । जसले गर्दा त्रिवेणी जानेको संख्या दिनप्रतिदिन बढ्दै गएको छ ।

नेपालका हिमनदीमध्ये नारायणी धार्मिक ग्रन्थस“ग जोडिएको छ । नारायणीमा मिसिने काली, सेती, मस्र्याङ्दी र त्रिशुलीजस्ता नदी शीरमा धार्मिकस्थल हुनाले पनि अन्यभन्दा यो नदी पवित्र मानिने गर्छ ।

कालीनदी शीर दामोदरकुण्ड, मुक्तिनाथ र त्रिशुलीको उद्गमस्थल गोसाईकुण्डमात्र होइन, नारायणीको सहायकजति छन्, ती नदीमा सैयौं स्थानमा पवित्र घाट र शिवालय छन् ।

देवघाट, गोसाईकुण्ड, मुक्तिनाथजस्ता धार्मिकस्थल नेपालको मात्र नभएर छिमेकी मुलुकका हिन्दू एवं बौद्धमार्गीको आस्थाको केन्द्रविन्दु बनेको छ । नारायणीको पानी भारत भूमिमा पुगेपछि पनि ‘पवित्र गंगा’को नामले प्रख्यात छ । जसका कारण त्रिवेणीमा वर्षेनी लाखौं सख्यामा भारतीय नागरिक दर्शन र भ्रमणमा आउँछन् ।

त्रिवेणी भ्रमण अवलोकन धार्मिक र पर्यटकीयमात्र नभएर राजनीतिक रूपले पनि उत्तिकै महत्व छ । राजनीतिप्रति चासो राख्ने पर्यटकका लागि भारतले निर्माण गरेको गण्डक नहर बाँधबारे स्थलगत अध्ययन गर्न सक्दछन्् ।

१३ जेठ २०१६ मा बिपी कोइराला नेतृत्वमा नेपालको इतिहासमै पहिलोपटक जननिर्वाचित सरकार गठन भयो । त्यसको एक महिनाभित्रै भारतीय प्रधानमन्त्री जवाहरलाल नेहरूले नेपाल भ्रमण गरे ।

त्योबेला भारतको प्राथमिकता गण्डकमा बाँध बाँध्न नेपाललाई मनाउनु थियो । तर, २०११ सालमा भएको असमान कोसी सम्झौताको नेपालभित्र व्यापक विरोध भएको थियो । त्यसैले गर्दा गण्डक सम्झौता गर्न नेपाल हच्किएको थियो ।

कोसी सम्झौता मातृकाप्रसाद कोइरालाका पालामा भएको हो । कोसी बराज उद्घाटन भने पछि राजा महेन्द्रले गरेका थिए । नेहरूले नेपालमा रहँदा बिपी कोइराला सरकारलाई गण्डक बाँध निर्माणमा मनाउने प्रयासमात्र गरेनन्, नेपाल सरकारले नमाने भारतले एकलौटी रूपमा भारतीय भूमिमा बाँध बनाउने चेतावनी सार्वजनिक रूपमै दिए ।

त्यतिबेला भारतले गण्डक परियोजनालाई आफ्नो दोस्रो पञ्चवर्षीय योजनामा राखिसकेको थियो । नेहरूले नेपाल भ्रमण गरेको करीब ६ महिनापछि अर्थात् १९ मंसिर २०१६ मा नेपाल–भारतबीच असमान र अन्यायपूर्ण गण्डक सम्झौतामा हस्ताक्षर भयो । त्योबेला बिपी कोइरालाको जननिर्वाचित सरकारलाई सत्ताच्यूत गरेर राजा महेन्द्रले बागडोर सम्हालेका थिए । राजा महेन्द्र र नेहरूले गण्डक बाध संयुक्त रूपमा उद्घाटन गरे ।

नेपाल–भारत सीमामा बाँध बाँधेर बिहार र उत्तर प्रदेशमा १८ लाख ५० हजार हेक्टर जमिन सिँचाइ गर्न दुई ठूला नहर लगिएको छ । उत्तर प्रदेशमा पानी लैजाने नहर त १९ किलोमिटरसम्म नेपालको भू–भाग हुँदै जान्छ । यसको सट्टा नेपालमा जम्मा ४० हजार हेक्टर जमिन मात्र सिँचाइ हुने गरी दुईवटा साना नहर निर्माण गरिएको छ ।

नेपालतर्फ जाने नहरको मुख नारायणी नदीको सतहभन्दा केही माथि राखिएको छ । जसले गर्दा नेपालतर्फ जाने नहरमा सुख्खायाममा पानी नै चढ्दैन । गण्डक बराज भएको भूमि नेपालको भू–भागमा पर्दछ । त्यो जमिन दुई सय वर्षसम्म भारतले भोगचलन गर्ने उल्लेख छ ।

गण्डक सम्झौतामा नारायणी र यसका सहायक नदीमा बग्ने पानीमा नेपालको हक कुण्ठित हुनेगरी अन्यायपूर्ण प्रावधान पनि राखिएको छ । यो सम्झौतामा गण्डक आयोजनालाई चाहिने पानीको मात्रामा कमी आउनेगरी नारायणीका सातै सहायक नदी बूढीगण्डकी, कालीगण्डकी, सेती, त्रिशूली, मस्र्याङ्दी, दरौंदी, मादीका मुहानसम्मै भविष्यमा कुनै पनि आयोजना निर्माण गर्न नपाइने उल्लेख छ ।

टिभी, रेडियो र पत्रपत्रिकाबाट

नवलपरासी सुस्ता सीमाबारे जानकारी पाएकालाई स्थलगत अध्ययन, अवलोकन गर्न सकिन्छ । राजमार्ग दाया“बाया“को मात्र नवलपरासी जिल्ला देखेकाले तराईको ग्रामीण वस्ती र गाउ“वासीको समस्या अनि सीमा क्षेत्रको समस्या बुझ्नसमेत त्रिवेणी भ्रमणले अवसर दिनेछ ।

धार्मिक दृष्टिकोणले त्रिवेणी भ्रमण जति उत्तम मानिन्छ, त्योभन्दा सीमाबारे अध्ययन गर्ने जो कोही नेपालीका लागि महत्वपूर्ण जानकारी त्रिवेणीको यात्राले दिने गर्दछ । अहिले त्रिवेणी–अरुङखोला नारायणी नदीको तिरैतिर मोटरमार्ग निर्माणाधीन अवस्थामा छ । यसको दूरी करीब २५ किलोमिटर छ । यो मार्ग पूरा भयो भने नारायणघाट तिरबाट त्रिवेणी जानका लागि छोटो दूरी पर्दछ ।

वुटवलदेखि ४५ किलोमिटर र नारायणघाटदेखि ७० किलोमिटरबीच पर्ने वर्दघाट वजारवाट त्रिवेणीधाम २८ किलो मिटर दूरीमा पर्दछ । पश्चिम नेपालका मानिस भैरहवा–परासी भएर पनि त्रिवेणी जान सकिन्छ । भैरहवा–परासी १७ किलोमिटर र परासी–चौपट्टा १४ किलोमिटर यात्रा गरेपछि बर्दघाट त्रिवेणी पुग्ने सडक भेटिन्छ ।

(Visited 149 times, 1 visits today)
Loading comments...

आजको समाचार

मुम्बई इन्डियन्सको पहिलो जीत

इन्डियन प्रिमियर लिगको साविक विजेता मुम्बई इन्डियन्सले गएराती सम्पन्न खेलमा पहिलो जीत निकालेको छ । स्पीनर राहुल चहरको उत्कृष्ट बलिङको सहयोगमा कोलकत्ता नाइट राइडर्सलाई...

नयाँ वर्ष राजनीतिक एकताको वर्ष बनोस्

अहिले हामी नयाँ वर्ष २०७८ लाई स्वागत गर्दै छौं । नयाँ वर्षले सबैमा सुख, शान्ति समृद्धि लिएर आओस् । विकृति र विसंगति हटाइदियोस् ।...

राष्ट्रपति रनिङ शिल्डको उपाधि सेतीदेवीलाई (फोटो फिचर)

सुनकोशी गाउँपालिकाको आयोजना र सुनकोशी खेलकुद विकास समितिको समन्वयमा आयोजीत तेस्रो सुनकोशी गाउँपालिका स्तरी राष्ट्रपति रनिङ शिल्डको उपाधि यो वर्षपनि सेतीदेवी शारदा माध्यमिक विद्यालयले...

‘हेर्देउन मायाले’

काठमाडौँ । अमेरिकाको रोचेस्टर निवासी गायक निमा तामाङको स्वरमा रहेको 'हेर्देउन मायाले' बोलको म्युजिक भिडियो सार्वजनिक भएको छ। लोकलयमा आधारित यस गीतमा लभद्रकला आङबुहाङ राईको...

सरकार निर्माणका लागि दौडधूप तीव्र, अलमलमा जसपा

काठमाडौं । सरकार निर्माणका लागि नेताहरूको दौडधूप भइरहेका बेला जनता समाजवादी पार्टी (जसपा)का नेताहरू अलमलमा छन् । सत्तारूढ नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एमाले) र प्रमुख...

साताका लोकप्रिय समाचार

आफ्नै मैदानमा टोटनह्याम स्तब्ध

लन्डन । इंग्लिस प्रिमियर लिग फुटबलअन्तर्गत सोमबार बिहान सम्पन्न खेलमा म्यान्चेस्टर युनाईटेड, आर्सनल, वेष्ट ह्याम युनाईटेड र न्यूकासल युनाईटेड विजयी भएका छन् । तालिकाको...

गण्डकी प्रदेश सरकारबाट बाहिरियो माओवादी

पोखरा । गण्डकी प्रदेश सरकारबाट नेकपा माओवादी केन्द्र बाहिरिएको छ । गण्डकी प्रदेश सभा बैठकमा बुधबार सम्बोधन गर्दै माओवादी केन्द्र संसदीय दलका नेता एवं...

तोकिएको समयमै महाधिवेशन गर्न सबै लाग्नुपर्छ : सिंह

काठमाडाैं ।  नेपाली कांग्रेसका नेता प्रकाशमान सिंहले तोकिएकै समयमा पार्टीको १४औँ महाधिवेशन सम्पन्न गर्न सबै लाग्नुपर्ने बताएका छन् । नेपाल दलित सङ्घ काठमाडौँ जिल्लाले आज...

तीन दलको बैठक : बिना निष्कर्ष टुंगियो

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसले माओवादी केन्द्र र जनता समाजवादी पार्टी (जसपा) लाई आफ्नो नेतृत्वमा नयाँ सरकार बनाउन प्रस्ताव गरेको छ । कांग्रेस सभापति शेरबहादुर...

भारतमा एकैदिनमा अहिलेसम्मकै सवैभन्दा धेरै एक लाख २७ हजार सङ्क्रमित

नयाँदिल्ली । भारतमा एकैदिनमा अहिलेसम्मकै सवैभन्दा धेरै सङ्क्रमित भएका छन् । सरकारी अधिकारीहरुले बिहीबार दिएको जानकारीअनुसार भारतमा पछिल्लो २४ घण्टामा एकैदिन झण्डै एक लाख...

ट्रेन्डिङ

हेलम्बु गाउँपालिकामा सामुदायिक विद्यालयका शिक्षक र विद्यार्थीलाई दैनिक खाजा भत्ता

हेलम्बु । हेलम्बु गाउँपालिकाले सामुदायिक विद्यालयका विद्यार्थी तथा शिक्षकहरुलाई दैनिक रुपमा खाजा खुवाउने भएको छ । आगामी आर्थिक वर्षको नीति तथा कार्यक्रममा हेलम्बु गाउँपालिकाले...

ताप्लेजुङको फुङलिङ बजारमा गएराति भिषण आगलागी (तस्बिरमा हेर्नुस् आगलागीको दृश्य)

ताप्लेजुङ । ताप्लेजुङ सदरमुकाम फुङलिङ वजारमा शुक्रबार राती आगलागी भएको छ । फुङलिङ ५ पुरानो बैकलाइनमा रहेको भण्डारी खाजाघरबाट आगो सुरु भएको स्थानीयको भनाइ...

क्वारेन्टाइनमा एक महिलाको मृत्यु

बैतडी । बैतडीमा एकजना क्वारेन्टाइनमा बसेका ब्यक्तिको मृत्यु भएको छ । जिल्लाको पुरचौडी नगरपालिका ४ भटनास्थित मालिका माध्यमिक बिद्यालयको क्वारेन्टाइनमा बसेका भटनाकै २२ बर्षिय...

प्रहरीले लियो सुशान्तकी प्रेमिकाको बयान

मुम्बई । बलिउड अभिनेता सुशान्तसिंह राजपूतको आत्महत्या प्रकरणमा प्रहरीले बिहीबारसम्म १० जनाको बयान लिइसकेको छ । सुशान्तका भिनाजु र आफन्तले उनको आत्महत्यामा अरूको हात...

नवनियुक्त प्रहरी महानिरीक्षक थापालाई दज्र्यानी चिह्न प्रदान

काठमाडौं । गृहसचिव महेश्वर न्यौपानेले नवनियुक्त प्रहरी महानिरीक्षक शैलेश थापा क्षेत्रीलाई दज्र्यानी चिह्न प्रदान गर्नुभएको छ । यसअघिका प्रहरी महानिरीक्षक ठाकुरप्रसाद ज्ञवालीले ३० वर्षे...

नेपालमा वार्ता र सम्झौता

नेपालको संविधान संशोधन गरेर नेपालको भारतद्वारा अतिक्रमित भूमि समेटर नयाँ नक्सा जारी गरेपछि सो भूमि आफ्नो भोगचलनमा ल्याउन एउटा गहन एवं सारभूत वार्ता भारतसँग...

मेलम्चीमा पहिराले पुरिएका ८ जनाकाे शव भेटियाे

मेलम्ची । मेलम्ची पहिरामा पुरिएर हराएका सबै आठ जनाको शव फेला परेको छ । गएराति आएको पहिरामा परेका आठ जनाकै शव फेला परेको इलाका...

रेमिट्यान्स ५० प्रतिशतले घट्यो

काठमाडौं । कोरोना भाइरस (कोभिड–१९)को सर रेमिट्यान्समा परेको छ । नेपाली रोजगारीमा जाने अधिकांश मुलुकमा कोरोना संत्रासले आक्रान्त पारेपछि नेपाल भित्रिने रेमिट्यान्स ५० प्रतिशतले...

नेता, नीति र नेतृत्व

सानाठूला संघसंस्था तथा संगठन मात्र होइन कि घरदेखि राष्ट्र सञ्चालनका लागि नेतृत्व (लिडरसिप)को आवश्यक पर्छ । घरको नेतृत्व घरमूलीले गर्छ भने संघसंस्थाको नेतृत्व कार्यकारी...

संक्रमित भन्दा संक्रमणमुक्त हुने दर बढ्दो

काठमाडौं । देशभर कोरोना भाइरस संक्रमितभन्दा संक्रमणमुक्त हुनेको संख्या बढ्दै गएको छ । स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयका अनुसार संक्रमितभन्दा संक्रमणमुक्त हुने दर उल्लेखनीय रहेको छ...

प्रतिनिधिसभाको अधिवेशन फागुन २३ गते

काठमाडाैं । राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले मन्त्रिपरिषद्का सिफारिशमा यही फागुन २३ गते अपराह्न ४ बजे अन्तरराष्ट्रिय सम्मेलन केन्द्र, नयाँ बानेश्वरमा प्रतिनिधिसभाको अधिवेशन आह्वान गर्नुभएको छ...

कृष्णप्रसाद अधिकारीको हत्यामा संलग्न सबै आरोपीले पाए सफाइ

काठमाडौं । गोरखा फुजेलका कृष्णप्रसाद अधिकारीको हत्यामा संलग्न भएको आरोप लागेका सबै प्रतिवादीलाई उच्च अदालत पाटन, हेटौंडा इजलासले सफाइ दिने फैसला गरेको छ ।...

ई-पेपर

RAJDHANIDAILY VIDEO

हाम्रो पात्रो

प्रमुख

भर्खरै

छुटाउनुभयो कि?

(Visited 135 times, 3 visits today)