इलाम । तिहार आउन थालेपछि नेपालीका घर आँगन फूलले सजिन थाल्छन् । सयपत्रीका पहेँला र सुन्तला रङ, मखमलीको गाढा सौन्दर्य अनि फूल मालामा गाँसिएको धागोले गाउँदेखि सहरसम्म पर्वको रौनक थप्छ । दाजुभाइ र दिदीबहिनीबिचको स्नेह, लक्ष्मीपूजाको उज्यालो र देउसी भैलोको सांस्कृतिक उल्लाससँग फूलको सम्बन्ध अभिन्न रूपमा जोडिएको छ ।

यही फूलको उत्सवमा यस वर्ष इलामले नयाँ रङको मेला लगाइरहेको छ । तिहारको उल्लाससँगै गोदावरी फूलको सौन्दर्य, स्थानीय उत्पादन र पुष्प व्यवसायको सम्भावना उजागर गर्ने उद्देश्यले इलाममा पहिलो पटक ‘प्रथम गोदावरी प्रदर्शनी मेला–२०८३’ आयोजना भएको छ । फ्लोर कल्चर एसोसिएसन नेपाल, इलामले कात्तिक १८ देखि २१ गतेसम्म इलाम नगरपालिका–७ स्थित चोक बजार नजिकै चार दिने प्रदर्शनी मेला सञ्चालन गरेको हो ।

तिहारमा फूलको माग बढ्नु नौलो होइन । घर सजाउन, पूजाआजा गर्न, माला उन्न र फूलको प्रयोग गरिन्छ । विशेष गरी सयपत्री र मखमली फूलले तिहारको सांस्कृतिक पहिचान छ । तर, परम्परागत फूलको प्रयोगसँगै पछिल्लो समय गोदावरी फूलको आकर्षण पनि बढ्दै गएको छ । रङ, आकार र विभिन्न प्रजातिको विविधताले गोदावरीको आकर्षण देखिन्छ । यसको सौन्दर्यले घर, बगैँचा आकर्षक बनाउनुका साथै पुष्प व्यवसायमा नयाँ सम्भावना सिर्जना गरेको छ । फूललाई पर्वको सीमाभित्र मात्र नराखी नियमित आम्दानीको स्रोतका रूपमा स्थापित गर्ने लक्ष्य यस मेलाको मुख्य आकर्षण रहेको फ्लोर कल्चर एसोसिएसन नेपाल इलामकी अध्यक्ष रञ्जिता याक्खाले बताइन ।

प्रदर्शनीमा ३० वटा स्टल रहेका छन् । तीन सयदेखि चार सयसम्म फूलका जात प्रदर्शन गर्ने तयारी गरिएको आयोजकले जनाएको छ । विभिन्न प्रजातिका गोदावरी फूल तथा अन्य पुष्पजन्य बिरुवाको प्रदर्शनीसँगै फूल खेतीसम्बन्धी उत्पादनको बिक्रीसमेत भइरहेको छ ।

अध्यक्ष याक्खाका अनुसार स्थानीय फूल खेती व्यवसायी तथा कृषकले उत्पादन गरेका फूल र बिरुवालाई प्रत्यक्ष रूपमा उपभोक्ता तथा सम्भावित खरिदकर्तासम्म पु¥याउने उद्देश्यले मेला आयोजना गरिएको हो । मेलामा फूलको विविधता अवलोकन गर्न पाइने मात्र होइन, पुष्प व्यवसायमा रुचि राख्नेहरूका लागि उत्पादन र बजार बिचको सम्बन्ध बुझ्ने अवसरसमेत हुनेछ । कृषकले आफ्ना उत्पादन प्रदर्शन गर्न पाउनेछन् भने उपभोक्ताले स्थानीय उत्पादनसँग प्रत्यक्ष परिचित हुने मौका पाउनेछन् ।

जिल्लाका विभिन्न क्षेत्रमा व्यावसायिक रूपमा फूल खेती विस्तार भइरहे पनि उत्पादित फूलको बजार विस्तार, प्रचारप्रसारमा चुनौती थपिइरहेको बेला यस मेलाले व्यवसायीलाई थप सहयोग पुग्न पुष्प व्यवसायी बुद्ध सोङमीले बताइन । स्थानीय कृषकले उत्पादन गरेका फूलले उचित बजार पाउन सके पुष्प व्यवसाय फस्टाउँदै जाने उनको भनाई छ । प्रथम गोदावरी प्रदर्शनी मेला–२०८३ ले फूल खेतीलाई व्यावसायिक रुपमा अघि बढाउन सहयोग पुग्ने आयोजकको अपेक्षा छ ।

अध्यक्ष याक्खाले पुष्प व्यवसायको सम्भावना उजागर गर्दै स्थानीय उत्पादनको प्रवद्र्धन र बजारीकरणमा टेवा पु¥याउने लक्ष्यसहित आयोजना गरिएको मेलामा कृषक, व्यवसायी, उपभोक्ता तथा सर्वसाधारणलाई सहभागी हुन आग्रह गरिन । तिहारको उज्यालोमा सयपत्री र मखमलीसँगै गोदावरीको रङ मिसिँदा इलामको चोक बजारमा फूलको उत्सव मात्र छैन व्यवसायीको सपनालाई फुलाउने एउटा माध्यम बनेको इलाम नगरपालिकाका प्रमुख केदार थापा बताउँछन् ।

इलाममा प्लास्टिकका माला र फूल प्रतिबन्ध
इलाममा तिहारलाई लक्षित गरी प्लास्टिकका माला र फूल प्रयोगमा प्रतिबन्ध गरिएको छ । जिल्ला प्रशासन कार्यालय र इलाम नगरपालिकाले सूचना जारी गरी जिल्लाका पसल र हाटबजार सबैतिर प्लास्टिकका फूलगुच्छा, माला भण्डारण, विक्री गर्न रोक लगाएको हो । चाडपर्वमा प्रयोग हुने प्लास्टिकजन्य माला र फूलगुच्छाले हुने वातावरणीय क्षति न्यूनीकरण गर्न ‘वातावरण संरक्षण ऐन–२०७६’ अनुसार सूचना जारी गरिएको प्रशासनले जनाएको छ ।

सूचनाको अवज्ञा गरी यस्ता सामग्री आयात, भण्डारण र विक्री गरिए कानुनबमोजिम कारबाही हुनेसमेत प्रशासनले चेतावनी दिएको छ । जिल्लाका स्थानीय तहहरू समेतलाई प्रशासनले वातावरण संरक्षण ऐन र विभागको सूचना अनुसार अनुगमन अघि बढाउन पनि अनुरोध गरेको छ । इलाम नगरपालिका यसअघि नै पोलिथिन झोलामुक्त घोषित भइसकेको र स्थानीय प्राकृतिक फूल प्रयोगलाई प्रोत्साहन गरिरहेको भन्दै प्लास्टिकजन्य माला, फूलको प्रयोग, भण्डारण, आयात र विक्री नगर्न सचेत गर्दै कसैले सूचना विपरीत गरेको पाइए कारबाही हुनेसमेत जनाएको छ ।

सम्बन्धित समाचार

काजकिरिया गरिसकेका व्यक्ति जब ६ महिनापछि जिउँदै घर फर्किए… इरानमाथि नयाँ हमलाको तयारी, तेहरानको चेतावनी जोर्डनको चर्चमा अन्त्येष्टिका बेला गोली प्रहार, सात जनाको मृत्यु, ४० घाइते इजरायलमा सरकार गठनका लागि अरब दलहरू विपक्षीसँग वार्तामा आझेलमा ऐतिहाँसिक जोगिथुम भगवती मन्दिर बारामा गोली चल्दा पासवान घाइते फेरि विवादमा तानिए सशस्त्रका डीआईजी श्रेष्ठ अमेरिकी कंग्रेसमा डेमोक्रेटको अग्रता, राष्ट्रपति ट्रम्पद्वारा पराजय स्वीकार