काठमाडौं । विभिन्न समूहमा विभाजित कम्युनिस्ट पार्टीबीचमा पार्टी एकीकरण चर्चा पुनः सुरु भएको छ । जुट्ने र फुट्ने इतिहास बनाएका कम्युनिस्ट पार्टीहरू गत २१ फागुनको निर्वाचनमा लज्जास्पद हार व्यहोरेपछि पुनः पार्टी एकताका लागि छलफल थालेका छन् । पार्टी एकताको बहसलाई नेताहरूले स्थापना दिवसको एजेन्डा बनाएका छन् ।

चुनावी हारपछि बिनातामझाम मनाइएको स्थापना दिवसमा वामपन्थी नेताहरूले आफूलाई सुधार गरेर अघि बढ्न जरुरी रहेको विषयमा आत्म समीक्षासमेत गरेका छन् । देशैभर कम्युनिस्ट पार्टीहरूले बुधबार ७७औं कम्युनिस्ट पार्टी स्थापना दिवस विविध कार्यक्रम गर्दै मनाएका छन् । नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एमाले), नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा), नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (संयुक्त)सहितका दलहरूले विभिन्न कार्यक्रम गर्दै पार्टी स्थापना दिवस मनाएका छन् ।

नेकपा संयोजक पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले कम्युनिस्ट आन्दोलनको समग्र पुनर्गठनका लागि आह्वान गरेका छन् । पार्टी स्थापनाको ७७औ ं वर्षगाँठ तथा लेनिन जयन्तीको अवसरमा बुधवार शुभकामना सन्देश जारी गर्दै संयोजक प्रचण्डले छरिएर रहेका सबै वामपन्थी तथा कम्युनिस्ट शक्तिहरूबीचको एकता र आन्दोलनको नयाँ शिराबाट उठान हुनुपर्नेमा जोड दिएका छन् ।

९ वैशाख २००६ मा सामन्तवाद र साम्राज्यवादका विरुद्ध जनताको जनवादी सत्ता स्थापना गर्ने उद्देश्यसाथ नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीको स्थापना भएको स्मरण उनले शुभकामना सन्देशमा गरेका छन् । उनले नेकपाकै नेतृत्वमा भएका बलिदानपूर्ण संघर्षका कारण नेपालमा सामन्ती निरंकुशता अन्त्य भई संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र स्थापना भएको उल्लेख गरेका छन् ।

प्रचण्डले वर्तमान राजनीतिक अवस्था समीक्षा गर्दै आज पनि शोषण, दमन र विभेदका नयाँ स्वरूपहरू देखा परिरहेको र साँचो अर्थमा जनताको आफ्नै व्यवस्था पूर्णरूपमा स्थापित हुन नसकेको स्वीकार गरेका छन् । ‘समाजमा विभेद रहँदासम्म कम्युनिस्ट पार्टीको औचित्य रहिरहनेछ,’ सन्देशमा उल्लेख गरिएको छ ।

एमालेका उपाध्यक्ष विष्णु पौडेलले पार्टीको पछिल्लो चुनावी पराजयलाई स्वीकार गर्दै समग्र नीति, नेतृत्व र कार्यशैलीमा निर्मम समीक्षा गर्नुपर्ने बताएका छन् । नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीको ७७औं स्थापना दिवसको अवसरमा उनले एक दशकको घटनाक्रम र विशेष गरी पछिल्लोपटक सरकारको नेतृत्व गर्दादेखि आमनिर्वाचन सम्पन्न हुँदासम्मको अवस्थाको वस्तुनिष्ठ र यथार्थपरक समीक्षा गर्नुपर्नेमा जोड दिएका छन् ।

पार्टीले विगतमा हासिल गरेका सफलता र उपलब्धिको जस लिए जसरी नै वर्तमानको पराजय र क्षतिको पनि जिम्मेवारी लिन जरुरी रहेको उपाध्यक्ष पौडेलको भनाइ छ । उनले नीति, नेतृत्व, संगठन र कार्यशैलीमा रहेका गल्ती तथा कमजोरीलाई लुकाउनुको सट्टा त्यसलाई स्वीकार गर्न र सच्याउन तयार हुनुपर्ने बताएका छन् । सरकारको नेतृत्व गरिरहेको पार्टी २४ भदौ २०८२ मा आइपुग्दा नराम्रोसँग पछारिएको उल्लेख गर्दै उनले कुनै पनि द्विविधा नराखी कमजोरी सच्याउनुपर्नेमा जोड दिएका छन् ।

झन् बढ्दै छ घर झगडा
कम्युनिस्ट पार्टीबीच एकीकरण चर्चासँगै घर झगडा बढ्दो छ । एमालेमा अध्यक्ष केपी शर्मा ओली र नेकपामा संयोजक प्रचण्डको विकल्पसमेत खोजी सुरु भएको छ । ओली र प्रचण्डकै कारण कम्युनिस्ट आन्दोलन विघटित अवस्थामा पुगेको निष्कर्ष युवा नेताको छ ।

कम्युनिस्ट पार्टी स्थापना भएको ७७औ वर्षगाँठ मनाउँदै गर्दा अहिले ओली र प्रचण्डका कारण कम्युनिस्ट जनमत घटेको छ । कमजोर अवस्थामा पुग्नु र गत निर्वाचनमा लज्जास्पद हार व्यहोर्नुमा ओली र प्रचण्डले जिम्मेवारी लिनुपर्ने हुन्छ । ओली आफैं निर्वाचनमा पराजित भए । प्रचण्ड विजयी भए पनि विभिन्न २५ घटकलाई मिलाएर नेकपा बनाए पनि परिणाम राम्रो ल्याउन सकेनन् । २१ फागुन २०८२ को निर्वाचनमा एमालेले प्रत्यक्षमा ९ र समानुपातिकतर्फ १६ गरी २५ सिटसहित तेस्रो स्थानमा खुम्चिएको छ ।

नेकपाले प्रत्यक्षतर्फ ८ र समानुपातिकतर्फ ९ गरी १७ सिटमा खुम्चिएको छ । सरकार बनाउने हैसियतमा रहेका कम्युनिस्ट पार्टी गत निर्वाचनबाट प्रतिपक्षी दलको हैसियतमा समेत पुग्न सकेनन् । देशभर बलियो संगठन भएको एमालेले १४ लाख ५५ हजार र विभिन्न २५ घटक मिलेर बनेको नेकपाले ८ लाख ११ हजार मत पाउनुले कम्युनिस्ट पार्टीको जनमत घटेको देखाउँछ । अन्य ८ कम्युनिस्ट पार्टीले जम्मा २३ लाख ७८ हजार मत समानुपातिकतर्फ पाएका छन् । वामपन्थी दलले कुल मतको २१.५० प्रतिशत मतमात्रै ल्याएका छन् । २०७९ सालको निर्वाचनको तुलनामा वामपन्थी जनमत ५० प्रतिशतले घटेको छ ।

नेकपा (संयुक्त)का कार्यवाहक अध्यक्ष घनश्याम भुसालले ओली–प्रचण्ड युगको अन्त्य भएको बताउँछन् । नयाँ युग सुरुवात र ओली प्रचण्ड युग अन्त्य भएको बताउँदै यी नेताकै नेतृत्वमा पार्टी एकीकरण र पुरानो जनमत फर्काउन असम्भव भएको टिप्पणी गरेका छन् । उनले कम्युनिस्ट, वामपन्थी वा समाजवादका लागि अर्को युगको ढोका खुलेको बताउँदै उनले ओली–प्रचण्डले नेतृत्व छोडेर कम्युनिस्ट एकता जोगाउनुपर्ने सुझाव दिए ।

सम्बन्धित समाचार

पाँचपटक प्रधानमन्त्री भएका देउवाविरुद्ध अनुसन्धान अघि नै पक्राउ पुर्जी सबै मन्त्रीको सम्पत्ति सार्वजनिक, कस्को कति ? पूर्वकावा सभापति खड्कामाथि कारबाहीको तयारी सम्पत्ति छानबिन गर्न २०४७ पछि चौथो संयन्त्र कांग्रेसको केन्द्रीय अनुशासन समितिको बैठक सोमबार देउवा फर्किन, गगन बिर्सन तयार यी हुन् मन्त्रिपरिषद् बैठकका पाँच निर्णय सम्पत्ति छानबिन आयोगले सुरु गर्‍यो काम