Tuesday, January 19, 2021
Home सौजन्य खोजी सिंगो आकाशको

खोजी सिंगो आकाशको

यशोदा अधिकारी

कथाकार शोभा ज्ञवालीले खोजेको एउटा पूर्ण आकाशको कथाचित्र हो, ‘सम्पूर्ण आकाश’ कथा संग्रह । नारी संवेदना, समानता, सहअस्तित्व र सहभागिताको कोणबाट विषय बस्तुलाई मर्मस्पर्शी रूपमा प्रस्तुत गर्न सिपालु कथाकार शोभा ज्ञवालीको नयाँ कथाकृति ‘सम्पूर्ण आकाश’मा समाजवरपरकै यावत विषयवस्तु समेटिएका छन् ।

कथाकार आफैं महिला भएर आफैंले भोगेका, देखेका र अनुभूत गरेका अनुभूतिलाई कथा मालामा सहज रूपमा उनिएको छ । संग्रहभित्रका कथाका फूलहरू फरक रुप रंगका छन् । तिनै भिन्नभिन्न फूलका सुबासना पाठकले मज्जाले महसुस गर्न सक्छन् ।

सुरुवातबाटै कथाले पाठकको मन यसरी तान्छ कि, कथा पढेपछि कसरी टुंगिन्छ ? भन्ने जिज्ञासा स्वभाविक रूपमा आइरहन्छन् । जसले गर्दा कथा नपढी किताब थन्क्याउनै मन लाग्दैन ।

सहरिया परिवेश, सहरिया जीवन शैलीका कथा व्यथालाई लैंगिक रूपमा महिलावादी दृष्टिकोणबाट प्रस्तुत गरिएका सग्ला कथाहरू छन्, ‘सम्पूर्ण आकाश’ कथा कृतिमा । मायाप्रेमका सन्दर्भदेखि समसामयिक सामाजिक परिवेशका विषयबस्तुसमेत अटाएका छन्, कथामा । संग्रहभित्रका विभिन्न २५ शीर्षका कथा सबै ओजपूर्ण छन् ।

पहिलो माया शीर्षक कथाबाट सुरु भएर अन्तिम निर्णय कथामा पुग्दा संग्रह सम्पूर्ण कथा सकिन्छन् ।

कृतिभित्रको पहिलो माया कथाले मुख्य पुरुषपात्र रमेशमार्फत् यौवना नारीमाथिको पुरुष दृष्टिको उजागर गर्ने प्रयास गरेको छ । विवाहलाई सामान्य रूपमा लिँदै पटकपटक विवाह गर्ने रमेशको चरित्र देखाउँदै कथाकारले महिलालाई खेलौनाको रूपमा लिएर व्यवहार गर्ने प्रवृत्ति प्रस्तुत गरिएको छ । यो प्रवृत्तिले निर्दोष नारी मनको अटुट प्रेममाथि धावा बोल्ने पुरुष प्रशस्तै छन् भन्न अप्ठेरो पर्दैन ।

कृतिः ‘सम्पूर्ण आकाश’
विधाः कथा
सम्पादनः रघुनाथ लामिछाने
प्रकाशकः मञ्जरी पब्लिकेसन्स
पहिलो संस्करणः २०७७

आज पनि कैयन नारी कलुषित सोचका शिकार कैयन भइरहेका हुन्छन् भन्ने यथार्थ कथाले देखाउन खोजेको छ ।
प्रेम, विवाह र त्यसपछिका पारिवारिक सम्बन्धले नै जीवनयात्रामा सहजता थप्नुपर्ने हो तर कथामा नारीलाई उपभोग्य वस्तुका रूपमा लिने रमेशले अचानक भेटिन पुगेकी पहिलो प्रेमिकालाई तेस्रो श्रीमति परिचित गराउँछन् । यसबाट अनुमान गर्न सकिन्छ कि उसले अझै कति महिलाको जीवन बर्बाद पार्ने हो भनेर । यसरी यो कथा रोचक र समाजमा व्यक्त पुरुष चरित्रको वरिपरि घुमेको छ ।

सम्पूर्ण आकाभित्रका कथामा नेपाली समाजको दैनिकीसँग जोडिएका विषय टपक्क टिपेर प्रस्तुत गरिएको छ । प्रेमलाई शुसभ्य रूपमा उठाउने प्रयासस्वरुप लेखिएका प्रेमिल कथाहरू पनि कृतिभित्र अटाएका छन् । ती कथा निकै रोचक लाग्छन् ।

महिलालाई विवाहअगाडि हजार सपना देखाउने पुरुषले गर्ने व्यवहार पनि कथामा झल्किन्छ । सम्पन्न परिवारकी छोरी सुजातालाई दाइजो कम ल्याएको भनेर विभिन्न दबाब दिइएको सन्दर्भ नलेखिएको प्रेमकथाले उजागर गरेको छ ।
अझै पनि समाजमा दाइजो नल्याएका कारण कैयन बुहारीहरू जिउँदै जलेका छन्, कुटिएका छन् र मानसिक र शरीरिक यातना खेप्न बाध्य हुने गरेका छन् ।

पछिल्लो समय त सहरमा दाइजोले यसरी जरो गाड्न थालेको छ कि घुमाउरो रूपमा विवाहमा दाइजो प्रसस्त लिने दिने चलन बढेको छ । यस्तो प्रचलन बढ्दै गयो भने महिलालाई असल जीवन साथीका रूपमा भन्दा पनि किनबेच गर्ने साधनका रूपमा हेरिने हो कि भन्ने चिन्ता कथामा गरिएको छ ।

समाजमा रहेका थुप्रै विकृतिलाई उजागर मात्रै गरेका छैनन्, त्यस्ता विकृतिविरुद्ध सकारात्मक परिवर्तनको अपेक्षा पनि कथाले गरेको छ ।

रेडरोज गाउँले परिवेशको मध्यम वर्गीय परिवारमा जन्मिएर शिक्षाका लागि शहर ल्याइएकी छोरीको जीवन नजिक रहेको कथा हो । उनले मन पराएर पनि आफ्नो हुन नसकेको समीर जागिर खोज्दै जाँदा भेटिनु उसलाई हाकिमका रूपमा मान्नुपर्ने अवस्था आउनु र अन्ततः जागरि खान मन नलाग्नुजस्ता सन्दर्भलाई कथाकारले कथामा असाध्यै मार्मिक ढंगले प्रस्तुत गरेको पाइन्छ ।

अन्तिम निर्णय कथामा हरेक आमाका कथा छन् । जीवनको उत्तरार्धमा भोगाइ र अनुभूतिलाई कलमको साहाराले बाहिर ल्याइएको छ । यसरी पढ्दा सामान्य लाग्ने विषयलाई पनि गहन रूपमा उठाएर कथात्मकता दिन सक्नु कथाकारको खुबी हो, त्यो खुबी कथाकार ज्ञवालीमा प्रसस्तै पाइन्छ । यति हुँदाहुँदै पनि कथाहरूमा अंग्रेजी भाषाको अधिक प्रयोग भएका छन् ।

प्रत्येक कथामा माथिल्लो घरानीय वर्गका परिवारमा प्रयोग हुने शव्दावलीहरू पनि प्रशस्तै भटिन्छन् । कथाकारले भाषा र शव्द छनौटमा धयन पुर्याउन सकेको भए कथाले सबै वर्गलाई समेट्न सक्थ्यो भन्ने लाग्छन् ।

जे होस्, कलमका माध्यमबाट समाजभित्रकै स–साना विषयभित्र पसेर कलम चलाउने कथाकार ज्ञवालीका ‘सम्पूर्ण आकाश’भित्रका कथाले महिला आधा आकाश होइनन् पूर्ण आकाश हुन् भन्ने भाव व्यक्त गर्न खोजेको छ ।

(Visited 23 times, 1 visits today)
Loading comments...

आजको समाचार

शान्ति, स्थिरता र विकासका लागि ताजा जनादेश अनिवार्य: राष्ट्रपति भण्डारी

काठमाडौं । राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले शान्ति, स्थिरता र विकासका लागि ताजा जनादेश अनिवार्य भएको बताएकी छन् । राष्ट्रपति भण्डारीले सोमबार निर्वाचन आयोगको वार्षिक प्रतिवेदन...

नयाँ प्रजातिको कोरोना भाइरसबाट नेपाल कति जोखिममा ?

काठमाडौं । नेपालमा नयाँ प्रजातिको कोरोना भाइरस संक्रमण पुष्टि भएको छ । बेलायत हुँदै नेपाल फर्किएकामध्ये तीन जनामा नयाँ प्रजातिको कोरोना पुष्टि भएको हो...

भारतमा फुटपाथमा सुतिरहेका मजदुरमाथि ट्रक गुड्यो, १५ जनाको मृत्यु

काठमाडौं । भारतको गुजरातको सुरतस्थित कोसाम्बा भन्ने स्थानमा गएराति ट्रकले किच्दा १५ मजदुरको मृत्यु भएको छ । किम मान्डवी रोडअन्तर्गत पालोडगाम नजिक फुटपाथमा सुतिरहेका उनीहरूमाथि...

अनि कोमललाई विवाह गर्ने चाहना हरायो

काठमाडौं । गायिका तथा राष्ट्रिय सभाकी सांसद कोमल वलीले प्रायः सधैं एउटै प्रश्न झैल्दै आउनुपरेको छ, ‘तपाईंले अहिलेसम्म किन विवाह नगर्नुभएको हो र अब...

भूकम्पीय पुनःस्थापनामा चुनौती

नेपालमा विक्रम संवत् १९९० माघ २ मा गएको महाभूकम्पपछिको सबैभन्दा ठूलो विपद् पछिल्लो समय २०७२ वैशाख १२ गते गोरखालाई केन्द्रबिन्दु बनाएर गएको भूकम्प नै...

साताका लोकप्रिय समाचार

पुर्खाकाे नासाे संरक्षणमा युवा पुस्ता

बुटवल । ग्रामीण पहिचानका रूपमा प्रयोगमा आएका घरेलु प्रयोजनका कैयन सामग्री हराउँदै गएकोमा बुढापाका चिन्तित हुन थालेका बेला कतिपय युवाहरु आफ्ना पुर्खाले बनाएका र...

लोकतन्त्र र संविधानको रक्षाका लागि सबै एक हुनुपर्छ : पौडेल

चितवन । नेपाली कांग्रेसका वरिष्ठ नेता रामचन्द्र पौडेलले लोकतन्त्रको संरक्षणका लागि सबै एक हुनुपर्ने बताएका छन् । कांग्रेस चितवन क्षेत्र नं २ ले प्रजातन्त्रका...

धमाधम मुन्दुम पदमार्ग

प्राकृतिक तथा ऐतिहासिक सम्पदाका लागि प्रख्यात जिल्ला मानिन्छ, भोजपुर । राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय महत्व बोकेका धेरै ऐतिहासिक धरोहर छन्, यहाँ । खुकुरीका लागि प्रख्यात...

धनकुटामा गृहमन्त्रीलाई कालो झण्डा

धनकुटा । गृहमन्त्री रामबहादुर थापा ‘बादल’ लाई आज धनकुटामा कालो झण्डा देखाइएको छ । नेकपा जिल्ला कमिटी धनकुटाको केपी ओली समूहले आयोजना गरेको कार्यकर्ता...

१० महिनादेखि बन्द नाटकघर सञ्चालनमा आए

काठमाडौं । १० महिनादेखि बन्द रहेको काठमाडौंको अनामनगरस्थित मण्डल थिएटरलाई यतिबेला सरसफाइसँगै पुनः मर्मतको काम थालिएको छ । नेपाल सरकारको निर्णयअनुसार चलचित्र भवन खुलेपछि...

ट्रेन्डिङ

लिनालाई ब्युटिसियन ट्यालेन्ट नेपालको उपाधी

काठमाडौं । ब्युटिसियन ट्यालेन्ट नेपाल २०२० सिजन ३ को उपाधि ललितपुरकी ब्युटिसियन लिना डँगोलले चुमेकी छिन् । रोज सिप विकाश तालिम केन्द्र, रोज ब्युटी...

बायर्नले पनि प्रशिक्षण थाल्यो

म्युनिख । जर्मन क्लब बायर्न म्युनिखले कोरोना भाइरस (कोभिड–१९)को त्रासकाबीच प्रशिक्षण सुरु गरेको छ । बायर्न म्युनिख कोरोना भाइरसको त्रासका बीच प्रशिक्षण...

संविधान संशोधनको प्रस्तावमा राप्रपाको समर्थन

काठमाडौँ । राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीले संविधान सशोधनसम्बन्धी सरकारको प्रस्तावलाई समर्थन गर्ने भएको छ । पार्टी अध्यक्षत्रय कमल थापा, पशुपतिशम्शेर जबरा र डा प्रकाशचन्द्र लोहनीको बैठकले...

१०औं अन्तर्राष्ट्रिय लोक सांस्कृतिक मेला हुँदै

काठमाडौं । काठमाडौंमा शनिबारबाट १०औं अन्तर्राष्ट्रिय लोक सांस्कृतिक मेला सुरु हुने भएको छ । २५ फागुनसम्म नेपालका विभिन्न सहरमा आयोजना हुने यो...

सिलवाल दोस्रोपटक राखेप सदस्यसचिव नियुक्त

काठमाडौं । निवर्तमान सदस्यसचिव रमेशकुमार सिलवाल दोस्रोपटक नेपाली खेलकुदको सर्वाेच्च निकाय राष्ट्रिय खेलकुद परिषद् (राखेप)को सदस्यसचिवमा नियुक्त भएका छन् । मन्त्रिपरिषद्को सोमबार बसेको बैठकले...

दक्षिण ललितपुरका ३ वटै गाउँपालिकाका अत्यावश्यक बाहेक सबै सेवा बन्द

ललितपुर । दक्षिण ललितपुरका तीनवटै गाउँपालिकामा भदौ १ देखि १५ गतेसम्म गाउँपालिकाबाट संचालित अत्यावश्यक बाहेकका सबै काम बन्द गर्ने निर्णय भएको छ । कोन्ज्योसोम...

‘मुन्नी’ले अभिनय गरेको भिडियो सार्वजनिक

काठमाडौं । राजेश अर्यालको ‘आँखामा आँशु’ बोलको गीतको म्युजिक भिडियो सार्वजनिक भएको छ । गीतमा मेलिना राईको राईको स्वर रहेको छ भने शब्द प्रदिप सुवेदीको...

जनयुद्ध दिवसका कारण सुदूरपश्चिम सभाको संसद बैठक स्थगित

धनगढी । बिहीबार बस्ने भनिएको सुदूरपश्चिम प्रदेशसभाको बैठक जनयुद्ध दिवसका कारण स्थगित गरिएको छ । सत्ता पक्ष सांसदहरुले फागुन १ गते जनयुद्ध...

RAJDHANIDAILY VIDEO

हाम्रो पात्रो

प्रमुख

भारतमा फुटपाथमा सुतिरहेका मजदुरमाथि ट्रक गुड्यो, १५ जनाको मृत्यु

काठमाडौं । भारतको गुजरातको सुरतस्थित कोसाम्बा भन्ने स्थानमा गएराति ट्रकले किच्दा १५ मजदुरको मृत्यु भएको छ । किम मान्डवी रोडअन्तर्गत पालोडगाम नजिक फुटपाथमा सुतिरहेका उनीहरूमाथि...

रविभवनको सोल्टी सिटी अपार्टमेन्टमा आगलागी

काठमाडौँ । काठमाडौंको रविभवनस्थित सोल्टी सिटी अपार्टमेन्टमा आगलागी भएको छ । सोमबार दिउँसो अपार्टमेन्टको माथिल्लो तलामा आगलागी भएको प्रहरी जनाएको छ । दमकल, प्रहरी, स्थानीयवासीको...

नेपालमा ३ जनामा नयाँ प्रजातिको कोरोना भाइरस पुष्टि

काठमाडौं । नेपालमा तीन जनामा नयाँ प्रजातिको कोरोना भाइरसको सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ । नेपालमा २८ वर्षीया महिला तथा ३२ र ६७ वर्षीय पुरुषमा...

‘संविधानमा हुँदै नभएको व्यवस्थालाई राजनीति हो भनेर संसद विघटन गर्न मिल्दैन’

काठमाडौँ । प्रतिनिधिसभा विघटनविरुद्ध परेको रिट निवेदनबमोजिम आज संवैधानिक इजलासमा भएको सुनुवाइमा रिट निवेदकका तर्फबाट अधिवक्ता दीनमणि पोखरेलले यसमा राजनीतिक विषय भनेर अदालत उम्किन...

भर्खरै

शान्ति, स्थिरता र विकासका लागि ताजा जनादेश अनिवार्य: राष्ट्रपति भण्डारी

काठमाडौं । राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले शान्ति, स्थिरता र विकासका लागि ताजा जनादेश अनिवार्य भएको बताएकी छन् । राष्ट्रपति भण्डारीले सोमबार निर्वाचन आयोगको वार्षिक प्रतिवेदन...

दीप बस्न्यातको ‘कैफियत प्रतिवेदन’ झिकाउन सर्वोच्चको आदेश

काठमाडौं । बालुवाटार ललिता निवासको सरकारी जग्गा हिनामिनामा मुछिएका अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगका पूर्वप्रमुख आयुक्त दीप बस्न्यातको सम्बन्धमा ‘कैफियत प्रतिवेदन’ झिकाउन सर्वोच्च अदालतले आदेश...

नयाँ प्रजातिको कोरोना भाइरसबाट नेपाल कति जोखिममा ?

काठमाडौं । नेपालमा नयाँ प्रजातिको कोरोना भाइरस संक्रमण पुष्टि भएको छ । बेलायत हुँदै नेपाल फर्किएकामध्ये तीन जनामा नयाँ प्रजातिको कोरोना पुष्टि भएको हो...

माझी बस्तीमा खुसी : डाक्टर आए सित्तैमा जाँचे, औषधी निशुल्क दिए

सिन्धुपाल्चोक । चौतारा साँगाचोकगढी नगरपालिका–१४ झ्याडी माझी बस्तीकी ८० वर्षीया सुन्तली माझीले जिवनको यो उमेरसम्म अस्पताल र स्वास्थ्यकर्मीलाई नजिकबाट आफ्नो स्वास्थ्य समस्याको बारेमा बताउन...

धेरै पढिएका

सीमा विवाद समाधान गर्न छुट्टै संयन्त्र बनाउन भारतको प्रस्ताव

काठमाडौं । नेपाल–भारत संयुक्त आयोगको बैठकमा सीमा विवादको विषयले औपचारिक प्रवेश नै नपाई सकिएको छ । सीमा विवादको विषयमा लामो समयदेखि दुई देशबीचको तिक्तता...

वरुण / नताशाको विवाहमा जम्मा ५० जनालाई निम्ता

मुम्बई । कोरोनाका कारण सामाजिक दुरी कायम गर्दै विवाहमा ५० जना भन्दा बढी व्यक्तिहरु सामिल हुन नपाउने भएपछि बलिउड अभिनेता वरुण धवन अहिले दुःखी...

अफगानिस्तानमा गोली हानी दुई महिला न्यायाधीशको हत्या

काबुल । अफगान सर्वोच्च अदालतका दुई महिला न्यायाधीशमाथि आइतबार बिहानै राजधानी काबुलमा गोली हानी हत्या गरिएको छ । अफगानमा जारी हिंसा अन्त्य गर्न सरकार...

राष्ट्रिय विकास समस्या समाधन समिति बैठक

काठमाडौं । देशभरिको विकास निर्माण, खर्चको प्रगति र विकास निर्माणमा देखिएका समस्यालगायतका विषयमा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको अध्यक्षतामा मन्त्रीहरू, विभिन्न प्रदेशका मुख्यमन्त्री र सचिवबीच...

ई-पेपर

छुटाउनुभयो कि?

(Visited 101 times, 1 visits today)