काठमाडौं
‘आमा दिदी बहिनी हो
कती बस्छो दासी भई
सुखको सधैं प्यासी बनेर’
यस चर्चित गीतका गायक जुठबहादुर खड्गी (जेबी टुहुरे)लाई हामीले गुमाएको पनि दुई वर्ष भयो । उनको दोस्रो वार्षिक पुण्यतिथि आउँदै गर्दा नेपाल सरकारले उनलाई ‘जनगायक’को उपाधि दिएको छ । सरकारले निकै लामो समयपछि यसरी श्रष्टालाई उपाधि दिएको हो ।
प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’को अध्यक्षतामा बुधबार सिंहदरबारमा बसेको मन्त्रिपरिषदको बैठकले दिवंगत गायक टुहुरेलाई जनगायकको उपाधिको घोषणा गरेको हो । यस उपाधिबाट उनलाई दोस्रो वार्षिक पुण्य तिथिमा सम्मानित गरिने भएको छ ।
नेपाली जनवादी गीतमा जेबी टुहुरेको योगदानको उच्च सम्मान गर्दै उनलाई ‘जनगायक’को उपाधिबाट सम्मानित गरिने निर्णय गरिएको सञ्चार तथा सूचना प्रविधिमन्त्री रेखा शर्माले बताएकी छन् ।
दिवंगत गायकको योगदानका ’boutमा संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्ययन मन्त्रालयले एउटा फाइल पठाउँदै उनलाई जनगायकका रूपमा सम्मानित गर्नुपर्ने माग रहेको थियो । सो प्रस्तावलाई मन्त्रिपरिषदले स्वीकार गर्दै टुहुरेलाई जनगायकको उपाधि प्रदान गर्ने निर्णय गरिएको पनि मन्त्री शर्माले बताएकी छन् ।
उनलाई जनगायकको उपाधि सरकारले प्रदान गरेकामा जेबी टुहुरे फाउन्डेसनले त्यसको स्वागत गरेको छ । उनको दोस्रो वार्षिक पुण्य तिथिको तयारीमा रहेका बेला यो उपाधि पाउनुले टुहुरेको योगदानको सही मूल्यांकन भएको फाउन्डेसनकी अध्यक्ष तथा उनकी छोरी निर्भीकाले बताएकी छन् ।
१५ कात्तिक २००१ मा धरानको पुरानो बजारमा जन्मिएका जुठबहादुर खड्गीले सानैदेखि गीत गाउन थालेका थिए । २०२० को दशकदेखि कम्युनिस्ट विचारधारासँग नजिक भएका उनले २०२४ सालदेखि जनताका गीत गाउन थालेका थिए ।
२०२१ सालमा पिता कृष्णबहादुर खड्गीको निधन भएपछि आफ्नो नामको पछाडि टुहुरे जोडेको उनले बताएका थिए । त्यसपछि उनी टुहुरेको नामबाट भूमिगत रूपमा जनगीत गाउँदै अघि बढेका थिए ।
उनको ‘आमा, दिदी, बहिनी….’ सहित आँधी खोलैले, बसाइँ हिँड्नेको ताँतीले, चौंरी चर्ने ठाउँमा, छोराहरू हो, के दियौ दाइजो, रातको अनिदो…’ सहित सयभन्दा बढी चर्चित जनवादी गीत छन् ।
स्कुले जीवनबाटै कम्युनिस्ट राजनीतिमा लागेको उनी माले, एमाले हुँदै पछिल्लो समय नेकपा माओवादी केन्द्रमा आबद्ध थिए । दोस्रो संविधानसभामा माओवादी केन्द्रबाट सभासद् बनेका उनी जनसांस्कृतिक महासंघका संरक्षक र माओवादीका सल्लाहकारसमेत थिए । उनको दुई वर्षअघि १० भदौ २०७८ मा पक्षघातका कारण निधन भएको थियो ।
