सुन्दरहरैंचा(मोरङ) । बिहानको उज्यालोसँगै गाउँ ब्युँझिन्छ। तर धेरै महिलाको दिन अझै पनि घरधन्दा, खेतबारी र पारिवारिक जिम्मेवारीमै सीमित हुन्छ। आफ्नै पहिचान र आम्दानीको सपना धेरैका लागि अझै टाढाको विषय बनेको छ। यद्यपि, यही अवस्थालाई बदल्ने अभियानमा जुटेकी छन् प्रगति महिला समाजकी अध्यक्ष पार्वती गच्छदार। उनको पहलले आज धेरै महिलाहरू आफ्नै हातले ढाका खादा बुन्दै आत्मनिर्भरताको यात्रामा अघि बढिरहेका छन्।

स्थायी जागिर, निश्चित तलब र सुरक्षित भविष्यलाई त्यागेर सामाजिक सेवाको कठिन तर अर्थपूर्ण बाटो रोजेकी पार्वती गच्छदारले महिलाको क्षमता विकासलाई आफ्नो जीवनको लक्ष्य बनाएकी छन्। धेरैले उनको निर्णयलाई जोखिमको रूपमा हेरे पनि उनले त्यसलाई समाजप्रतिको जिम्मेवारी ठानिन्।

उनी भन्छिन्, “महिलालाई अवसर र सीप दिन सकियो भने उनीहरूले आफ्नो मात्र होइन, परिवार र समाजकै भविष्य बदल्न सक्छन्।” यही विश्वासका साथ उनले गाउँ–गाउँ पुगेर महिलालाई सीप, आत्मविश्वास र स्वरोजगारको अवसरसँग जोड्ने अभियान सञ्चालन गरिरहेकी छन्।

दुर्गम बस्तीबाट सुरु भएको परिवर्तन
पार्वतीको यात्रा कुनै कार्यालय वा बैठक कोठाबाट सुरु भएको होइन। गाउँका धुलाम्मे बाटो, पहाडी उकाली–ओराली र दुर्गम बस्तीका आँगन हुँदै उनी महिलासम्म पुगेकी हुन्। कहिले पैदल यात्रा त कहिले कठिन भूगोल पार गर्दै उनले महिलालाई ढाका बुनाइ, सिलाइ–कटाइ, उद्यमशीलता विकासलगायतका विभिन्न सीपमूलक तालिम प्रदान गर्दै आएकी छन्। यी तालिमहरूले महिलालाई केवल सीप मात्र होइन, आत्मविश्वास, आत्मसम्मान र आफ्नै खुट्टामा उभिने साहस पनि दिएका छन्।

मोरङदेखि सर्लाहीसम्म प्रभाव
गत वर्ष सुन्दरहरैंचा नगरपालिकाको सहयोगमा सञ्चालन गरिएको ढाका बुनाइ तालिमबाट पाँच जना महिला सफलतापूर्वक स्वरोजगार बन्न सकेका छन्। उनीहरूले घरमै बसेर उत्पादन सुरु गरेका छन्। यस्तै, सर्लाहीको ईश्वरपुर नगरपालिकामा पनि पार्वती गच्छदारको नेतृत्वमा महिलालाई सीपसँग जोड्ने कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको छ। विभिन्न स्थानीय तहसँग सहकार्य गर्दै उनी महिलाको आर्थिक सशक्तीकरणका लागि निरन्तर सक्रिय छिन्।

मिक्लाजुङ–५ मा सीपले बदलिएको जीवन
हालै मिक्लाजुङ गाउँपालिका–५ को आर्थिक सहयोगमा प्रगति महिला समाजद्वारा सञ्चालित एकमहिने ढाका खादा बुनाइ तालिम सम्पन्न भएको छ। तालिममा सहभागी महिलाहरूले विभिन्न डिजाइनका ढाका खादा बुन्ने व्यावसायिक सीप हासिल गरेका छन्।

समापन समारोह केवल प्रमाणपत्र वितरणको कार्यक्रम थिएन, त्यो महिलाको आत्मविश्वास र नयाँ सम्भावनाको उत्सव बनेको थियो। आफ्नै हातले बुनेका ढाका हेर्दै धेरै सहभागी भावुक बने।

तालिमपछि सहभागीलाई पाँच थान ढाका बुनाइ तान वितरण गरिएको छ। ती तान केवल उपकरण होइनन्, भविष्यमा घरमै बसेर आम्दानी गर्ने अवसरका ढोका हुन्।

“राहत होइन, सीप चाहिन्छ”
कार्यक्रममा बोल्दै मिक्लाजुङ–५ का वडा अध्यक्ष मेघनाथ तामाङले राहतभन्दा सीप आवश्यक रहेको बताए। उनले भने, “हामी राहत बाँड्नेभन्दा सीप बाँड्ने पक्षमा छौं। सीप सिकेपछि मानिसले जीवनभर आम्दानी गर्न सक्छ। त्यसैले आवश्यकता अनुसारका तालिम सञ्चालन गरेर महिला तथा युवालाई स्वरोजगारतर्फ उन्मुख गराउने हाम्रो लक्ष्य हो।” उनका अनुसार ढाका उत्पादनको बजार विस्तार हुँदै गएको छ र स्थानीय महिलाले यो अवसरलाई सदुपयोग गर्न सके घरमै बसेर राम्रो आम्दानी गर्न सक्छन्।

आत्मविश्वासको नयाँ सुरुवात
तालिममा सहभागी सुष्मा राईले यो अनुभवले आफ्नो सोच नै बदलिएको बताइन्। उनले भनिन्, “पहिले केही गर्न सकिँदैन जस्तो लाग्थ्यो। अहिले आफ्नै हातले खादा बुन्न सक्छु। अब यसलाई व्यवसाय बनाउने योजना छ।” प्रशिक्षक सुनिता तामाङका अनुसार सहभागीहरूको लगन र निरन्तर अभ्यासले ढाका उत्पादनलाई दिगो आम्दानीको माध्यम बनाउन सकिन्छ। बजारसँग जोड्न सके महिलाले राम्रो आर्थिक लाभ लिन सक्ने उनको विश्वास छ।

कार्यक्रममा वडा सचिव ख्यामनाथ दंगाल, वडा सदस्य सूर्यप्रसाद ओझा, भीमचन्द्र लिम्बु र रिना दर्जी श्रेष्ठले पनि यस्ता सीपमूलक तालिमले महिलाको क्षमता विकास र आर्थिक सशक्तीकरणमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउने धारणा व्यक्त गरे।

एक धागोले बुन्दै अनेकौं सपना
एक महिनाअघि धागो र तानसँग अपरिचित रहेका हातहरू आज आत्मविश्वासका साथ ढाका बुन्न सक्षम भएका छन्। ती हातहरूले अब केवल खादा मात्र बुन्दैनन्, आफ्नै भविष्य पनि निर्माण गरिरहेका छन्।

पार्वती गच्छदारको अभियानले देखाएको छ कि परिवर्तन ठूलो लगानी वा ठूलो घोषणाबाट मात्र सम्भव हुँदैन। सही अवसर, आवश्यक सीप र दृढ इच्छाशक्ति भए महिलाहरूले आफ्नो जीवन मात्र होइन, परिवार र समाजको भविष्य पनि बदल्न सक्छन्। मिक्लाजुङदेखि सुन्दरहरैंचा र सर्लाहीसम्म फैलिएको यो अभियान आज धेरै महिलाका लागि आशा, आत्मनिर्भरता र नयाँ सम्भावनाको प्रतीक बनेको छ।

सम्बन्धित समाचार

कर्तव्यनिष्ट असी बुहारी सम्मानित ग्रामथानमा ‘पैसा नदिई जग्गा खाइदिए’ भन्दै धरधरी रोइन भागबती युवाको जागरण, सुरक्षित यात्राको अभियान : गछिया युवा समाजको प्रशंसनीय पहल पाल्पाका किसान उन्नत जातका धान उत्पादनमा आकर्षित एक सय ९० किशोरीले लिए आत्मरक्षा तालिम जनस्तरवाट फोक्सिङटार पुल पुनर्निर्माणको पहल, १५१ सदस्यीय समिति गठन जनश्रमदानबाट खनिएको सडकको विश्व बैंकको लगानीबाट कालोपत्रे सुरु राहदानी ठेक्का प्रकरणः महानिर्देशक अर्यालसहित १८ जनाविरुद्ध मुद्दा