खोटाङ । किराँत समुदायको आस्था र मुन्दुमको उत्पत्ति केन्द्रका रूपमा मान्यता पाएको ऐतिहासिक ‘साल्पा–सिलिचुङ’ क्षेत्रमा मुन्दुमी बृक्षबिरुवा रोपण अभियान सुरु भएको छ ।

धुपी, लालीगुराँस, चिमाल, गोब्रेसल्ला, लोक्ता र पत्लिङ्गालगायत विभिन्न प्रजातिका दुई हजार पाँच सय बिरुवा रोपिएको साल्पा–सिलिचुङ सरोकार संरक्षण तथा प्रवद्र्धन केन्द्र अन्तर्राष्ट्रिय समितिकी कोषाध्यक्ष सँगीता नाछिरिङ राईले जानकारी दिइन् । कोषाध्यक्ष राईका अनुसार डढेलोका कारण साल्पा–सिलिचुङ ’roundका मुन्दुमी वनस्पतिहरू नास हुँदै गएका छन् ।

यसलाई संरक्षण तथा प्रवद्र्धन गर्न वृक्षरोपण गरिएको हो, जेठ १० गतेदेखि सुरु गरिएको उक्त अभियानलाई आगामी दिनमा पनि निरन्तरता दिइनेछ । समितिकी आर्थिक सह–संयोजक जलवती राईको नेतृत्वमा आयोजित वृक्षरोपण कार्यक्रममा स्थानीयवासीको समेत सक्रिय सहभागिता रहेको थियो । वृक्षरोपणमार्फत साल्पा पोखरीको मुहान संरक्षण गर्दै क्षेत्रलाई हरियाली र सुन्दर बनाउने लक्ष्य राखिएको आयोजकले जनाएका छन् ।

खोटाङ, भोजपुर, सङ्खुवासभा र सोलुखुम्बुको संगमस्थलमा पर्ने यस मुन्दुमीस्थलको चौतर्फी विकासका लागि विस्तृत परियोजना प्रतिवेदन (डिपिआर) तयार गरी स्तरोन्नतिको काम सुरु गरिएको समितिले जनाएको छ । डिपिआर अनुसार परिसरमा सुम्निमा–पारुहाङ र मुन्दुमी पात्रहरूको मूर्ति, वाबु (चिण्डो) आकारको मुन्दुमी गेट, माङखिम तथा मुन्दुम संग्राहलय लगायतका भौतिक संरचनाहरू निर्माण गरिने छन् ।

समितिका अध्यक्ष राजेन खिम्बुले राई ‘मूलघरे कान्छा’ले साल्पा–सिलिचुङलाई विश्व सम्पदा सूचिमा सूचिकृत गर्ने उद्देश्य रहेको बताए । गत वर्ष पूर्वमन्त्री सुदन किरातीद्वारा अनावरण गरिएको सुम्निमा–पारुहाङ र नछुङको प्रतिमा देश तथा विदेशमा रहेका किरात एवं गैरकिरातीहरूको आर्थिक सहयोगबाट निर्माण गरिएको हो ।

‘सृष्टिको उत्पत्ति केन्द्र मुन्दुमको प्राण, साल्पा–सिलिचुङ संरक्षण हाम्रो अभियान’ भन्ने नाराका साथ सुरु गरिएको यस अभियानमा नेपालसहित बेलायत, हङकङ, कोरिया, अमेरिका, अस्ट्रेलिया, जापान र इजरायल लगायत विश्वभरका नेपालीहरू आबद्ध छन् । समुद्री सतहदेखि तीन हजार ६७२ मिटर उचाइमा कचौरा आकारमा फैलिएको साल्पा पोखरी र चार हजार १५५ मिटर उचाइमा रहेको सिलिचुङबाट सगरमाथा, मकालु, कञ्चनजङ्घा लगायत हिमशृङ्खला प्रष्ट देख्न सकिन्छ । पहिलोपटक सगरमाथा आरोहण गर्ने एडमन्ड हिलारी र तेन्जिङ नोर्गे शेर्पाले यही मार्ग प्रयोग गरेको बताइन्छ ।

साल्पा पोखरीमा हरेक वर्ष वैशाख, भदौ, कात्तिक र फागुनको पूर्णिमामा मेला लाग्ने गर्छ । बोली नफुट्नेहरू बोल्न सक्ने, सन्तान प्राप्ति हुने र धामी–झाँक्रीले मुन्दुमी शक्ति पाउने जनविश्वासका साथ खोटाङ, भोजपुर, सङ्खुवासभा, धनकुटा र सोलुखुम्बू लगायत विभिन्न जिल्लाबाट भक्तजनहरू यहाँ आउने गर्छन् । नेपाल सरकारले निर्धारण गरेको घुम्नै पर्ने १०० पर्यटकीय गन्तव्यभित्र पर्ने मुन्दुम पदमार्ग यही क्षेत्रसम्म विस्तार गरिएको छ ।

सम्बन्धित समाचार

हसिना सिमसारमा शिरिषको वैँस १७५ भन्दा बढी साहित्यकार, लेखक तथा पत्रकारहरूको सहभागितामा कोलोराडोमा हुँदैछ अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली साहित्य सम्मेलन यार्साको खोजीमा हिउँमुनि दबिएका सपना पूर्वी प्रवेशद्वारमा ४० फिट अग्लो ‘घण्टाघर’ लामिछानेविरूद्धको सम्पत्ति शुद्धीकरण र संगठित अपराध कसुरलाई फिर्ता गर्ने आदेश पोखरामा काँग्रेस सभापति थापाइतरको भेला काभा महिला भलिबल : नेपाल सेमिफाइनलमा आयातमुखी मुलुकमा उपेक्षित कृषक