Monday, September 27, 2021
Your Ads Here
Homeसौजन्यस्मृतिमा महेन्द्र दाइ

स्मृतिमा महेन्द्र दाइ

एकराज पाठक,
sharethis

दाइ परलोक हुनुभन्दा त्यस्तै दुई साता मात्र अघि फोनमा कुरा भएको थियो करिब ४२ मिनेट जति । महेन्द्र दाइको फोन आएपछि हाम्रो कम्तीमा पनि आधा घन्टा कुराकानी हुन्थ्यो । प्रायः राजधानी दैनिक, नेपालको राजनीति र बागलुङ जिल्लाका बारेमा नै धेरै कुरा हुन्थ्यो । कुनै काम विशेषले मैले फोन गरें भने पनि उहाँले पख म यताबाट गर्छु भनेर काट्नुहुन्थ्यो । त्यसपछि उहाँले लामो कुरा गर्न खोजेको भन्ने मैले बुझ्थें र म हतारमा छु भने अहिले होइन दाइ, यति समयपछि गर्नु भन्थें ।

त्यसदिन उहाँले, ‘म पर्सि इन्डिया जाँदै छु, बढीमा साता दिनपछि आउँछु, त्यसपछि बसेर केही काम गर्नुछ,’ भन्नुभयो । ‘यस्तो बेलामा किन जाने र दाइ इन्डिया ?’ मैले सोधें । ‘म पनि एकपटक स्वास्थ्य परीक्षण गराउँछु अनि भाउजूको पनि फलोअप गराउनुछ, एक साता जतिमा फर्किहाल्छांंै,’ उहाँले भन्नुभयो । दाइले एक साताको काम दिनुभयो र ‘यस विषयमा यसो गृहकार्य गरिराख्नू म आएपछि निर्णय गर्नुपर्छ,’ भन्नुभयो । दाइ भन्दै हुनुहुन्थ्यो, ‘पर्सिको फ्लाइट छ, त्यसैले आज पीसीआर टेस्ट गराउँदै छु, जहाज चढ्न आजभोलिकै रिपोर्ट चाहिने रहेछ ।’

भोलिपल्ट साँझ मैले फोन गरें र ‘दाइ भोलि कतिबेला फ्लाइट हो ?’ भनेर सुरुमै सोधें । दाइले भन्नुभयो, ‘कहाँ फ्लाइट हुनु, रिपोर्ट नै पोजेटिभ आयो, अब बस्नुपर्ने भो ।’ उहाँले, ‘यो पीसीआर मेसिन पो ठीक होइन कि किनभने हामीलाई केही भएकै छैन तर रिपोर्ट त यस्तो पो आयो’ भनेर जिस्किनु पनि भयो । दाइभाउजूलाई नै पीसीआर पोजेटिभ आएको रहेछ । केही दिनपछि सामान्य समस्या देखिएलाजस्तो छ, एपीएफमा आराम गर्छु भन्नुभएको थियो ।

राजधानी दैनिकको प्रकाशन सुरु गर्ने तयारीदेखि नै म दाइको सम्पर्कमा थिएँ । राजधानी दैनिकको पहिलो या दोस्रो अंकमा नै मेरो लेख छापिएको छ र दाइले आजका मितिसम्म नै घरमा पत्रिका पठाइदिइरहनुभएको छ । मैले यो पत्रिका पत्रिकासम्बन्धी कतिपय कुरामा दाइले मसँग परामर्श गर्नुहुन्थ्यो । दाइ नेपाली कांग्रेसका तर्फबाट पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रबाट राष्ट्रिय सभाको निर्वाचनमा उठेका बेला अझ निकट भएर मैले काम गरेको थिएँ । हामीजस्तो व्यवसायी राजनीतिमा आउनुहुन्छ कि हँुदैन भन्नेबारे उहाँले त्यसबेला निकै विचार विमर्श गर्नुभयो ।

धेरै जनासँग सल्लाह, परामर्श पनि गर्नुभयो । किनभने त्यस समय अहिलेजस्तो व्यवसायी, व्यापारीहरू सांसद, मन्त्री बन्ने लहर त्यति आइसकेको थिएन । तर, वैदेशिक रोजगार व्यवसायीका रूपमा पनि आफू राजनीतिमा आउँदा यस क्षेत्रका धेरै कुरा सरकार र राजनीतिक दलसम्म पु¥याउन सजिलो हुने निष्कर्ष उहाँले निकाल्नुभयो र प्रवेश गर्नुभयो । त्यस समयमा आफूले सहयोग गरेका कांग्रेसका नेताले पनि आफूलाई असहयोग गरेका तीता अनुभव उहाँले मलाई पटकपटक सुनाउनुहुन्थ्यो । त्यसमध्येका कतिपय घातलाई मैले पनि नजिकबाट जानेको थिएँ । यसो बसाइका बेला राजनीति कस्तो हुँदोरहेछ भनेर उहाँले प्रसंग निकाल्नुहुन्थ्यो ।

राजधानी दैनिकलाई उहाँले आफ्नो एउटा प्रतिष्ठाको प्रोजेक्टका रूपमा लिनुहुन्थ्यो । अरू व्यवसायबाटै रकम निकालेर भए पनि यो संस्था बचाइराख्ने ध्येय थियो, उहाँको । कहिले त म अरू नै व्यवसाय गरेर बसेको मान्छे कहाँबाट यो मिडियामा आएर फसें भनेर निराशा पनि व्यक्त गर्नुहुन्थ्यो । हामी कुराकानी गर्दै जाँदा पछि उहाँले आफैं भन्नुहुन्थ्यो, ‘तर मजस्ता व्यवसाय गर्ने मानिस यो देशमा धेरै छन्, मलाई देशमा महेन्द्र शेरचन भनेर चिनाउने माध्यम त राजधानी दैनिक नै हो नि ।’ मिडियाको ‘रिकग्निसन’ आफूले बुझ्दै गएको उहाँ बताउनुहुन्थ्यो । उहाँको पत्रिकाप्रतिको लगाव सायद अरू व्यवसायमा भन्दा धेरै नै थियो । हुन त मैले उहाँको अरू व्यवसायको जानकारी त्यति राखिनँ तर पत्रकारिता क्षेत्रकै भएकाले पत्रिकाको बारेमा भने उहाँले समय समयमा परामर्श गर्नुहुन्थ्यो ।

कोरोना महामारी सुरु भएपछि कतिपय पत्रिकाले आफ्नो प्रकाशन नै बन्द पनि गरे । ठूला राष्ट्रिय दैनिकले नै यसो गरेपछि यस विषयमा मैले पनि दाइलाई सोधेको थिएँ । तर उहाँले होइन, पत्रिका बन्द गर्ने काम गर्नुहँुदैन भन्नुभयो । पत्रिकै बन्द भएपछि त सबैथोक बन्द भइगो नि भन्नुभयो । यस्तो बेलामा मानिस घरघरमै थुनिएका छन् । दुनियाँ विश्वमा के भइरहेको छ, महामारीले विश्वको कुन ठाउँमा कस्तो स्वरूप लिएको छ भन्नेबारे जानकारी दिने मिडिया नै हुन् अनि यो नै बन्द गरेपछि न नागरिकले सूचना पाउँछ र न त देशका उद्योगधन्दा कलकारखानामा उत्साह नै हुन्छ भन्ने उहाँको भनाइ थियो । यस्तो समयमा पत्रिका प्रकाशनका लागि के कस्ता व्यवधान थिए होलान् भन्ने भार त उहाँले नै थेग्नुभएको थियो । तर पनि उहाँको यो निर्णय मलाई भने निकै परिपक्व लागेको हो ।

त्यस्तै, केही वर्षअघि पत्रिकाका मालिकले मूल्य बढाउने निर्णय गरे । केही दैनिकको मूल्य बढ्यो । त्यसबेला पनि महेन्द्र दाइले यस विषयमा भनेको एउटा कुराको मलाई अहिले पनि सम्झना आउँछ । उहाँले भन्नुभएको थियो, ‘अरू पत्रिकाको त मलाई थाहा भएन तर राजधानी दैनिकका पाठक दिनमा एउटै पत्रिकालाई १० रुपैयाँ तिर्न सक्ने अझै भएका छैनन् ।’ दिनमा दुईवटा पत्रिका मात्र पढ्दा पनि प्रत्येक महिना एक जना मानिसले ७ हजारभन्दा बढी खर्च गर्नुपर्ने अवस्था रहेकाले अहिले नै नेपाली पाठकबाट त्यो अपेक्षा गर्न नसकिने तर्क उहाँले राख्नुभएको थियो । यो पनि एउटा राम्रो मिडिया रिसर्च हो भन्ने मलाई लाग्यो । उहाँ पत्रिका बेचेर आयआर्जन गर्न सकिँदैन भन्ने कुरामा राम्रैसँग कन्भिन्स हुनुहुन्थ्यो ।

दाइसँग कतिपय जिल्ला पुगेको छु । केही वर्षअघि दाइ र म जापान जाने कार्यक्रम बन्यो । दाइको व्यावसायिक भ्रमण थियो त्यो । तर, मेरो घरायसी कारणले जान नमिल्ने भएपछि उहाँ एक्लै जानुभयो र मेरो भाइ चिरनको टोकियोमा रहेको होटलमा केही दिन बसेर काम सकेर आउनुभयो । जापानले कृषि क्षेत्रमा नेपाली कामदार लान लागेको विषयमा त्यहीँका कम्पनीसँग कुरा गर्न उहाँ जानुभएको थियो । पछि त्यो बिजनेस अघि बढ्यो या बढेन म सूचित भइनँ । उहाँ जापानमा रहुन्जेल पनि प्रायः दिनहुँ फोनमा कुरा भने हुन्थ्यो ।

दाइसँगका कतिपय भ्रमणमध्ये स्वामी कमलनयनाचार्यले बागलुङको पञ्चकोटमा निर्माण गर्नुहुने धार्मिक संरचनाको शिलान्यासका लागि केही वर्षअघि हामी बागलुङ पुगेको यात्रा चाहिँ बडो स्मरणीय छ । प्रधानमन्त्री सुुशील कोइराला मात्र नभई एमाले नेता केपी ओलीसहित सात जना त मन्त्री नै त्यहाँ पुगेका थिए । त्यस कार्यक्रमको आयोजकका रूपमा म पनि रहेकाले म पनि त्यहाँ जाुनपर्ने थियो । स्वामीजी केही दिन अघि जानुभयो र उहाँले महेन्द्रजीलाई जसरी पनि ल्याएर आउनु भन्नुभएको थियो । मैले दाइसँग भनें र हामी गयौं पनि । तर त्यतिबेला दाइले रात्रि बसमा बागलुङ जाऊँ भनी गरेको प्रस्तावचाहिँ मलाई बडो अनौठो लाग्यो । किनभने पोखरासम्म जहाजमा पुगेर त्यहाँबाट उता गाडीको व्यवस्था मैले गरेको थिएँ । तर दाइले भन्नुभयो, ‘म एक्लै रात्रि बसमा जान पनि सकिनँ । दशकौं भयो रात्रि बस चढेर बागलुङ नपुगेको ।

मलाई कलेज लाइफको याद पनि स्मरण हुन्छ, तिमी र म बसमा जाऔं । एक त मैले हामी जाने आउने व्यवस्था गरिसकेको थिएँ अनि दाइ पनि यसरी बसै चढेर जिल्ला जानुपर्ने हैसियतको होइन । तर दाइले साँच्चिकै कर गरेपछि हामी रात्रि बसमै पुग्यौं । बसमा यात्रा गर्ने प्रायः सबैले दाइलाई राम्रोसँग चिनेका रहेछन् । उनीहरू पनि महेन्द्र शेरचन किन रात्रि बस चढेर आएको भनेर उत्सुक थिए । कति उहाँका निकै नजिकका चिनेका साथीहरूले त यो प्रश्न नै गरे । त्यो यात्रामा बाल्यकालका आआफ्ना स्मृतिमा डुब्यांै । त्यसबेलाको जिल्लाको अवस्था र काठमाडौं आएपछिको विद्यार्थी जीवनका धेरै रमाइला र स्मरणीय कुरा दाइले सुनाउनुभयो । भोलिपल्ट बिहानै बागलुङ पुग्यौं, दाइका एक जना आफन्तको होटलमा बस्यौं र खाना खाएर त्यस्तै १२ बजेतिर पञ्चकोट लाग्यौं । कार्यक्रमस्थलमा भीआईपीहरूको ठूलो उपस्थिति थियो । साबिकको धौलागिरि अञ्चलका संविधानसभाका प्रायः सबै सदस्य त्यहाँ थिए । मञ्चमा रहनुभएका स्वामीजीले सुरुमै महेन्द्र दाइको नामै लिएर आशनग्रहण गराउनुभयो ।

यसरी दाइसँग हुने भेट, भ्रमण र फोनवार्ता अब सदाका लागि अन्त्य भएको छ । प्रायः दुईचार दिन बिराएर हुने हाम्रो फोनवार्ता स्थगित भएको तीन साताभन्दा बढी भएको छ । हाम्रा बेलुका हुने हरेक कुराकानीको अन्त्यमा उहाँले गर्ने एउटा प्रश्न हुन्थ्यो, ‘तिमी राजधानीमा सम्पादक भएर कहिले आउने त ?’ मैले, ‘राससको जागिर सकिएपछि भन्थें ।’ अनि उहाँले भन्नुहुन्थ्यो, ‘त्यतिञ्जेल म के हुन्छु, के हुन्छु ।’ नभन्दै दाइले आज अकस्मात परलोकको यात्रा रोज्नुभयो । आज अखबार कहाँ छ, कुन रूपमा छ भन्ने कुराको मापन त पाठकले नै गर्ने हो । पछि केही उतार चढाव आए पनि जन्मिएको छोटो समयमै राजधानी दैनिकले लिएको उचाइको ज्ञात भने हामी सबैलाई छ । त्यसमा संस्थापक सम्पादक पुरुषोत्तम दाहाल र त्यसपछिका सबै सञ्चारकर्मीको योगदान त छँदै नै छ ।

तर, नेपालजस्तो देशमा कुनै मिडिया जन्माएर त्यसमा कुनै घुनपुत्लो लाग्न नदिई दुई दशकको उमेरसम्म पु-याउनु भनेको सानो सजिलो काम पटक्कै होइन । हालै कान्तिपुर दैनिकका संस्थापक श्याम गोएन्काको एउटा अन्तर्वार्ता बडो चर्चामा छ । त्यसबेला तीनकुनेमा पाइने जग्गाको मूल्य र कान्तिपुरमा गरेको लगानीलाई उहाँले बडो राम्रोसँग तुलना गर्नुभएको छ । यसबाट पनि के बुझिन्छ भने एकाधबाहेक मानिस पैसा कमाउन मिडिया उद्योग चलाउँदैन । कुनै पनि नयाँ संरचनाको निर्माणको थालनी र निर्माण ठूलो कुरा हो । त्यसले पछि निरन्तरता पाउनका लागि त धेरै मानिस जोडिनुपर्ने पनि हुन्छ ।

तर, त्यो संरचना जति बढ्दै, झाँगिदै जान्छ, त्यति नै त्यो सुरुवात गर्ने व्यक्ति जगको ढुंगोजस्तै अदृश्य हँुदै जान थाल्छ । त्यही जगको शिलाले नै बाहिरबाट देखिने समग्र स्वरूपको भार वहन गरेको हुन्छ तर ऊ आफू भने कतै लुकेको र सुषुप्त अवस्थामा रहेको हुन्छ । सायद वैदेशिक रोजगारी क्षेत्रको अवस्था पनि त्यस्तै हुन सक्छ । किनभने उहाँ यस क्षेत्रको पनि अगुवा नै हो । पत्रकारिताजस्तो शिक्षाको ज्योति बाल्ने महेन्द्र दाइ अब हामीबीच भौतिक रूपमा नरहे पनि हामी सदैव सम्झिरहनेछौं । अलबिदा महेन्द्र दाइ !
(प्रधानसम्पादक, रासस)

तपाइको प्रतिक्रिया

(Visited 55 times, 1 visits today)

आजको समाचार

धुवाँलाई हाइड्रोजनमा परिणत गराैं, व्यापार घाटा कम गराैं

काठमाडौं । खेर गइरहेको बिजुली र उद्योग कलकारखानाबाट निस्केको धुवाँलाई हाइड्रोजनमा परिणत गरी व्यापार घाटा कम गर्न सकिने एक अध्ययनले देखिएको छ । काठमाडौं विश्वविद्यायलले...

अग्रिम टिकट बुकिङका लागि नयाँ बसपार्कमा ११ टिकट काउन्टर थपियाे

काठमाडाैं ।  काठमाडौँको गोङ्गबुस्थित नयाँ बसपार्कमा अग्रिम टिकट बुकिङका लागि ‘टिकट काउन्टर’ थप गरिएको छ । सरकारले भोलिदेखि दसैँमा घर जानका लागि लामो तथा...

परराष्ट्रमन्त्री खड्काको शपथ संवैधानिक कि असंवैधानिक ?

काठमाडौं । परराष्ट्रमन्त्री नारायण खड्काले लिएको पद तथा गोपनीयताको शपथ संवैधानिक कि असंवैधानिक हो भन्ने विषयमा गम्भीर प्रश्न उठेको छ । गत ६ असोजमा...

भारत सरकारद्वारा पाँच करोड भन्दा बढीको अस्थायी बसोवास सामग्री सहयोग

  सप्तरी, राजविराज । भारत सरकारले बाढी, आगलागि तथा पहिरोबाट पीडित परिवारका लागि पाँच करोड भन्दा बढीको अस्थायी बसोवास सामाग्रि उपलब्ध गराएको छ । आइतबार...

विन्दु परियारकाे अभिनयमा डेब्यु

  काठमाडाैं ।  आधुनिकदेखि पार्श्व गायनमा आफूलाई अब्बल सावित गरेकी गायिका विन्दु परियारको स्वरमा रहेको नयाँ गीत 'तिम्रै हुन पाउँ' सार्वजनिक भएको छ । सार्वजनिक गीतमा...

साताका लोकप्रिय समाचार

नेप्सेमा दोहोरो अंकको वृद्धि

काठमाडौं । मंगलबार शेयर कारोबार परिसूचक नेप्सेमा दोहोरो अंकको सुधार भएको छ । सोमबार एक सय १४ अंकले घटेको नेप्सेमा मंगलबार दोहोरो अंकको सुधार देखिएको...

कांग्रेस १४औं महाधिवेशनः १३ जिल्लामा वडा अधिवेशन अनिश्चित

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसले १३ जिल्लामा वडा अधिवेशन गर्न ढिला गरेसँगै ९ भदौका लागि तोकिएको पालिका अधिवेशनसमेत अनिश्चित बनेको छ । क्रियाशील सदस्यता नामावली...

कांग्रेस १४औं महाधिवेशनको फेरि मिति सारिँद

काठमाडौं । कांग्रेसले महाधिवेशन कार्यतालिका फेरि संशोधन गर्ने भएको छ । बुधबार बसेको कांग्रेस पदाधिकारी बैठकले १३ जिल्लामा वडा अधिवेशन गर्न बाँकी भएपछि कार्यतालिकामा...

अवरोध र नाराबाजी बजेट पारित

काठमाडौं । प्रमुख प्रतिपक्षी दल एमाले सांसदहरूको अवरोध र नाराबाजीबीच सोमबार प्रतिनिधि सभाबाट चालू आर्थिक वर्ष २०७८-७९ का लागि विनियोजित बजेट पारित भएको छ...

दार्चुला केन्द्र बनाएर भूकम्पको धक्का

  काठमाडौं । पश्चिम नेपालको दार्चुलामा भूकम्पको धक्का महसुस गरिएको छ । दार्चुलाको खार्रालाई केन्द्रबिन्दु बनाएर ४ दशमलव २ म्याग्निच्युडको भूकम्प धक्का महसुस गरिएको राष्ट्रिय भूकम्प मानप...

ट्रेन्डिङ

कोरानाको हल्लाले दोश्रो जनजाति साँस्कृतिक महोत्सव प्रभावित नहुने

लमजुङ । लमजुङको जिल्ला सदरमुकाम बेसीशहरमा आयोजना गरिएको दोश्रो आदिवासी जनजाति साँस्कृतिक एवं पर्यटन महोत्सव कोरोनाको हल्लाबीच पनि प्रभावित नहुने भएको छ । दश...

गोलाप्रथाबाटै संरक्षक समितिको कार्यकाल

काठमाडौं । मदन भण्डारी विज्ञान तथा प्रविधि विश्वविद्यालयका संरक्षकको कार्यकाल गोलाप्रथाबाट टुंगो लगाइने भएको छ । मदन भण्डारी विज्ञान तथा प्रविधि विश्वविद्यालय सम्बन्धमा व्यवस्था...
1

प्रमुख

भर्खरै

छुटाउनुभयो कि?

तपाइको प्रतिक्रिया
(Visited 204 times, 1 visits today)