काठमाडौं । इन्द्रजात्राको अवसरमा शुक्रबार काठमाडौं उपत्यकामा नियमित सार्वजनिक विदा भए पनि सरकारले देशैभर स्थानीय तहसँग समन्वय गरेर शैक्षिक संस्था तथा सार्वजनिक निकाय सञ्चालनका लागि सूचना जारी गरेको छ ।

शनिबार र आइतबार सार्वजनिक विदा नै भएकाले शुक्रबारदेखि आइतबारसम्मको अवधिलाई ‘जोखिमको विदा’का रूपमा लिएर घरमै वा सुरक्षित स्थानमा रहन सरकारले सूचना जारी गरेको हो ।

अविरल वर्षा र सम्भावित बाढी तथा मौसमजन्य विपद्बाट जोगिन सरकारले यस्तो रणनीति लिएको हो । चाडपर्वको मुखमा देश सामान्य अवस्थामा फर्किनुपर्ने बेला मौसमले फेरि जोखिमको संकेत गरेपछि क्षति न्यूनीकरण गर्न सार्वजनिक सेवा तथा सार्वजनिक स्थलमा आवागमन रोक्नेदेखि अत्यावश्यक अवस्थाबाहेक घरबाट बाहिर ननिस्कने र सुरक्षित ठाउँमा बस्ने निर्देशन दिइएको छ ।

बंगालको खाडीमा विकसित गहिरो न्यूनचापीय प्रणाली, मनसुनी वायु र पश्चिमी वायुको प्रभाव एकसाथ देखिएपछि बिहीबारदेखि आइतबारसम्म देशका अधिकांश भूभागमा भारीदेखि अति भारी वर्षाको पूर्वानुमान गरिएको छ ।

बिहीबार बिहानैदेखि झरी परेर धेरै खोलानालामा जलसतह बढेकोले शुक्रबारदेखि आइतबारसम्मलाई जोखिमको विदाका रूपमा सजगतापूर्वक रहन सरकारले देशवासीलाई आग्रह गरेको हो ।

जल तथा मौसम विज्ञान विभागले कोशी, बागमती, गण्डकी, लुम्बिनीलगायत प्रदेशका विभिन्न भूभागमा भारीदेखि धेरै भारी वर्षा हुन सक्ने जनाएको छ । गण्डकी र लुम्बिनीका केही स्थानमा अति भारी वर्षाको समेत सम्भावना औँल्याइएको छ । वर्षासँगै मेघगर्जन, चट्याङ र तराईका केही क्षेत्रमा हावाहुरीको जोखिमसमेत छ ।

जोखिमलाई ध्यानमा राखेर सरकारले नागरिकलाई अनावश्यक यात्रा नगर्न, जोखिमयुक्त स्थानमा नजान र पूर्वतयारीमा रहन आग्रह गरेको छ ।

देशका धेरै ठाउँमा वर्षाजन्य विपद्को जोखिम बढेकाले विद्यालय बन्द गर्ने, परीक्षा स्थगित गर्ने र आवश्यकताअनुसार स्थानीय तहले सेवा प्रभावित हुने गरी निर्णय गर्ने अवस्था बनेको छ ।

शिक्षा तथा खेलकुद मन्त्रालयले असोज ८ र ९ गते स्थानीय तहसँगको समन्वयमा आवश्यकताअनुसार विद्यालयमा विदा दिन आग्रह गरेको छ । असोज ९ देखि ११ गतेसम्म सञ्चालन हुने परीक्षा पनि जोखिमको अवस्थाअनुसार स्थगित गर्न भनिएको छ । सुरक्षित विद्यालय भवनलाई आवश्यक परे अस्थायी आश्रयस्थलका रूपमा प्रयोग गर्नसमेत मन्त्रालयले स्थानीय तहलाई आग्रह गरेको छ ।

मौसम प्रणालीको प्रभाव बुधबारदेखि नै देखिन थालेको छ । देशका विभिन्न भागमा वर्षा भइरहेको छ र बिहीबारदेखि वर्षाको गतिविधि थप सक्रिय हुने पूर्वानुमान गरिएको छ । शुक्रबारदेखि वर्षा अझ बढ्ने र केही स्थानमा मुसलधारे वर्षा हुन सक्ने विभागको आकलन छ ।

विशेषगरी रसुवा, नुवाकोट, धादिङलगायत भोटेकोशी–त्रिशूली करिडोरमा केही साताअघि आएको बाढीले सडक, पुल, बस्ती र पूर्वाधारमा ठूलो क्षति पु¥याएको छ । प्रधानमन्त्री शाहले गत साता मात्रै बाढी प्रभावित १५ स्थानीय तहका जनप्रतिनिधि तथा प्रभावित जिल्लाका सांसदसँग छलफल गरी उद्धार, राहत र पुनर्निर्माणको अवस्था’bout जानकारी लिएका थिए ।

सरकारले शुक्रबारदेखि आइतबारसम्मको सम्भावित बाढी तथा विपद्का लागि देशैभरका स्थानीय तहदेखि जिल्ला प्रशासन कार्यालय र सबै सुरक्षा अंगलाई ‘स्ट्याण्डबाइ’ राखेको छ ।

मौसमको जोखिमलाई ध्यानमा राखेर यातायात क्षेत्रले समेत लामो दूरी तथा रातको यात्रामा सावधानी अपनाउन आग्रह गरेको छ । केही मुख्य सडकमा रातको समयमा आवागमन रोक्ने निर्णयसमेत भएका छन् ।

काभ्रेपलाञ्चोक खण्डको बीपी राजमार्गमा सम्भावित बाढीपहिरोको जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै असोज ८ देखि १२ गतेसम्म बेलुकी ५ बजेदेखि बिहान ५ बजेसम्म यातायात सञ्चालनमा रोक लगाइएको छ । पृथ्वी राजमार्गमा पनि यातायात सञ्चालन रोकिएको छ भने कान्ति राजपथ हुँदै काठमाडौं उपत्यका भित्रिने सवारीसाधन पनि बिहीबारबाटै रोकिएको छ ।

विद्यालय बन्द, परीक्षा स्थगित, सुरक्षा र स्वास्थ्य सेवा ‘स्ट्याण्डबाइ’

वर्षाका कारण सरकारले विद्यालय बन्द गर्ने निर्णय लिएसँगै ती विद्यालयलाई विपद्का बेला आश्रयस्थल बनाउन सकिने व्यवस्था गर्नसमेत निर्देशन दिएको छ । विद्यालयलाई आधार बनाएर स्थानीय विपद् व्यवस्थापन संरचनालाई थप बलियो बनाउन पनि सरकारले देशैभरका जिल्ला प्रशासन कार्यालय तथा स्थानीय तहलाई सजग गराएको छ ।

सरकारले सुरक्षा सेवा तथा स्वास्थ्य संस्था र स्वास्थ्यकर्मीलाई कार्यालयको सम्पर्कमै रहेर सेवा गर्न आग्रह गरेको छ । सरकारले मौसम पूर्वानुमान सार्वजनिक गरेर नागरिकलाई सचेत गराएको छ । विद्यालय बन्द गर्ने, परीक्षा स्थगित गर्ने, सडकमा आवागमन रोक्ने र सुरक्षा संयन्त्रलाई तयारी अवस्थामा राख्ने काम अघि बढेको छ ।

जल तथा मौसम विज्ञान विभागको जोखिम सूचनाअनुसार शुक्रबारदेखि आइतबारसम्मको अवधि विशेष संवेदनशील छ । विभागको प्रणालीले एक घण्टामा ६०, तीन घण्टामा ८०, छ घण्टामा १००, १२ घण्टामा १२० र २४ घण्टामा १४० मिलिमिटर वर्षालाई पहिरो तथा स्थानीय क्षेत्रमा उच्च बहावको सम्भावनासँग जोडेर निगरानी गरेको विभागले जनाएको छ ।

यो तीन दिनमा नदी तथा खोला किनार, पहिरोको जोखिम भएका बस्ती, कमजोर सडक र हिमाली क्षेत्रमा अनावश्यक यात्रा नगर्न भन्दै पर्यटनसम्बन्धी निकायले समेत यात्रा नोट जारी गरेका छन् ।

सम्बन्धित समाचार

धादिङको परेवाटार–मास्टार सडकमा एकतर्फी यातायात सञ्चालन बाढीले बगाएका गरगहना कसैलाई थाहा नदिई घरमा राखे, अहिले छन् प्रहरीको हिरासतमा भोटेकोशी बाढीले खोसेको खुसी : तीजको संघारमा रित्तिएका काख र सुनसान आँगन चौरचन र तीज एकै दिन परेपछि मिथिलामा बढ्यो पर्वको रौनक समाज कल्याण परिषद्ले आफ्नो नाममा रहेका जग्गा, जमिनलगायतका सम्पत्तिको खोजबिन गर्न समिति गठन गर्ने सेती नदीमा कुकुर फालेको आरोपमा महिला पक्राउ भोटेकोशी बाढी प्रभावित बालबालिकाको संरक्षणका लागि परिषद् र एमआईटी ग्रुप फाउन्डेसनबीच समझदारी राजनीतिक विश्लेषक भरत दाहाल पक्राउ