Monday, November 23, 2020
Home प्रदेश प्रदेश ५ पर्यटन र वन्यजन्तुको संरक्षणमा टेवा पु-याउँदै होमस्टे

पर्यटन र वन्यजन्तुको संरक्षणमा टेवा पु-याउँदै होमस्टे

नेपालगन्ज । प्रकृति र वन्यजन्तुको संरक्षणमा टेवा पु¥याउने उद्देश्यले सञ्चालनमा ल्याइएका घरबास (होमस्टे)ले आयआर्जनमा राम्रो प्रभाव पारेको पाइएको छ । बर्दियाको मधुवन नगरपालिका–१ डल्लामा विसं.२०६७ साल फागुन १७ मा ११ घरबाट सुरु गरिएको होमस्टे अहिले २४ घरमा सञ्चालनमा रहेको सो वडाका वडा अध्यक्ष रहेका सञ्चालक परशुराम चौधरीले बताए ।

बर्दियाको डल्लामा तत्कालीन प्राकृतिक स्रोत साधन समितिका सभापति शान्ता चौधरी र मिस नेपाल सदीक्षा श्रेष्ठले उद्घाटन गरी सञ्चालनमा ल्याइएको होमस्टेले आफ्नो कला र संस्कृतिको संरक्षण मात्र नगरी आयआर्जनमा टेवा पु¥याउन थालेपछि निकुञ्ज तथा मध्यवर्ती क्षेत्र आसपासका किसान यसतर्फ आकर्षित भएका हुन् ।

वडा अध्यक्ष चौधरीले होमस्टे सञ्चालनमा आउनु पूर्व डल्लाको बस्तीको पहिचान गुमसुम भएको एक परम्परागत ग्रामीण बस्तीमा सीमित रहेको भए तापनि अहिले भने आफूहरूको परिचय नै डल्ला गाउँबाट हुने गरेको दाबी गरे । उनले भने,‘ पहिला डल्ला गाउँ कसैले चिन्दैनथ्यो आसपासका छिमेकी गाउँले बाहेक तर, अहिले समयको छालसँगै डल्ला गाउँले हामीको परिचयसमेत बनाइदिएको छ । यो सबै संरक्षण र होमस्टे सञ्चालनपछिको अवस्था हो ।’

उनले परम्परागत बस्ती वरिपरि बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्ज र त्यसबाट आउने वन्यजन्तुले पु¥याउने क्षतिको कारणले गर्दा कहिलेकाही मानव र वन्यजन्तुबीच द्वन्द्व हुने र त्यसले भयावह रुपसमेत लिने गरेको स्मरण गर्दै भने, ‘निकुञ्ज र मध्यवर्ती क्षेत्रको वनबाट आउने जनावरका कारण बालीनाली खाने, घरपालुवा जनावर मारिदिने, घर भत्काइदिने जस्तो सास्ती खेपिरहनुपरेको अवस्थाबाट भोकभोकै परिने जस्तो समस्या थियो । तर, अहिले होमस्टे सञ्चालन गरेपछि त्यो अवस्था टरेर गएको छ ।’

उनले संरक्षणको कारण रोजीरोटीको ग्यारेन्टी भए तापनि वन्यजन्तुको आक्रमणको जोखिम भने उत्तिकै रहेको बताए । उनले जंगली हात्ती, एकसिंगे गंैडा, पाटेबाघ, चितुवा, बँदेल, चित्तलजस्ता जनावर गाउँ पसेर हैरानी पार्ने गरेको बताए । वन्यजन्तुबाट जोगाउनका लागि अवलम्बन गरेका उपाय एकपछि अर्को फेलिएर जस्तो भएर जाँदा जोखिम बढेर गएको उनको भनाइ छ ।

‘गाउँवरिपरि ड्रेनज खनेर, मेसजाली राखेर करेन्ट प्रवाह गर्दा सुरक्षा हुन्छ भनेर ड्रेनज खनियो मेसजाली राखियो त्यो पनि केही समयपछि फेल भयो हात्तीले वैकल्पिक उपाय निकाले घेराबार तोडेपछि सजिलै गाउँ पसेको छ’,उनले भने, ‘अब रोजीरोटीका लागि होमस्टे नै हामीहरूका लागि निर्विकल्प भएको छ ।’ उनले डल्ला होमस्टेमा दैनिकजसो विभिन्न जिल्लाका, केही मात्रामा स्थानीय र विदेशी पाहुना अवलोकन तथा बिदा मनाउन आउने गरेको बताए । पाहुनाको सत्कारमा आफ्नो परिहरन र संस्कृतिबाट गरिने हुँदा सबैले रोजगार पनि पाएको बताए ।

यसैगरी बाँकेको कम्दी करिडोरको नयाँ गाउँमा सञ्चालनमा रहेको होमस्टे नम्बर–७ का सञ्चालक मंगल सिंह थारुले होमस्टेका कारण आफूहरूको दिनचार्य नै बदलिएको बताए । पहिला परम्परागत खेतीमा रमाउने उनी र उनको परिवार अहिले खेतीसँगै होमस्टेमा आउने पाहुनाको सत्कार गर्न जुटेका हुन्छन् । नेपालगन्जबाट करिब २५ किलोमिटरको दूरीमा रहेको नयाँगाउँ होमस्टे २०७२ सालमा सञ्चालनमा ल्याइएको हो । सुरुमा ७ घरमा सञ्चालन गरिएको भए पनि अहिले १३ घरमा सञ्चालनमा छ । उनले होमस्टेमा आउने पाहुनका कारण आफूहरूको आम्दानीको स्रोत पनि बढेर गएको बताए ।

उनले भने, ‘होमस्टे सञ्चालन गर्दा धेरै कुरा सिक्ने मौका पाइयो । पहिला थारु समुदायले प्रयोगमा ल्याउने गरगहना, लुगाफाटा कुनामा कामै लग्दैन भनेर थन्क्याएर राखेका थिए तर, अहिले हाम्रो लागि ती अमूल्य धन सावित भएको छ । सिडी र म्युजिक सिस्टममा डिजे बजाउने प्रवृत्तिले निरुत्साहित हुँदै परम्परागत मादलमा नाच्ने गाउने र पाहुनालाई मनोरञ्जन दिने गर्दा संस्कृति पनि जोगिएको छ ।’

पूर्वपश्चिम राजमार्गदेखि सय मिटर दक्षिणमा रहेको उनको होमस्टे नजिकै वनस्पती उद्यान, वनभोज स्टल र बाँके राष्ट्रिय निकुञ्जको हात्तीसार पनि छ । आफूकहाँ आउने पाहुनालाई आफ्नै उत्पादनले सेवा गर्ने गरेको बताए । होमस्टेमा पाहुना आउँदा उनकी श्रीमती, छोरी र छोराले पनि काममा सघाउने गरेको उनी बताउँछन् । ‘परम्परागत खेती गर्दा जंगली जनावरले खाएर नष्ट गरिदिन्थे वर्षभरि खान पनि पुग्दैनथ्यो तर अहिले होमस्टे सञ्चालन गरेपछि छोरा छोरी पढाउनेदेखि अन्य गर्जो टार्दै बचत पनि गरेको छु,’ उनले भने ।

बाँके र बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा मध्यवर्ती क्षेत्र आसपासका गाउँमा मानव वन्यजन्तु बीचको द्वन्द्व घटाउँदै उनीहरूलाई संरक्षणमा सहभागी गराउने उद्देश्यले होमस्टेको अवधारणा ल्याइएको र त्यसको प्रवद्र्धनमा आफूहरूले पनि सक्दो सहयोग गरेको तराई भूपरिधि कार्यक्रम परियोजना (ताल)का सहप्रबन्धक मुना थापाले बताइन् । उनले संरक्षणमा सबैको सहभागिता रहोस् भनेर तालले वैकल्पिक खेती तथा आयआर्जनमा जोड्नका लागि विभिन्न खालका सहयोग आवश्यकताको आधारमा गर्दै आएको जानकारी दिइन् ।

पछिल्लो समयमा प्रकृतिसँग रम्नका लागि सहरको धुलो र कोलाहलबाट टाढा रहँदै ग्रामीण बस्तीमा जाने र उनीहरूको सेवा गरेर स्थानीयले जीविकोपार्जनसँगै संरक्षणमा पनि जोडिँदै गएको पाइएको छ । बर्दियाको डल्लाबाट सुरु भएको होमस्टे अहिले गोबिन्दपुर, सतखलुवा, बाँकेको गाभर, ढकेरी नयाँगाउँलगायतका स्थानमा सञ्चालनमा ल्याइएका छन् । यसले आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटनलाई बढवा दिँदै आयआर्जनमा टेवा पु¥याएको छ ।

(Visited 36 times, 1 visits today)
Loading comments...

आजको समाचार

प्रेसपास र अनलाइन नवीकरण प्रदेशमा रहेका हुलाकमार्फत

काठमाडौं । सूचना तथा प्रसारण विभागले अब प्रेसपास र अनलाइन नवीकरण गर्ने अधिकार प्रदेशका जिल्ला हुलाक कार्यालय र क्षेत्रीय हुलाक निर्देशनालयलाई समेत दिएको छ...

साताका लोकप्रिय समाचार

नेकपा विभाजन हुँदैन : उपाध्यक्ष गौतम

तुलसीपुर । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) का उपाध्यक्ष बामदेव गौतमले पार्टीमा विभाजन नआउने बताएका छन् । तुलसीपुर उपमहानगरपालिकाद्वारा आज आयोजित भेटघाट कार्यक्रममा उनले पार्टीभित्रका...

कविता महोत्सव मङ्सिर २९ मा

काठमाडौं । नेपाल प्रज्ञा–प्रतिष्ठानले यस वर्षको राष्ट्रिय कविता महोत्सव यही मङ्सिर २९ गते काठमाडौँमा आयोजना गर्ने भएको छ । प्रतिष्ठानको स्थापना दिवसका अवसरमा हरेक...

काभ्रेमा संक्रमणले ४ जनाको मृत्यु

काभ्रेपलाञ्चोक । काभ्रेमा कोरोनाका कारण ४ संक्रमितको मृत्यु भएको जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय काभ्रेले जनाएको छ । कार्यालयका अनुसार मृत्यु हुनेमा पाँचखाल नगरपालिकाका ९१ वर्षीय...

ललितपुरमा कोरोना निको हुने वृद्धि

ललितपुर । ललितपुरमा कोरोना सङ्क्रमण निको हुनेको सङ्ख्या बढेको छ । जिल्लाभर रहेका कूल ११ हजार ६९० सङ्क्रमितमध्ये नौ हजार ६०३ ले स्वास्थ्यलाभ गरिसकेको...

सिंह सम्मानित

राजविराज । कृषि हाट बजारको स्थापना र विकास तथा सामुदायिक स्वास्थ्य इकाईको स्थापनमा विशेष योगदान पु-याए वापत समाजसेवी एंव राजनीतिककर्मी महामायाप्रसाद सिंह सम्मानित भएका...

ट्रेन्डिङ

१८ औं आहा रारा गोल्डकप : उद्घाटनमा आयोजक र ब्रिगेडबीच प्रतिस्पर्धा

पोखरा । मोफसलको प्रतिष्ठित क्लब सहारा क्लब पोखराले बिहीबारदेखि पोखरा रंगशालामा १८ औं आहा रारा गोल्डकप फुटबल प्रतियोगिता आयोजना गर्दैछ । १० टिम सहभागी...

वरिष्ठ पत्रकार दुर्गानाथ शर्माको निधन

काठमाडौं । वरिष्ठ पत्रकार दुर्गानाथ शर्माको निधन भएको छ । मनमोहन कार्डियो थोरासिक भास्कुलर एन्ड ट्रन्सप्लान्ट सेन्टरमा बुधबार ७२ वर्षको उमेरमा उनको...

सर्वोच्चको आदेश : बन्दाबन्दी पूर्ण रूपमा खुलेपछि ३० दिनभित्र कर बुझाए हुने

काठमाडौं । सर्वोच्च अदालतले बन्दाबन्दी (लकडाउन)का बेला व्यवसायीलाई कर तिर्न बाध्य नपार्न सरकारका नाममा आदेश दिएको छ । लकडाउनले व्यवसाय ठप्प भएको समयमा सरकारले...

नेतान्याहूले बहुमत ल्याउन नसक्ने मतसर्वेक्षणको अनुमान

जेरुसेलम । प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहूको लिकुड पार्टी यस पटकको निर्वाचनमा पनि सबैभन्दा ठूलो पार्टीका रूपमा देखापर्ने अनुमान गरिएको छ । बहुमतको सरकार गठन हुन...

२०२३ को वल्र्ड कप न्युजिल्यान्ड र अस्ट्रेलियामा

ज्युरिक । अस्ट्रेलिया र न्युजिल्यान्डले २०२३ महिला फुटबल विश्वकपको आयोजना गर्ने भएका छन् । फिफा परिषद्मा शुक्रबार यी देशले कोलम्बियालाई २२–१३ को मतले पछाडि...

हत्या र आत्महत्या पहिचान गर्ने तरिका

मृत्युका अधिकांश घटना विवादास्पद बन्दै आएका छन् । विपक्षी र रिसइबी परेकालाई फसाउने तथा आफन्त र पक्षलाई जोगाउने उद्देश्यमा आधारित राजनीतिक एवं सामाजिक प्रतिस्पार्धले...

शव ल्याउन नसकेपछि स्याङ्जाका खड्गबहादुरकाे काेरियामै अन्त्येष्टि

साेल । स्याङ्जा किचनासका खड्गबहादुर थापा मगरको शव नेपाल लैजान नसक्दा आइतबार कोरियामै अन्त्येष्टि गरिएको छ । लकडाउनका कारण हवाई क्षेत्र पनि अवरुद्ध हुँदा...

मृत भनी दाहसंस्कार गरिएका व्यक्ति जीवित भेटिपछि…

पाल्पा । पाल्पामा मृत भनी दाहसंस्कार गरिएका व्यक्ति जीवित भेटिएका छन् । गुल्मी जिल्ला रुरु गाउँपालिका-५ बम्गाका ६५ वर्षीय श्यामशरण भण्डारी पाल्पाको रैनादेवी छहरा...

RAJDHANIDAILY VIDEO

HAMRO PATRO

प्रमुख

पहिला प्रेम गरे, अनि घरका मान्छे बिरामी छ भन्दै ठगे

वालिङ ।  बाजुरा जिल्ला हिमाली गाउँपालिका–४ का २७ वर्षीय रुपचन्द्र पाण्डेलाई प्रहरीले पक्राउ गरेकाे छ । पाण्डेले ब्राजिलमा आफ्नो परिवार गम्भीर बिरामी भएकाले ठूलो...

बाबुराम दम्पत्ति कोरोनामुक्त

काठमाडौं । पूर्व प्रधानमन्त्री एवं राष्ट्रिय जनता पार्टीका वरिष्ठ नेता डा. बाबुराम भट्टराई र उनकी पत्नी हिसिला यमी कोरोना भाइरस संक्रमणमुक्त भएका छन् ।...

झापामा धारिलो हतियार प्रहार गरी श्रीमतीको हत्या

दमक । झापाको दमक– १ का चूडामणि भण्डारीले आफ्नी श्रीमतीको हत्या गरेका छन् । कमल –६ जोगीचौंनस्थित आफ्नो खेतमा गएका समयमा भण्डारीले अन्दाजी ३७...

कोरोना संक्रमणबाट जनस्वास्थ्य अधिकृतको निधन

लहान । कोरोना भाइरस सङ्क्रमणका कारण आज सिरहामा जनस्वास्थ्य अधिकृतको मृत्यु भएको छ । सिरहाको कल्याणपुर नगरपालिकाका स्वास्थ्य शाखा संयोजक ५० वर्षीय गौरीशङ्कर देवको उपचारका...

भर्खरै

छानिए उत्कृष्ट १५ करदाता

काठमाडौं । सरकारले नवौं राष्ट्रिय कर दिवसको अवसरमा मुलुकलाई सबैभन्दा बढी राजस्व बुझाएर योगदान पु-याउनेमध्ये विभिन्न क्षेत्रबाट १५ उत्कृष्ट करदाताको नाम छनोट गरेको छ...

प्रेसपास र अनलाइन नवीकरण प्रदेशमा रहेका हुलाकमार्फत

काठमाडौं । सूचना तथा प्रसारण विभागले अब प्रेसपास र अनलाइन नवीकरण गर्ने अधिकार प्रदेशका जिल्ला हुलाक कार्यालय र क्षेत्रीय हुलाक निर्देशनालयलाई समेत दिएको छ...

प्रशासकलाई निजी इस्टिच्युटमा पढाउन बन्देज

काठमाडौं । सरकारले प्रशासकहरूलाई सरकारी काम छलेर विभिन्न निजी इस्टिच्युटमा पढाउन पूर्ण रूपमा रोक लगाएको छ । विभिन्न मन्त्रालय र निकायमा कार्यरत सहसचिव तथा...

पहिला प्रेम गरे, अनि घरका मान्छे बिरामी छ भन्दै ठगे

वालिङ ।  बाजुरा जिल्ला हिमाली गाउँपालिका–४ का २७ वर्षीय रुपचन्द्र पाण्डेलाई प्रहरीले पक्राउ गरेकाे छ । पाण्डेले ब्राजिलमा आफ्नो परिवार गम्भीर बिरामी भएकाले ठूलो...

धेरै पढिएका

थप ७ जना संक्रमितको मृत्यु, मृतकको संख्या १३०५ पुग्यो

काठमाडौँ । पछिल्लो २४ घण्टामा कोरोना भाइरस सङ्क्रमणबाट ७ जनाको मृत्यु भएको छ । यससँगै नेपालमा कोरोनाबाट मृत्यु हुनेको सङ्ख्या १ हजार ३०५ पुगेको...

बागलुङमा नगदसहित जुवाडे पक्राउ

बागलुङका विभिन्न स्थानबाट १६ जना जुवाडे पक्राउ गरेका छन् । आइतबार राति बागलुङ नगरपालिका–६ भान्सा र सोही वडाको ठूलढुङ्गामा जुवातास खेलिरहेका अवस्थामा नगदसहित उनीहरु...

कोरोना संक्रमितको निःशुल्क उपचार नगर्ने अस्पताललाई कारवाही गर्ने

काठमाडौँ । स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले कोरोना भाइरस सङ्क्रमितको निःशुल्क उपचार नगर्ने अस्पताललाई कारवाही गर्ने भएको छ । मन्त्रालयका सहप्रवक्ता डा समिरकुमार अधिकारीले सरकारको निर्णयानुसार...

जान्सेनको कोभिड–१९ खोप तेस्रो चरणमा प्रवेश

लन्डन । फर्मास्युटिकल कम्पनी जोन्सन एन्ड जोन्सनको सहायक कम्पनी जान्सेनले विकास गरेको प्रयोगात्मक कोरोनाभाइरस खोपलाई तेस्रो चरणको परीक्षणका लागि बेलायत सरकारले अनुमति दिएको छ...

ई-पेपर

छुटाउनुभयो कि?

(Visited 90 times, 1 visits today)